Kolka niemowlęca – prawda i mity

Jak rozpoznać kolkę, jak długo trwa i jak można ją skutecznie leczyć? To tylko niektóre z licznych pytań zadawanych przez rodziców na temat kolki u niemowląt. Jeżeli na tę przypadłość cierpi również Twoje maleństwo, z poniższego tekstu dowiesz się, co w kwestii kolki jest faktem, a co jedynie mitem. 

Kolka niemowlęca to problem, z którym zmaga się 30% niemowlaków (między 10% a 40%). Dolegliwość ta pojawia się zarówno u niemowląt karmionych piersią, jak i mlekiem modyfikowanym. Kolka w takim samym stopniu dotyka dziewczynki i chłopców, niezależnie od tego, czy noworodek urodził się o czasie, czy przedwcześnie. Na pojawienie się kolki u dziecka nie ma wpływu też pora roku.

Kolka u noworodka: jak rozpoznać?   

Kolkę możesz podejrzewać u dziecka, gdy maluch staje się bardzo niespokojny. Dolegliwości tej towarzyszy przeraźliwy płacz, prężenie ciałka, a także podkurczanie  nóżek. Dziecko ma wtedy często wzdęty, napięty brzuszek w wyniku nagromadzonych w jelitach gazów.

Kiedy zaczynają się napady kolki u niemowląt?

Kolki pojawiają się, gdy dziecko ma 2 lub 3 tygodnie. O jakiej porze  zaczynają się napady kolki u niemowląt? Najczęściej w godzinach popołudniowych lub wczesnym wieczorem. Jak długo trwają napady  kolki u niemowlaka? Nawet 3 godzinny dziennie i mogą pojawiać się 3 dni w tygodniu… lub nieraz codziennie.

Kolka u niemowląt: do kiedy trwa?   

To jedno z najczęstszych pytań rodziców o napady kolki u niemowląt – do kiedy trwają? Kolka przeważnie występuje do 3. miesiąca życia malca, ale niekiedy dolegliwości są odczuwalne w znacznie dłuższym okresie – nawet do 6. miesiąca życia.

Kolka niemowlęca: objawy

Objawy kolki u noworodka i niemowlaka są nie do przeoczenia. Ataki płaczu, wzdęcie brzucha, niepokój i podkurczanie nóżek przechodzą samoistnie, gdy dziecko ma już więcej niż 3 lub 6 miesięcy. Objawy kolki u noworodka nie wpływają w żadnym stopniu na jego rozwój psychoruchowy czy na przyrosty masy ciała. Pomiędzy jednym a drugim atakiem malec zachowuje się zupełnie normalnie. Jednak czas, kiedy kolka trwa, jest trudny dla całej rodziny. Uwaga! Najczęściej nie pomaga rodzicielski odruch w postaci noszenia, tulenia i kołysania malca.

Co może powodować kolkę u niemowlaka? 

Chociaż przyczyny nie są do końca znane, z pewnością wpływają na dziecko takie czynniki, jak:

  • stany lękowe matki, w tym depresja poporodowa
  • złe relacje w rodzinie
  • niedojrzałość układu nerwowego malucha
  • nietolerancja laktozy
  • uczulenie na białko mleka krowiego
  • zaburzenia flory jelitowej
  • błędy dietetyczne matki.

Kolka u noworodka karmionego piersią

Jeśli jest to kolka u noworodka karmionego piersią, warto zwrócić uwagę na to, czy po karmieniu dziecku prawidłowo się odbiło. Kolki u noworodka karmionego piersią mogą wynikać z tego, że w trakcie połykania mleka matki, dziecko w nadmiernej ilości połyka również powietrze.

Co na kolkę dla noworodka?

Pomimo tego, że w internecie można znaleźć wiele porad rodziców zmagających się z kolką u swoich pociech, skuteczność ich stosowania nie jest dowiedziona naukowo. A zatem co na kolki dla noworodka jest najlepsze? Przede wszystkim warto rozważyć takie sposoby, które nie są szkodliwe ani dla matki, ani dla dziecka.

Katarzyna Nowicka
Katarzyna Nowicka
lekarz, specjalista pediatrii i neonatologii, Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka w Instytucie Matki i Dziecka

Jeśli rodzice uważają, że przyczyna leży w złej diecie matki, można wprowadzić pewne zmiany – na krótko, tylko po to, by się przekonać, czy takie założenie jest słuszne. Wszelkie rygorystyczne zmiany żywieniowe nie są wskazane, ponieważ dziecko do prawidłowego rozwoju potrzebuje spożywać pokarm bogaty w komplet składników odżywczych.  Na kolkę u noworodka może pomóc też zmiana techniki karmienia, delikatne kołysanie dziecka, czy układanie go na brzuszku. Można także zastosować ciepłe (ale nie gorące!) kąpiele czy spróbować masażu brzuszka.

Choć nie zmniejszy to dolegliwości kolkowych, dziecko, które ma problem z zaśnięciem, może prędzej się uspokoić, gdy przytuli się do rodzica lub szumiącej zabawki, czyli np. pluszowego misia, który wydaje specjalne dźwięki zbliżone do tych, jakie dziecko zna z brzucha mamy.

Napady kolki u niemowląt: jak zmniejszyć ich intensywność?

Chcąc zmniejszyć intensywność napadów kolki, bądź czas ich trwania, można zdecydować się podawać dziecku specjalne probiotyki, które zawierają szczepy Lactobacillus reuteri. Niektóre badania wykazują, że są one w stanie niwelować objawy tej dolegliwości.

Herbatki ziołowe, zwłaszcza z kopru włoskiego, mogą zmniejszyć intensywność napadów.

Powszechnie stosowane specyfiki, takie jak: laktaza, simetikon, trimebutyna, nie zawsze bywają skuteczne, choć z drugiej strony nie ma jednoznacznej postawy wśród lekarzy, żeby malcowi wymienionych środków nie podawać. Rodzice, którzy w ten sposób dbają o swoją pociechę, są zdania, że kolka dzięki nim pojawia się u dziecka o wiele rzadziej.

Aleksandra Świeboda
Aleksandra Świeboda
Kierownik Działu Ocen i Rozwoju Współpracy w Instytucie Matki i Dziecka

Kolka niemowlęca: co nie jest zalecane?

Dziecko jest bardzo wrażliwe, dlatego włączanie odkurzacza lub suszarki nie wpłynie pozytywnie na jego stan emocjonalny podczas ataku kolki. Nadmierny hałas staje się dla niego bardzo dokuczliwy, dlatego zdecydowanie lepiej sprawdzają się wspomniane szumiące zabawki. Potrząsanie, gwałtowne bujanie dziecka może być bardzo niebezpieczne i być przyczyną zespołu dziecka potrząsanego (ang. shaken baby syndrome).


Autorka: Katarzyna Nowicka – lekarz, specjalistka pediatrii i neonatologii w Klinice Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka Instytutu Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!