Zagadki logiczne w rozwoju dziecka

Znane jest wyrażenie „nauka poprzez zabawę”, ale co to znaczy i jak robić to prawidłowo? Jak można wspierać rozwój dziecka i jak zachęcać je do zdobywania, pogłębiania wiedzy? Jak wzbudzić w dziecku kreatywność i zainteresowanie światem w procesie jego rozwoju? 

Jedną z propozycji mogą być zagadki logiczne dla dzieci w różnym wieku, które nie tylko sprzyjają rozwojowi, ale też zacieśniają więź pomiędzy nimi a rodzicami, rodzeństwem czy rówieśnikami. Poniżej podpowiadamy, jakie zagadki logiczne będą odpowiednie dla dzieci w wieku 6-7 lat  czy 9-10 lat, a także, jak z nich korzystać we wspólnej zabawie.

Proste zagadki logiczne

Okres zabawy w rozwoju dziecka to czas przygotowania malucha do dorosłego życia. Dzięki zabawie nasze pociechy zyskują  bazę na dobry start w rozwoju, który jest procesem. Warto zadbać o to, by aktywność dziecka przynosiła mu jak najwięcej korzyści i rozwijała jego osobisty potencjał.

Joanna Pruban
Joanna Pruban
psycholog, pedagog i psychoonkolog, Instytut Matki i Dziecka

Zgadywanki i łamigłówki, logiczne, matematyczne lub obrazkowe są doskonałym sposobem na stymulację rozwoju intelektualnego. To właśnie jest nauka poprzez zabawę, dlatego zarówno dzieci, jak i rodzice, sięgają po tę formę spędzania wspólnego czasu wolnego. Zagadki rozwijają inteligencję, wymagają skupienia (koncentracji uwagi) i kojarzenia (porównywania, zestawiania, wymyślania), a także sprawdzają wiedzę.

Im młodsze dziecko, tym stopień skomplikowania zgadywanek powinien być mniejszy, a ich treść krótsza. Łatwe zagadki logiczne mogą zawierać rymy, dlatego często występują w postaci wierszyków, dzięki czemu łatwiej można je zapamiętać.

Zagadki dla młodszych dzieci: 6-7 lat

Młodszym dzieciom w wieku 6-7 lat warto zadawać proste zagadki, które pobudzają ich wyobraźnię i skłaniają do skojarzeń. Gdy dziecko ma problem z odpowiedzią, warto zadawać mu pytania pomocnicze, tak aby dodatkowo go zmotywować, wchodząc z nim w interakcję. Można także narysować zagadkę, aby nie tylko słowa, ale również i obraz, działały na wyobraźnię malucha. Takie krótkie zagadki edukacyjne są przeznaczone już dla dzieci w wieku przedszkolnym i dalej w wieku wczesnoszkolnym. Rymowane zgadywanki to prawdziwe łamigłówki dotyczące przyborów szkolnych, zjawisk atmosferycznych czy zwierząt. Mogą one brzmieć następująco np.:

Mierzy minuty, godziny,

z nim się nigdy nie spóźnimy.

Kiedy coś w nim się zepsuje,

zegarmistrz go zreperuje.

Zagadki dla starszych dzieci: 9-10 lat

Starszym dzieciom w wieku 9-10 lat można zadawać zagadki wymagające większego główkowania. Im również warto im zadawać pytania pomocnicze i – w razie potrzeby – podpowiadać w docieraniu do odpowiedzi, bo taka zabawa ma pobudzić dziecko do myślenia i kojarzenia faktów. Jeśli czegoś nie rozumie, trzeba starać się mu to obrazowo wytłumaczyć, nie karcąc dziecka, jeżeli udzieli błędnej wypowiedzi, ale tłumacząc krok po kroku, jak należy szukać rozwiązania. Dla dzieci w wieku 12 lat zagadki logiczne to doskonała forma spędzenia czasu, np. na zorganizowanej imprezie urodzinowej, jako element dziecięcej konkurencji. W tym celu, można zorganizować dziecięcy teleturniej (wypowiadając dzieciom zagadki logiczne na głos, przygotować rysowane kalambury lub stworzyć małe puzzle z treścią zagadki), gdzie wygrywa drużyna, której uda się najszybciej rozwiązać zadanie.

Joanna Pruban
Joanna Pruban
psycholog, pedagog i psychoonkolog, Instytut Matki i Dziecka

Zagadki stały się na tyle popularne, zwłaszcza te w wersji do druku, że używają ich nauczyciele, rodzice oraz animatorzy, przygotowujący zajęcia dla dzieci w różnym wieku. Poziom ich trudności dostosowany jest do wieku, poruszanej tematyki oraz umiejętności dzieci, które uczestniczą w zabawie.

Zagadki dla dzieci do druku

Zagadki i łamigłówki dla dzieci to doskonała forma zabawy, która pobudza do kreatywnego myślenia i poszerza wiedzę małych pociech. W internecie można znaleźć różnego typu zagadki dla dzieci przeznaczone do druku, co ułatwia rodzicom wybór dopasowany do możliwości i zainteresowań ich pociech. Warto korzystać z drukowanych logicznych zagadek (rebusów, labiryntów, wykreślanek, znajdowania różnic na obrazkach) nie tylko w wolnym czasie, ale także w różnych życiowych sytuacjach, np. czekając w przychodni, w podróży pociągiem, jadąc samochodem.

Dlaczego zagadki logiczne dla dzieci to dobry pomysł?  

Do najważniejszych korzyści wynikających z rozrywek umysłowych w życiu dziecka możemy zaliczyć:

  • utrwalanie i pogłębianie wiedzy zdobytej podczas zajęć w przedszkolu lub szkole,
  • doskonalenie czytania ze zrozumieniem,
  • wzbogacanie słownictwa,
  • pobudzanie kreatywności i wyobraźni,
  • rozwój umiejętności logicznego myślenia,
  • ćwiczenie pamięci, uwagi i spostrzegawczości,
  • ćwiczenie cierpliwości, zręczności i wytrwałości,
  • nauka koncentracji,
  • nauka pokonywania trudności,
  • kształtowanie umiejętności manualnych,
  • integracja z rówieśnikami,
  • atrakcyjna forma spędzania wolnego czasu w gronie rodziny.

Logiczne zagadki dostarczają rozrywki, ale przede wszystkim mają walor edukacyjny – rozwijają umysł, pozwalają dzieciom ćwiczyć pamięć, spostrzegawczość oraz logiczne myślenie. Zgadywanki rozwijają wyobraźnię dziecka i uczą dedukcji. Należy pamiętać, by łamigłówkę dostosować do wieku i w razie potrzeby mu podpowiadać, tak by pobudzać jego wyobraźnię i przybliżać do prawidłowych rozwiązań.

Zagadki logiczne a rozwój dziecka

Pierwszymi i najważniejszymi nauczycielami w życiu dziecka są rodzice. To oni pierwsi posługują się wierszykami, piosenkami, zagadkami, bawiąc się ze swoimi pociechami. Z chwilą, w której maluch pójdzie do przedszkola, potem szkoły, to w edukacyjnych wymiarach doświadcza nowych wyzwań rozwojowych. Bardzo ważne jest także to, by na każdym etapie rozwoju odpowiednio zagospodarować czas wolny dziecka. Odpoczynek od przedszkolnych zajęć czy nauki powinien iść w parze z rozrywką – zgodną z zainteresowaniami naszej pociechy. Zabawa taka może przynosić duże korzyści z punktu widzenia rozwoju dziecka.

Joanna Pruban
Joanna Pruban
psycholog, pedagog i psychoonkolog, Instytut Matki i Dziecka

Różnorodne formy rozrywki w postaci logicznych zabaw, gier planszowych, łamigłówek drukowanych, bądź drewnianych powinni wybierać rodzice dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Mogą to być także zagadki matematyczne, logiczne, które stają się również świetnym sposobem na zachęcenie dzieci do zabawy liczbami i oswajanie ich z nauką matematyki.

Tego rodzaju zagadki uczą również analitycznego myślenia i rozwiązywania – z pozoru skomplikowanych – problemów. Wszelkiego rodzaju gry i zabawy intelektualne, takie jak rebusy, zagadki, łamigłówki, krzyżówki, zabawy słowne, matematyczne, logiczne itd. rozwijają umysł przedszkolaka i ucznia w najbardziej wszechstronny sposób.


Autorka: Joanna Pruban – psycholog, pedagog, psychoonkolog w Instytucie Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!