Telefon dla dziecka: kiedy i jaki?

Kiedy najlepiej kupować telefon i jaki telefon dla dziecka sprawdzi się najlepiej? Czy telefon dla 8-latka do samodzielnego użytku to dobry pomysł, czy lepiej trochę wstrzymać się z zakupem i wybrać pierwszy telefon dla dziecka w wieku 9 czy 10 lat lub jeszcze później? Co zrobić, aby komórka dla dziecka nie stała się jedyną rozrywką i zabawką? Dlaczego nie powinniśmy zostawiać dziecka z telefonem samemu sobie, bez kontroli? 

Wielu rodziców szuka odpowiedzi na te i inne pytania dotyczące telefonu dla dziecka. W naszym poradniku podpowiadamy, jak umożliwić naszym pociechom czerpanie korzyści z nowoczesnych technologii, chroniąc je jednocześnie przez możliwymi zagrożeniami.

Komórka dla dziecka tak, ale…

Od nowych technologii i urządzeń mobilnych, zwłaszcza smartfonów, praktycznie nie da się dziś uciec – skoro sami z nich korzystamy, to i nasze pociechy będą miały z nimi styczność, i to już od najmłodszych lat. Jednak zanim dostaną telefon do ręki, warto przemyśleć, w jakim celu i na jakich zasadach chcemy, aby z niego korzystały oraz w jaki sposób będziemy sprawować nad tym kontrolę. Według zaleceń Amerykańskiej Akademii Pediatrycznej (AAP) do drugiego roku życia dziecko nie powinno mieć kontaktu z urządzeniami ekranowymi, w tym tabletami i smartfonami. Dane te mówią także, że udostępnianie urządzeń elektronicznych dzieciom w wieku od 3 do 6 lat powinno być decyzją przemyślaną i obwarowaną szeregiem zasad.

Dziecko z telefonem: im później, tym lepiej

Potrzeba korzystania z telefonu z reguły pojawia się wraz z rosnącą samodzielnością, np. wtedy, gdy dziecko zaczyna przebywać poza domem i przemieszczać się bez opieki, np. podróżując do szkoły lub na inne zajęcia. Odpowiedni wydaje się tu wiek ok. 12-13 lat. Bywają oczywiście wyjątkowe sytuacje rodzinne, czy inne szczególne okoliczności, związane np. z trwającą obecnie pandemią, kiedy wyposażenie dziecka w telefon komórkowy może się okazać konieczne. Warto jednak wówczas zastanowić się, w jakim zakresie nasza pociecha ma z niego korzystać: czy będzie dzwonić samodzielnie, wybierać zapisane numery, czy tylko odbierać połączenia przychodzące bądź wiadomości, co z dostępem do internetu, etc.

W przypadku młodszych dzieci lepiej niż smartfon może sprawdzić się edukacyjny tablet, który pozwoli na trenowanie umiejętności szybkości przenoszenia uwagi. Pamiętajmy jednak, że ważniejsza w przypadku małych dzieci staje się umiejętność przyswajania informacji, którą lepiej stymulować czytając z dzieckiem książeczki.

Kiedy najlepiej kupować telefon dla dziecka?

W pierwszej dekadzie życia lub nawet dłużej (mniej więcej do ukończenia 10 czy 11 lat) nie ma zwykle powodu, aby nasza pociecha miała telefon na własność lub do wyłącznego użytku.

Według badań przeprowadzonych w 2018 r. na zlecenie jednego z producentów smartfonów,  prawie połowa rodziców uznała 10. rok życia dziecka za najlepszy czas na sprawienie mu takiego urządzenia, podczas gdy niemal jedna czwarta była zdania, że powinno to nastąpić w wieku 11 lat lub później. Na stronach sprzedawców sprzętu i operatorów sieci komórkowych można znaleźć mnóstwo porad dotyczących wyboru modelu telefonu dla dziecka w wieku 9 czy 10 lat, a nawet dla 8-latka, jednak w przypadku młodszych dzieci warto taki zakup gruntowanie przemyśleć.

Nie tylko wiek się liczy

Nie traktujmy jednak wieku naszej pociechy jako jedynego czy głównego kryterium decydującego o tym, czy sprawić mu komórkę, czy też nie. Weźmy pod uwagę, czy dziecko jest już na tyle dojrzałe, aby nie tylko korzystać z poszczególnych funkcji, ale również dbać o urządzenie, pamiętać o ładowaniu baterii itp. To dobry moment, żeby porozmawiać o odpowiedzialności, wskazując, że użytkowanie telefonu to nie tylko przyjemność, ale również obowiązki.

Dobrze, jeśli komórka dla dziecka pojawi się z określonego powodu, a nie tylko jako kosztowny gadżet spełniający zachciankę naszej pociechy

Bezpieczeństwo i zasady użytkowania

Zakup telefonu dla dziecka jest dobrą okazją do rozmowy na temat odpowiedzialności, dorosłości, obowiązków i zagrożeń wynikających np. z dostępu do internetu. Możemy np. wspólnie z pociechą spisać „umowę”, w której określone będą zasady korzystania ze smartfonu, w tym np. limity czasowe. Warto zwracać dziecku uwagę, żeby telefonu używało w czasie przeznaczonym na zabawę. Nie jest wskazane, by telefon towarzyszył naszym pociechom przy odrabianiu lekcji. Urządzenie leżące na biurku w zasięgu ich wzroku niepotrzebnie przyciąga ich uwagę, co może sprawiać trudności przy  wykonywaniu zadań wymagających koncentracji.

Jaki telefon dla dziecka?

Widząc na co dzień smartfony w rękach dorosłych, dzieci zaczynają wyciągać po nie rączki jeszcze w wieku niemowlęcym. Na początek maluchowi możemy sprezentować przypominającą telefon, wyposażoną w różne funkcje zabawkę, zaś kilkulatkowi – bardziej realistyczną atrapę „dorosłego” telefonu lub nie używany już przez nas aparat, bez karty SIM/ możliwości dzwonienia, który posłuży do zabawy, a jednocześnie „przygotuje grunt” do korzystania z prawdziwej komórki w przyszłości. Kiedy przychodzi wreszcie czas na wybór takiego telefonu dla dziecka, na pewno warto wziąć pod uwagę wytrzymałość, pojemność baterii oraz oczywiście, cenę. Nie ma sensu inwestować w zbyt drogi model, lepiej być również przygotowanym na to, że telefon dość szybko ulegnie uszkodzeniu lub zgubieniu.

Niezależnie od wybranego modelu czy marki, przydatne będą na pewno narzędzia (aplikacje), które umożliwią kontrolę treści, do których dziecko ma dostęp.

Justyna Cieślińska
Justyna Cieślińska
Psycholog pracujący w Instytucie Matki i Dziecka

Bez popadania w skrajności   

Pamiętajmy, aby telefonu dla dziecka nie wykorzystywać jako karty przetargowej, do nagradzania czy też karania. Nauczmy za to nasze pociechy korzystać z niego z umiarem i w bezpieczny, pokazując na własnym przykładzie, że jest przydatnym narzędziem, a nie celem samym w sobie. Warto mieć świadomość, że problem uzależnienia od smartfonów może dotyczyć dzieci w każdym wieku, również tych najmłodszych.


Autorka: Justyna Cieślińska, psycholożka, Zakład Wczesnej Interwencji Psychologicznej w Instytucie Matki i Dziecka

Literatura:

Gentile, D. A., Swing, E. L., Lim, C. G., Khoo, A. (2012) Video game playing, attention problems and impulsiveness, evidence of bi-directional causality. Psychology of Popular Media Culture

Oceń ten wpis!