Kiedy dziecko przestaje spać w dzień, czyli o drzemkach najmłodszych
Kiedy dziecko rezygnuje z drzemki w ciągu dnia, wielu rodziców zastanawia się, czy to aby nie za wcześnie? Właściwej oceny sytuacji nie ułatwiają liczne rady i opinie płynące od rodziny i przyjaciół, a także porównywanie swojej pociechy do innych dzieci.
Kiedy dziecko przestaje spać w dzień, po czym poznać, że maluch już nie potrzebuje drzemki? Czy 3-latek powinien spać w dzień, czy należy w jakikolwiek sposób zmuszać do snu dziecko, które nie nie chce zasnąć na drzemkę?
Kiedy dziecko przestaje mieć drzemki: czy u każdego maluszka rezygnacja z drzemek przebiega w podobnym okresie?
Kiedy dziecko rezygnuje z drzemki, większość rodziców jest zdezorientowanych. Oto właśnie stracili jedyny moment w ciągu dnia, w którym mogli nieco odpocząć, czy poświęcić się swoim obowiązkom.
Sen (w tym drzemki) ma także niezwykle dobroczynny wpływ na rozwój i samopoczucie, dlatego, kiedy dziecko przestaje spać w dzień, dochodzi także obawa rodziców, czy nocny odpoczynek będzie w stanie całkowicie zaspokoić u maluszka dobowe zapotrzebowanie na sen?
Większość dzieci ok. 10-18 miesiąca życia ma w ciągu dnia tylko jedną, dłuższą drzemkę, natomiast to, kiedy dziecko całkowicie przestaje mieć drzemki, jest kwestią bardzo indywidualną. Pomiędzy 1 a 5 rokiem życia zapotrzebowanie na sen u dzieci zmniejsza się systematycznie, jednak w różnym tempie.
Nie ma jednego, ściśle określonego przedziału czasu, kiedy dzieci przestają spać w dzień. Niektóre maluchy całkowicie rezygnują z drzemek w wieku ok. 2-lat, z kolei inne dzieci w wieku 3 czy 4-lat wciąż potrzebują jednej, krótkiej drzemki w ciągu dnia. Kluczowa jest obserwacja potrzeb dziecka i responsywne reagowanie na zmiany dobowego zapotrzebowania na sen.
Kiedy dziecko przestaje spać w dzień: po czym poznać, czy to chwilowy regres snu, czy stała rezygnacja z drzemki?
Ekspert radzi
U większości małych dzieci można zaobserwować zjawisko zwane regresem snu. Maluch ma trudności w zasypianiu, jest bardziej marudny, częściej wybudza się w nocy i nie chce zasnąć na drzemkę w ciągu dnia. Takie objawy mogą świadczyć o tym, że dziecko ząbkuje, lub zaczyna rozwijać się u niego jakaś infekcja — w razie wątpliwości warto skonsultować się z pediatrą. Regres snu bardzo często towarzyszy także tzw. skokom rozwojowym, czyli przełomowym momentom rozwoju psycho-fizycznego dzieci.
Kiedy dziecko rezygnuje z drzemki w ciągu dnia i jest bardziej rozdrażnione niż zwykle, być może zbiega się to w czasie z osiągnięciem jakiejś nowej umiejętności, np. maluch mówi pierwsze słowo, samodzielnie siada, czy zaczyna chodzić.
Taki regres snu może utrzymywać się od kilku dni do kilku tygodni, jednak równie dobrze może oznaczać trwałe zmiany w dobowym zapotrzebowaniu dziecka na sen.
Dziecko przestaje spać w dzień: zwróć uwagę na następujące kwestie:
- Czy maluch w 1-3 godziny po spodziewanej porze drzemki nie staje się marudny i rozdrażniony?
- Czy kiedy dziecko rezygnuje z drzemki, już wczesnym wieczorem (ok.16:00-17:00) jest tak zmęczone, że zasypia niemal w każdej pozycji i sytuacji?
- Czy przez brak drzemki pora snu nocnego przesunęła się na wczesne godziny wieczorne (np. na 18:00), przy czym dziecko rano regularnie zaczyna budzić się bardzo wcześnie (ok. 04:00)?
Kiedy dziecko przestaje mieć drzemki, wyżej wymienione symptomy mogą oznaczać, że maluch jednak potrzebuje choćby krótkiego okresu snu w ciągu dnia. Czasem (szczególnie w przypadku 2,5 – 5 latków) nawet 15-20-minutowa drzemka wystarczy dziecku do regeneracji. Aby uniknąć trudności w nocnym zasypianiu ważne, aby dziecko w dzień spało nie dłużej niż do godziny 15:00.
Czy 3-latek powinien spać w dzień: co zrobić, jeśli maluch nie chce położyć się na drzemkę?
Niektóre dzieci całkowicie rezygnują z drzemki już w wieku ok. 2,5 roku i o ile są pogodne, cały dzień chętnie się bawią, a w nocy śpią min. 10 godzin, rodzice nie powinni mieć powodów do niepokoju. Czy 3-latek powinien spać w dzień, jeśli nie da się go położyć na drzemkę?
Ekspert radzi
Na pewno nie powinniśmy za wszelką cenę zmuszać dzieci do drzemki — gdy po ok. 20-30 minutach prób usypiania dziecko dalej nie może zasnąć i nie wykazuje oznak zmęczenia, najprawdopodobniej jest to dzień, w którym nie należy spodziewać się drzemki. W takiej sytuacji warto obserwować dziecko i w razie potrzeby wieczorem położyć je spać nieco wcześniej niż do tej pory. Zastanawiając się, czy 3-latek powinien spać w dzień, warto wiedzieć, że w tym wieku spora część dzieci całkowicie rezygnuje z drzemki (co często pokrywa się z pójściem do przedszkola). Z kolei inne 3-latki wciąż regularnie potrzebują przespać się w ciągu dnia ok. 0,5-1,5 godziny i to także jest całkowicie normalne. Kiedy dziecko nagle przestaje mieć drzemki, upewnijmy się, że zapewniamy mu odpowiednie wyciszenie przed snem, a pory drzemek i snu nocnego są w miarę możliwości stałe.
Dziecko przestaje spać w dzień: o jakich warunkach snu warto pamiętać, gdy maluch rezygnuje z drzemki?
Kiedy dziecko rezygnuje z drzemki, szczególną uwagę warto zwrócić na codzienne nawyki, które determinują jakość dziecięcego snu:
- w miarę możliwości stała pora zasypiania zarówno na noc, jak i w ciągu dnia: proponujmy drzemkę o podobnej porze dnia nawet wtedy, gdy dziecko co kilka dni rezygnuje z drzemki.
- wyciszająca rutyna wieczorna: najlepiej bez czasu ekranowego minimum 2-3 godziny przed snem. Spokojne zabawy np. klocki-układanki, spokojna muzyka, a może słuchanie audiobooka?
- spokojne otoczenie: wyciemniony pokój, cisza, temperatura powietrza ok. 19-21 stopni, adekwatna do temperatury piżamka i kołderka/śpiworek do spania — aby zapobiec przegrzaniu lub wyziębieniu.
Gdy dziecko przestaje spać w dzień, szczególnie ważne staje się uważne obserwowanie oznak zmęczenia i reagowanie na nie w odpowiednim momencie. Zbyt późne położenie spać może utrudnić wyciszenie, nawet jeśli w pokoju panują idealne warunki.
Kiedy dziecko przestaje spać w dzień, szczególnie istotny staje się komfort nocnego odpoczynku.Wygodny, dobrze dopasowany materac pomaga maluchowi łatwiej się odprężyć, a jednocześnie zapewnia prawidłowe podparcie kręgosłupa i optymalne ułożenie ciała — co ma znaczenie dla rozwijającego się układu mięśniowo-szkieletowego. Taki komfort stanowi wartościowe uzupełnienie całej higieny snu: odpowiedniej długości nocnego odpoczynku, stałej rutyny wieczornej oraz spokojnego otoczenia. Wszystkie te elementy razem wspierają zdrowe nawyki wypoczynku.
Wśród materacy idealnie dopasowanych do potrzeb najmłodszych znajdują się modele materacy marki Rucken & FizjoMommy, które uzyskały Pozytywną Opinię Instytutu Matki i Dziecka.
Lekarz pediatra w Oddziale Hospitalizacji Jednego Dnia, Instytut Matki i Dziecka Rekomendowane produkty
Podsumowując: Dopiero połączenie komfortu fizycznego (w tym wygodnego materaca) z regularną higieną snu tworzy środowisko, w którym dziecku łatwiej odpocząć i zregenerować siły.
Kiedy dziecko rezygnuje z drzemki, warto zapewnić mu alternatywny czas odpoczynku
Gdy zastanawiamy się, czy 3-latek powinien spać w dzień, warto wspomnieć o naturalnej u dzieci potrzebie odpoczynku i regeneracji. Kiedy dziecko przestaje spać w dzień, postarajmy się zapewnić mu w zamian kilkanaście minut odpoczynku np. spokojnych, wyciszających zabaw.
Zachęcajmy malucha do położenia się na kanapie/dywanie (np. z książką), puśćmy relaksującą muzykę lub audiobooka z bajką i przygaśmy światła w pokoju. Kiedy dziecko rezygnuje z drzemki, taka chwila wyciszenia pozwala skutecznie zregenerować siły i z uśmiechem dotrwać do pory snu nocnego.
Podsumowanie: czy 3-latek powinien spać w dzień?
Nie ma żadnych wymogów ani ścisłych rekomendacji, które mówią o tym, że w tym wieku maluchy koniecznie muszą mieć drzemkę w ciągu dnia. Warto skupić się na całościowej obserwacji samopoczucia i rozwoju dziecka:
- Czy mimo braku drzemki jest w ciągu dnia raczej pogodne i chętne do zabawy?
- Czy kiedy dziecko przestało mieć drzemki, zaczęło nieco lepiej przesypiać noce i budzi się rano wypoczęte?
To są najczęstsze oznaki, że maluch faktycznie nie potrzebuje już drzemek w ciągu dnia. Zastanawiając się, czy 3-latek powinien spać w dzień, warto pamiętać, że dzieci rzadko rezygnują z drzemki definitywnie, z dnia na dzień. Najczęściej jest to proces stopniowy — przez kilka dni maluch jeszcze zasypia, po czym pojawiają się 1 – 2 dni odmowy drzemki. Z czasem dni, kiedy dziecko rezygnuje z drzemki, zaczyna być coraz więcej, aż w końcu dziecko konsekwentnie nie śpi w dzień już w żadnym dniu tygodnia. To proces, w którym rodzice i opiekunowie (także w żłobku/przedszkolu) muszą wykazać się dużą elastycznością i uważnością w obserwacji potrzeb dziecka.
Konsultacja medyczna
