Pierwsza wizyta u dentysty

Kiedy wybrać się z dzieckiem na pierwszą wizytę u stomatologa? Dlaczego nie należy z tym czekać, aż ząbki zaczną się psuć lub maluchowi zacznie dokuczać ból? Czemu służy pierwsza wizyta u  dentysty, jak przebiega i w jaki sposób warto przygotować do niej swoją pociechę? Czytaj dalej, aby poznać aktualne zalecenia dotyczące opieki stomatologicznej nad najmłodszymi dziećmi. 

Dla wielu rodziców i opiekunów dzieci pierwsza wizyta u dentysty jest wielką niewiadomą. Internet pełny jest bowiem różnych, często sprzecznych informacji na temat tego, kiedy iść z maluszkiem do stomatologa i czy to w ogóle konieczne, zanim z ząbkami zacznie się coś dziać. W tym tekście, opierając się na rekomendacjach Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej oraz na rzetelnej wiedzy medycznej, postaramy się rozwiać wszelkie wątpliwości, dotyczące pierwszej wizyty u dentysty.

Kiedy pierwsza wizyta u dentysty?

To pytanie budzi wśród rodziców najwięcej wątpliwości i słusznie, ponieważ oswajanie dziecka z gabinetem stomatologicznym ma wymiar nie tylko profilaktyczny (zapobieganie próchnicy i edukacja), ale również psychologiczny (przeciwdziałanie lękowi przed wizytami u stomatologa).

Alicja Zawiślak
Alicja Zawiślak
dr n. med., specjalista ortodonta, p.o. kierownika Zakładu Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji w Instytucie Matki i Dziecka

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej, pierwsza wizyta u dentysty powinna odbyć się między 6. a 12. miesiącem życia dziecka. Dla wielu rodziców jest to nieco szokujące, ponieważ na tym etapie zęby u ich pociech dopiero zaczynają się wyrzynać. Jeszcze do niedawna w wielu domach, a nawet gabinetach stomatologicznych na pytanie, kiedy pierwsza wizyta u stomatologa, padała jednoznaczna odpowiedź – wtedy, gdy maluchowi wyrosną już wszystkie ząbki (czyli między 2. a 3. rokiem życia).

Współczesne zalecenia stomatologiczne jednoznacznie wskazują jednak, że z dzieckiem do dentysty po raz pierwszy warto udać się wraz z pojawieniem się pierwszego ząbka. Dlaczego tak wcześnie?

Profilaktyka i edukacja główny cel pierwszej wizyty u dentysty

Kiedy u maluszka pojawia się pierwszy, długo wyczekiwany ząbek, dla rodziców rozpoczyna się etap uważnego dbania o to, aby nie zaatakowała go próchnica. Do tej pory dziąsła dziecka wystarczyło dwa razy dziennie przemywać zwilżonym wodą lub naparem z rumianku gazikiem, nawiniętym na palec. Wraz z wyrzynaniem się pierwszego mleczaka, higiena jamy ustnej malucha powinna ulec znaczącej zmianie – właśnie o tym, między innymi, podczas pierwszej wizyty u dentysty informuje rodziców stomatolog. To pierwsze spotkanie z rodzicami i maluchem ma zdecydowanie edukacyjno-profilaktyczny wymiar i stanowi fundament: 

  • skutecznej profilaktyki próchnicy 
  • pozytywnego nastawienia dziecka do dentysty i ogólnego dbania o zęby. 

Pierwsza wizyta u dentysty: czego się spodziewać?

Stomatolog zajrzy na chwilkę do buzi dziecka, aby ocenić stan pierwszego ząbka i całej jamy ustnej. Reszta wizyty to czas na edukację rodziców (warto iść z osobą towarzyszącą, która zajmie się maluszkiem, podczas gdy rodzic na spokojnie porozmawia z dentystą). Oto, czego można się spodziewać po pierwszej wizycie u dentysty.

  1. HIGIENA. Stomatolog podpowie, jak najlepiej dbać o zęby malucha, aby skutecznie zapobiegać próchnicy. Szczoteczkę do zębów oraz pastę z odpowiednią zawartością fluoru stosujemy u dziecka już od pojawienia się pierwszego ząbka. Dentysta fachowo doradzi, jakie środki higieniczne najlepiej wybrać oraz ile razy dziennie i w jaki sposób czyścić jamę ustną dziecka. Szkliwo zębów mlecznych jest znacznie cieńsze niż w przypadku zębów stałych, dlatego odpowiednia higiena jamy ustnej malucha to absolutna podstawa zdrowego, pięknego uśmiechu. 
  2. DIETA I NIEKORZYSTNE NAWYKI U MALUSZKA. Podczas pierwszej wizyty u dentysty z pewnością zostaną przez niego poruszone takie tematy, jak: optymalne dla ząbków żywienie i wpływ niektórych nawyków na kształtowanie się zgryzu. Lekarz wytłumaczy, czym jest próchnica butelkowa i jak jej zapobiegać, oraz jakich pokarmów warto unikać (m.in. oblepiające ząbki przekąski: chrupki, paluszki czy ciągutki, a także słodkie napoje – szczególnie serwowane dziecku w nocy!). Stomatolog podpowie, co warto wprowadzać do diety malucha, aby zapewnić optymalne warunki do rozwoju uzębienia, a także uczuli rodziców, dlaczego nie należy oblizywać smoczka czy łyżeczki dziecka. Dentysta omówi także niektóre nawyki, które często wpływają na nieprawidłowy zgryz (m.in. przewlekłe ssanie smoczka czy kciuka). U młodszych dzieci profilaktyka może obejmować także odpowiednie układanie do snu (wysokość poduszki), właściwą pozycję butelki przy karmieniu itp.
  3. ETAPY ROZWOJU UZĘBIENIA U DZIECI. Stomatolog podczas pierwszego spotkania opowie rodzicom maluszka o kolejności i przybliżonym wieku, w którym u dziecka zaczną pojawiać się kolejne mleczaki. Dentysta wytłumaczy także, co w stanie uzębienia i ogólnej kondycji jamy ustnej powinno wzbudzić ewentualny niepokój.
  4. POZYTYWNE SKOJARZENIA. Najgorsze, co może spotkać dziecko, to zwlekanie z pierwszą wizyta u dentysty do czasu, gdy pojawia się ból zęba. To może wywołać u Twojej pociechy trwały strach przed stomatologiem, a w konsekwencji niechęć i opór przed kolejnymi wizytami w gabinecie. Regularne chodzenie z dzieckiem do dentysty, od wczesnych miesięcy życia, pozwala budować u malucha pozytywne skojarzenia i nawyk profilaktycznych, zwykle zupełnie bezbolesnych wizyt kontrolnych (szczególnie, kiedy odbywają się one w przyjaznych dzieciom gabinetach – o tym przeczytasz w dalszej części tekstu). 

Kolejne wizyty u stomatologa: jak często?

Od momentu pierwszej wizyty, do stomatologa staramy się chodzić z dzieckiem co 3-6 miesięcy na kontrolne badanie stanu zębów oraz zgryzu. Oczywiście, jeśli rodzice zauważą u malucha niepokojące objawy, np. białe lub ciemne plamki na mleczakach, czy znaczące opóźnienia w wyrzynaniu się ząbków, do dentysty warto udać się wcześniej. Jak mówi stare i bardzo mądre przysłowie, lepiej zapobiegać, niż leczyć – codzienna higiena zębów w domu, odpowiednie żywienie oraz regularne wizyty u dentysty to najprostszy, najtańszy i najmniej bolesny sposób na piękny, zdrowy uśmiech u dziecka. 

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Główny Specjalista ds. opiniowania wyrobów użytkowych

Jak się przygotować do pierwszej wizyty u dentysty?

Skoro wiemy już, kiedy pierwsza wizyta u dentysty z dzieckiem powinna się odbyć, przyjrzyjmy się sprawdzonym metodom na to, aby jak najlepiej przygotować do niej naszego malucha.

  • Poświęć chwilę na znalezienie odpowiedniego specjalisty. Wielu dentystów w Polsce specjalizuje się w stomatologii dziecięcej (pedodoncji), dbając w swoich gabinetach o miłą, wesołą i budzącą pozytywne skojarzenia atmosferę. Będą jej sprzyjać np. kolorowe ubrania medyczne z wizerunkami bajkowych postaci, barwne rysunki na ścianach czy strzykawki w obudowach przypominających zwierzaki. Przyjazne dla dziecka sprzęty, w połączeniu z odpowiednim podejściem stomatologa, naprawdę potrafią zdziałać cuda, przekształcając pierwszą wizytę u dentysty w wesołą przygodę. 
  • Czytaj maluchowi książeczki o higienie jamy ustnej i wizytach u dentysty. Rozmawiaj z dzieckiem o tym, co robi dentysta, odpowiadaj na pytania. Podczas wspólnego oglądania obrazków i czytania o bajkowych doświadczeniach innych dzieci, Twój maluch na bezpiecznym, neutralnym gruncie będzie miał szansę wyobrazić sobie, co czeka go u stomatologa. Ze starszakiem możesz również pobawić się w domu w dentystę. Opowiedz o magicznych lusterkach, dzięki którym widać każdą plamkę na zębach i o wesołej ,,dmuchawce”, którą dentysta wymiata z buzi nieproszonych gości. Niech to będzie dla Was dobra zabawa – kiedy pierwsza wizyta u dentysty nadejdzie, nie będzie się czego bać!
  • Nie przekazuj swoich obaw dziecku. Wielu dorosłych ma negatywne skojarzenia z gabinetem stomatologicznym, jednak nie warto karmić dziecka takimi emocjami. Staraj się unikać pytań i stwierdzeń typu: ,,Boisz się?”, ,,Na pewno nie będzie bolało!”. Z pewnością wzbudzą one u malucha podejrzenia co do tego, że pierwsza wizyta u dentysty może nie być zbyt przyjemna. 
  • Zabierz dla dziecka książeczki i ulubioną zabawkę. Przydadzą się, kiedy trzeba będzie chwilkę posiedzieć w poczekalni. Ukochany pluszak lub lalka dodadzą maluchowi odwagi – stomatolog może też oglądać najpierw ,,ząbki” przytulanki, a później dopiero malucha. To z pewnością rozładuje napięcie u dziecka, zestresowanego nową sytuacją.
  • Na co dzień postaraj się nie straszyć dziecka stomatologiem: ,,Jak nie umyjesz ząbków, to się popsują i pójdziemy do dentysty!”. Maluch zacznie kojarzyć ,,tę straszną osobę od bolących zębów jako zło ostateczne, którego należy się bać. Jak już wiemy, wizyty u stomatologa nie muszą być ani straszne, ani bolesne – jeśli odbywają się regularnie. Kluczowa jest profilaktyka i jeszcze raz profilaktyka (w połączeniu z domową higieną i odpowiednią dietą)!
  • Zarezerwuj czas i uczcij pierwszą wizytę u dentysty. Ważne, aby przebiegła bez pośpiechu, bez goniących Cię terminów, w możliwie spokojnej atmosferze. Kiedy maluch wyjdzie z gabinetu, możesz nagrodzić go pójściem na ulubiony plac zabaw, wizytą w zoo lub wspólnym gotowaniem ukochanego dania na obiad. Jako nagrody staraj się unikać łakoci – prawidłowe nawyki żywieniowe to w końcu jeden z podstawowych elementów profilaktyki próchnicy, prawda?

Kiedy pierwsza wizyta u dentysty będzie już za Wami, możecie być z siebie naprawdę dumni – to jeden z milowych kroków na drodze do utrzymania zdrowych, pięknych zębów u dziecka. Stosujcie się do zaleceń stomatologa i odwiedzajcie go regularnie, dzięki czemu te wizyty w przyszłości na pewno nie będą dla Was problemem.


Alicja Zawiślak – dr n. med., specjalista ortodonta, p.o. kierownika Zakładu Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji w Instytucie Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!