Morsowanie, czyli zanurzenie lub pływanie w bardzo zimnej wodzie, to forma rekreacji, która zdobywa coraz większą popularność, szczególnie w sezonie od jesieni, do wiosny. Czy w ciąży warto zacząć przygodę z morsowaniem, jakie wady i zalety ma morsowanie w ciąży?
W tym artykule podpowiadamy, czy morsowanie w ciąży jest zdrowe, a przede wszystkim bezpieczne.
Czym jest morsowanie, czy jest zdrowe w ciąży?
Morsowanie to krótkie (kilku — kilkunastominutowe) zanurzenie lub pływanie w zimnej wodzie: w morsowaniu za zimną uznaje się wodę o temperaturze poniżej 12°C. Tę formę rekreacji w Polsce najczęściej uprawia się w chłodnych miesiącach roku, korzystając z naturalnych zbiorników wodnych, takich jak m.in.: jeziora, rzeki lub morze.
Morsowanie, jako forma rekreacji ruchowej ma liczne, potwierdzone badaniami korzyści dla zdrowia, jednak czy morsowanie w ciąży jest zdrowe, a przede wszystkim bezpieczne?
Ekspert radzi
Przed rozpoczęciem morsowania kluczowa jest konsultacja z ginekologiem prowadzącym ciążę, który najlepiej oceni, czy stan zdrowia mamy oraz płodu pozwala na korzystanie z zimnych kąpieli. Nie ma bowiem jednoznacznej odpowiedzi na pytanie, czy morsowanie w ciąży jest zdrowe i bezpieczne — wszystko zależy od stanu zdrowia kobiety oraz płodu, przy czym w ciąży raczej nie zaleca się rozpoczynania przygody z morsowaniem. Korzyści z morsowania w ciąży są rozważane głównie w przypadku kobiet, które przed zajściem w ciążę regularnie korzystały z tej formy aktywności.
Główne zalety morsowania w ciąży — jakie korzyści mogą przynieść zimne kąpiele?
Jeśli lekarz zezwoli ciężarnej na korzystanie z zimnych kąpieli, najważniejsze korzyści morsowania w ciąży, jakie przyszła mama może czerpać z tej formy rekreacji ruchowej to:
-
Poprawa samopoczucia
Dzięki morsowaniu organizm wydziela endorfiny i katecholaminy, co w dłuższej perspektywie czasu pomaga w redukcji stresu i poprawie nastroju. Lepsze samopoczucie to jedna z głównych korzyści morsowania w ciąży.
-
Wzmocnienie odporności organizmu
Jednym z głównych powodów popularności regularnego morsowania jest jego pozytywny wpływ na układ odpornościowy i odpowiedź immunologiczną organizmu. Dlatego jedną z zalet morsowania w ciąży może być zwiększona odporność ciężarnej na infekcje.
-
Lepsza regeneracja i zwiększona tolerancja na ból
Ekspozycja na zimno poprawia krążenie krwi, wspierając regenerację organizmu. Morsowanie w ciąży może również pomóc w przygotowaniu na wyzwania związane z porodem, zwiększając tolerancję na ból (poprzez aktywację układu współczulnego i wydzielanie noradrenaliny).
Dla kobiet, które regularnie morsowały przed ciążą, po konsultacji z lekarzem i przy zachowaniu podstawowych zasad bezpieczeństwa, morsowanie może być bezpieczną formą rekreacji, przynoszącą wiele korzyści — to jednak kwestia indywidualna, która wymaga konsultacji ze specjalistą.
Wady morsowania w ciąży, oraz najważniejsze przeciwwskazania do korzystania z zimnych kąpieli
OBCIĄŻENIE UKŁADU KRĄŻENIA
Do głównych wad morsowania w ciąży można zaliczyć przede wszystkim duże, potencjalnie niebezpieczne dla przebiegu ciąży obciążenie dla układu krążeniowo-oddechowego ciężarnej.
Ekspert radzi
Układ krążenia kobiety ulega zmianom w trakcie trwania ciąży, powodując m.in. zmniejszenie ciśnienia krwi, wzrost częstości uderzeń serca i wzrost objętości krwi krążącej. To wszystko może wpływać na gorszą tolerancję morsowania w ciąży, nawet jeśli wcześniej nie pojawiał się żaden dyskomfort. Morsowanie w ciąży może prowadzić m.in. do arytmii, skokowego wzrostu ciśnienia tętniczego, hiperwentylacji, wystąpienia duszności, a nawet omdlenia.
ZWIĘKSZONE RYZYKO HIPOTERMII
To kolejna z wad morsowania w ciąży. W czasie ciąży mechanizmy termoregulacyjne organizmu są zmienione. Mimo że wody płodowe chronią dziecko przed wychłodzeniem, nadmierny stres cieplny organizmu ciężarnej i zwiększone ryzyko wychłodzenia mogą potencjalnie wpłynąć negatywnie na przebieg ciąży.
BEZWZGLĘDNE PRZECIWWSKAZANIA DO MORSOWANIA W CIĄŻY to m.in.:
- Ciąża zagrożoną porodem przedwczesnym,
- Hipotrofia lub wady rozwojowe płodu,
- Nieprawidłowości łożyska, np. jego nieprawidłowe położenie
- Krwawienia lub plamienia w ciąży o nieznanej przyczynie
- Choroby układu krążenia u ciężarnej, m.in.: zaburzenia rytmu serca, kardiomiopatia przerostowa, nadciśnienie tętnicze, choroba niedokrwienna serca,
- Choroby układu nerwowego (np. padaczka),
- Aktywna infekcja (tzw. przeziębienie) lub zakażenie/stan zapalny w organizmie.
Czy morsowanie w ciąży jest zdrowe — podsumowanie
Ekspert radzi
To, czy morsowanie w ciąży niesie ze sobą więcej korzyści niż ryzyka, zależy przede wszystkim od stanu zdrowia ciężarnej oraz jej doświadczenia w odbywaniu zimnych kąpieli. Pamiętajmy, że w ciąży organizm kobiety może odmiennie zareagować na morsowanie, nawet jeśli ciężarna regularnie morsowała w przeszłości.
Z pewnością zamiar morsowania w ciąży zawsze należy omówić z ginekologiem prowadzącym ciążę. Lekarz oceni stan zdrowia kobiety oraz płodu i na tej podstawie wyda opinię, czy morsowanie w ciąży jest zdrowe i bezpieczne dla przyszłej mamy oraz dziecka. Specjalista odpowie także na wszystkie pytania, omawiając m.in. wady i zalety morsowania w ciąży.
Jeśli nigdy nie morsowałaś, pamiętaj, że istnieją bezpieczniejsze alternatywy dla morsowania w ciąży, takie jak m.in.: joga dla ciężarnych, czy pływanie w basenie o neutralnej temperaturze wody. Na morsowanie przyjdzie jeszcze czas po ciąży, oczywiście, jeśli dalej będziesz miała ochotę spróbować tej formy rekreacji.
Rekomendowane produkty
Położna, Ekspertka ds. opiniowania produktów użytkowych w Instytucie Matki i Dziecka
—————————————————————————————————————————————–
Bibliografia:
- Knechtle B, Waśkiewicz Z, Sousa CV, Hill L, Nikolaidis PT. Cold Water Swimming-Benefits and Risks: A Narrative Review. Int J Environ Res Public Health. 2020 Dec 2;17(23):8984. (dostęp z dnia 15.01.2025): https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7730683/#sec19-ijerph-17-08984
- Wesołowski r., Gackowska M., Woźniak A., Mila-Kierzenkowska C., Jurecka A., Oddziaływanie zimna na organizm człowieka – morsowanie jako forma rekreacji ruchowej, Wiosna młodych fizjoterapeutów TOM 13, str: 39-49; (dostęp z dnia 15.01.2025): https://www.researchgate.net/profile/Roland-Wesolowski-2/publication/269762998_Oddzialywanie_zimna_na_organizm_czlowieka_-_morsowanie_jako_forma_rekreacji_ruchowej/links/5495a6730cf2ec13375b2af6/Oddzialywanie-zimna-na-organizm-czlowieka-morsowanie-jako-forma-rekreacji-ruchowej.pdf
- lek. Magdalena Wiercińska, Morsowanie – jakie ma zalety, jak zacząć czy są przeciwwskazania? (dostęp z dnia 15.01.2025): https://www.mp.pl/pacjent/zdrowy_czlowiek/353090,morsowanie-jakie-ma-zalety-jak-zaczac-czy-sa-przeciwwskazania