Jakie zwierzę dla dziecka?

Każde dziecko marzy o zwierzaku. Swoje marzenia zaczyna od chomika. Potem chce kota i psa. Kończy się na tym, że chciałoby wszystkie naraz. Z jednej strony nie ma w tym nic złego, bowiem zwierzątko domowe uczy empatii, odpowiedzialności, rozwija społeczne umiejętności dziecka. Z drugiej strony – zwierzę nie jest zabawką i nie kupuje się go na chwilę dla dziecka. Taka decyzja to przyjęcie pod dach kolejnego członka rodziny.

Puszyste i słodkie zwierzęta jawią się dzieciom jako najlepsi przyjaciele. Same dzieci są zbyt małe, by zrozumieć, że zwierzę to jednak nie zabawka, tylko żywe stworzenie, które czuje, stworzenie, które może mieć gorszy dzień, które też może odczuwać ból i mieć swoje potrzeby. To rodzice, zgadzając się na zwierzę w domu, ponoszą pełną odpowiedzialność za jego życie i konieczność stałej opieki. Jeżeli więc dziecko chce zwierzaka, to najpierw rodzice muszą się zastanowić, czy są na niego gotowi i czy poradzą sobie – zarówno finansowo, jak i czasowo – ze współodpowiedzialnością za nowe stworzenie w domu. Dopiero po takich decyzjach można rozważać, jakie zwierzę dla dziecka, w określonym wieku, będzie najbardziej odpowiednie.

Zwierzę dla dziecka: czym się kierować?

To, jakie zwierzę dla dziecka będzie odpowiednie, zależy od kilku czynników. Jako pierwsze istotne kryterium wymienia się wiek dziecka. Rodzice jako opiekunowie, odpowiedzialni za bezpieczeństwo (dzieci i zwierząt), powinni jednak przede wszystkim wziąć pod uwagę stopień rozwoju swojej pociechy. Czasem kilkuletnie dzieci są w stanie zaopiekować się czworonogiem, w innym przypadku np. dla 4-latka bezpieczniejszą opcją będą rybki. Następnym kryterium są ewentualne przeszkody, które mogą się pojawić w trakcie opieki nad zwierzęciem. Ważny czynnik stanowią tu warunki domowe. Zastanawiając się nad tym, jakie zwierzątko domowe możemy kupić lub adoptować, należy uwzględnić przestrzeń dostępną w domu lub mieszkaniu, a także to, jakie są codzienne zwyczaje i warunki funkcjonowania: np. czy rodzina lubi ciepło, czy należy raczej do tych zimnolubnych. Istotna staje się także odpowiedź na pytanie, czy domownicy dysponują czasem, który będą mogli poświęcić na spacery, karmienie i zabawę. Pamiętać trzeba też koniecznie o alergiach! Tak naprawdę jest to najważniejszy czynnik, który może przesądzić o posiadaniu jakiegokolwiek pupila. Uczulenie na sierść psa, kota lub królika może znacząco ograniczyć możliwości wyboru. Dopiero przeanalizowanie tych wszystkich zależności pozwoli zastanowić się nad tym, jakie zwierzątko domowe będzie odpowiednie w konkretnym domu, u boku konkretnej rodziny.

Jakie zwierzę dla dziecka wybrać?

Najpopularniejsze zwierzęta domowe to bez wątpienia pies i kot. Są to stworzenia, z którymi można nawiązać kontakt. I prawdopodobnie to o któreś z nich poprosi dziecko. Dla ruchliwego kilkulatka wspaniałym towarzyszem zabaw byłby pies. Nieśmiałe dzieci przypuszczalnie byłyby bardziej skłonne „dogadać” z kotami, które z natury są mniej ekspansywne, ale ich obecność doskonale może wpłynąć na samopoczucie pociechy.

Joanna Pruban
Joanna Pruban
psycholog, pedagog i psychoonkolog, Instytut Matki i Dziecka

Decydując się na psa lub kota, należy pamiętać, że opieka nad nimi jest bardzo wymagająca. Ponadto wiąże się z dłuższym czasem, który będzie podporządkowany zwierzęciu – 10-20 lat. W tym okresie zadaniem rodziny będzie dbanie o jego zdrowie – w tym wymagane szczepienia, odrobaczanie i ochrona przed pasożytami. Ten obowiązek w dużej mierze spoczywa na dorosłych, opiekunach i rodzicach, a nie na dzieciach. 

Mniejsze zwierzaki: chomik, papuga, a może rybki?

W przypadku najmłodszych pociech bardziej trafnym wyborem będzie mały gryzoń: chomik, myszka, świnka morska. Opieka nad nim nie wymaga specjalistycznej wiedzy. Wystarczy kupić klatkę i zaopatrzyć się w dobre jakościowo jedzenie. Takie zwierzę dla dziecka jest dobrym rozwiązaniem, również w przypadku, gdy sami nie możemy poświęcić dużo czasu na opiekę nad pupilem. Ważne jednak, by pamiętać, że zwierzątka te czasami potrafią ugryźć. Innym rozwiązaniem są ptaki – kanarek, papuga. Do wyboru jest wiele gatunków, a opieka nad nimi również nie jest zbyt wymagająca. Potrzebna w tej sytuacji jest odpowiednio duża klatka i dobrej jakości karma oraz dbałość, jak w każdym przypadku, o ich zdrowie. A może rybki? Jest to bardzo dobry pomysł – zwłaszcza w sytuacji, kiedy dziecko ma problem z koncentracją, jest nadpobudliwe i potrzebuje wyciszenia. Obserwacja podwodnego świata doskonale uspokaja i pomaga dziecku skupić się. Opieka nad rybkami nie należy do skomplikowanych, pod okiem rodzica dziecko może z powodzeniem uczestniczyć w czyszczeniu akwarium. Osobną kwestią pozostaje techniczna strona – potrzebne jest miejsce, regularna wymiana wody i dbanie o ekosystem.

Zwierzątko domowe: radość i odpowiedzialność

Dorastanie ze zwierzęciem bez wątpienia wpływa korzystnie na rozwój dziecka, które dzięki codziennej opiece nad pupilem uczy się odpowiedzialności, otwiera pokłady swojej empatii i rozwija wrażliwość. Ponadto codzienna obserwacja zwierząt może przysporzyć też wiele radości. Pamiętać należy jednak, że to dorośli są odpowiedzialni za dzieci i zwierzęta w domu. Dlatego wybór zwierzęcia domowego musi być przemyślany tak, by nikomu nie stała się krzywda. 

Joanna Pruban
Joanna Pruban
psycholog, pedagog i psychoonkolog, Instytut Matki i Dziecka

Autorka: Joanna Pruban – psycholog, pedagog, psychoonkolog w Instytucie Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!