Znaczenie wody dla organizmu

Woda w organizmie pełni wiele ważnych biologicznie i fizjologicznie funkcji. Jest składnikiem niezbędnym do życia każdego organizmu, stanowi strukturalną część wszystkich jego komórek i tkanek. Jako uniwersalny rozpuszczalnik jest nośnikiem substancji odżywczych, elektrolitów i produktów przemiany materii. Tworzy środowisko dla procesów życiowych zachodzących w organizmie. Woda w organizmie człowieka pełni ważną rolę między innymi w procesach trawienia i wchłaniania oraz wydalania, a także w procesach regulacji gospodarki wodno-elektrolitowej i kwasowo-zasadowej organizmu. Odpowiednie nawodnienie organizmu zapewnia utrzymanie stałej temperatury ciała i prawidłowy przebieg funkcji życiowych. Organizm człowieka nie jest w stanie magazynować większych ilości wody, dlatego musi być ona dostarczana regularnie.

 

Zapotrzebowanie na wodę – czy zawsze jest takie samo?

Woda w organizmie dorosłego człowieka stanowi około 60-65% jego masy ciała. Najwięcej wody zawiera organizm noworodka i niemowlęcia, odpowiednio 94% i 75%. Najmniej wody zawiera organizm osoby starszej. Zapotrzebowanie na wodę w organizmie człowieka jest zróżnicowane u poszczególnych osób i zależy od różnych czynników takich jak:

  • rodzaj pożywienia,
  • temperatura otoczenia,
  • aktywność fizyczna.

Zapotrzebowanie na wodę u dziecka wynosi około 10-15% jego masy ciała, u osób dorosłych – 2-4%. Zapotrzebowanie to wzrasta przy podwyższonej temperaturze i obniżonej wilgotności otoczenia, ponieważ w tych warunkach tracimy z potem więcej wody. W niskiej temperaturze również zaleca się większe spożycie wody, ponieważ rosną wtedy straty wody związane z wyższym wydatkiem energetycznym oraz wydychaniem pary wodnej. Podczas zwiększonej aktywności fizycznej większe spożycie wody jest konieczne ze względu na większe ilości wody wydalanej z potem i przez płuca. Zapotrzebowanie na wodę w organizmie człowieka zwiększa się wraz ze wzrostem wartości energetycznej diety, ponieważ organizm musi metabolizować większe ilości składników odżywczych. Dodatkowe znaczenie ma również udział składników pokarmowych w diecie. Diety bogatobiałkowe z dużą zawartością chlorku sodu (sól kuchenna) sprzyjają większemu wydalaniu wody z moczem, a bogatobłonnikowe powodują większą utratę wody z kałem, stąd też zapotrzebowanie na wodę organizmu jest wyższe.

 

Zapotrzebowanie na wodę w organizmie człowieka – ile pić wody?

Woda jest niezwykle istotna dla organizmu człowieka , pełni wiele fizjologicznie i biologicznie ważnych funkcji. Organizm nie potrafi jednak magazynować większych jej ilości, dlatego powinniśmy dbać o regularne jej dostarczanie w odpowiednich ilościach. Ile wody powinno się wypijać w ciągu dnia? Zgodnie z normami żywienia zalecane spożycie wody dla poszczególnych grup wynosi:

  • · niemowlęta – 700-1000 ml/dobę,
  • · dzieci w wieku poniemowlęcym – 1250 ml/dobę,
  • · dzieci w wieku przedszkolnym – 1600 ml/dobę,
  • · dzieci starsze – 1750 ml/dobę,
  • · młodzież – około 2000 ml/dobę,
  • · mężczyźni – 2500 ml/dobę
  • · kobiety – 2000 ml/dobę,
  • · kobiety w ciąży – 2300 ml/dobę,
  • · kobiety karmiące piersią – 2700 ml/dobę.

 

Zalecenia dotyczące spożycia wody i innych płynów

Zalecenia dotyczące picia odpowiednich ilości wody i innych płynów zostały zawarte w piramidzie zdrowego żywienia i aktywności fizycznej Instytutu Żywności i Żywienia (2017 r.). Zgodnie z zaleceniami:

  • dzieci powyżej 1. roku życia powinny wypijać około 5-6 szklanek płynów dziennie, tj. 1250-1500 ml,
  • osoby dorosłe do 65. roku życia około 2-2,5 l,
  • osoby starsze nie mniej niż 2 l.

Oprócz wody inne ważne dla zdrowia płyny polecane w żywieniu to mleko i napoje mleczne, soki owocowe i warzywne. Należy unikać dosładzanych i gazowanych napojów.

 

Dlaczego prawidłowe nawodnienie dziecka jest bardzo ważne?

Odpowiednie nawodnienie organizmu powinno być jednym z elementów właściwej diety i zdrowego stylu życia. Woda ma ogromne znaczenie dla człowieka, szczególnie w przypadku najmłodszych dzieci, ponieważ są one szczególnie wrażliwe na niedobór płynów. Dzienna utrata wody może stanowić nawet 15% ich całkowitej masy ciała. Skutki 1-2% odwodnienia mogą być znacznie bardziej poważne u dzieci, niż u dorosłych. W czasie choroby – gorączka, wymioty, biegunka – zapotrzebowanie na wodę organizmu zwiększa się znacznie. Stąd też ważne jest w tym okresie systematyczne podawanie dzieciom wody małymi porcjami lub innych płynów zgodnie z zaleceniami lekarza.

 

Dlaczego woda ma aż takie znaczenie dla człowieka? Skutki niedoboru wody w organizmie

Organizm człowieka nie jest w stanie magazynować większej ilości wody, dlatego należy dostarczać wodę regularnie przez cały dzień, a nie tylko w momencie wzmożonego pragnienia. Ile wody pić dziennie? Najlepiej jest pić często umiarkowane ilości płynów, ponieważ wypita woda nie wchłania się od razu. Zaspokojenie pragnienia następuje wcześniej, zanim jej niedobór w organizmie zostanie wyrównany. Niedostateczna podaż płynów może doprowadzić do odwodnienia organizmu. Do konsekwencji zdrowotnych, będących efektem odwodnienia, należą: bóle i zawroty głowy, zaburzenia funkcji poznawczych i motorycznych, zaburzenia elektrolitowe, mogące prowadzić do zakłóceń pracy serca, zmiany ciśnienia krwi, zaburzenia wydalania moczu i funkcjonowania nerek, zaparcia, upośledzenie wydzielania śliny, suchość skóry i śluzówek i inne. Pierwsze objawy mogą pojawić się już przy utracie płynów wynoszącej powyżej 1%. Utrata wody na tym poziomie powoduje uczucie zmęczenia, obniża koncentrację, osłabia apetyt i pogarsza termoregulację. Poważne odwodnienie, zwłaszcza przy podwyższonej temperaturze otoczenia może grozić udarem cieplnym. Niebezpieczne jest również odwodnienie przewlekłe, które może prowadzić do takich konsekwencji zdrowotnych jak: suchość skóry i śluzówek oraz związanych z tym zakażeń, infekcje układu moczowego, zaparcia, kamica nerkowa oraz zaburzenia ze strony układu krążenia.

 

<strong>Małgorzata Więch</strong>
Małgorzata Więch
Dietetyk, Specjalista w zakresie żywienia, Zakład Żywienia, Instytut Matki i Dziecka
Woda jest składnikiem niezbędnym do życia, stąd też odpowiednie nawodnienie organizmu powinno być jednym z elementów właściwej diety i zdrowego stylu życia. Jest ono bardzo ważne szczególnie w przypadku najmłodszych dzieci, ponieważ są one szczególnie wrażliwe na niedobór płynów. Organizm człowieka nie jest w stanie magazynować większej ilości wody, dlatego należy dostarczać wodę regularnie przez cały dzień, a nie tylko w momencie wzmożonego pragnienia.

Powiązane produkty

Podobne artykuły