Bezpieczne zabawki dla dziecka – jak wybrać i na co zwracać uwagę?

Ileż to razy w życiu słyszałaś w sklepie zawodzenie: „Kup mi zabawkę! Chcę ten samochodzik! Bez tej lalki nigdzie nie pójdę!”. Stanowczy i konsekwentny rodzic z reguły nie ulega tego typu „prośbom”, jednak wiadomo, kiedyś i tak stanie w sklepie przy półce z zabawkami i będzie wybierał tę wymarzoną przez jego dziecko. Jak więc wybrać dobrą zabawkę, a przede wszystkim bezpieczną? 

Podstawową funkcją zabawki jest wspomaganie rozwoju dziecka poprzez zabawę. Jest to możliwe wyłącznie wówczas, gdy zabawki są właściwie dopasowane do wieku i motorycznych umiejętności dziecka i posiadają odpowiednie certyfikaty. Jak sprawdzić czy zabawka jest bezpieczna?

Bezpieczne zabawki dla niemowląt

Pierwsze zabawki dla maluszka powinny być miękkie i nieskomplikowane, lekkie, wykonane z bezpiecznych i trwałych materiałów, z możliwością częstego prania, czyszczenia i dezynfekcji.

Zwróć uwagę na wszystkie tzw. „dodatkowe” elementy, np. uszy, oczy, ogonki, języczki. One muszą być dobrze przymocowane. Bezpieczne zabawki dla niemowląt to takie, z których nic się nie urwie, a twój maluch nawet przy bardzo intensywnym eksploatowaniu ulubionego misia nic nie połknie.

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Główny Specjalista ds. opiniowania wyrobów użytkowych

Przed podaniem zabawki dla najmłodszych, noworodków i niemowląt należy ją umyć lub wyprać, o ile jest tekstylna. Pozwoli to zapobiec kontaktowi dziecka z niepożądanymi bakteriami i innymi poprodukcyjnymi pozostałościami.

Bezpieczne zabawki do kąpieli

Warto tutaj wspomnieć o popularnych i lubianych przez najmłodszych zabawkach do kąpieli. Wbrew pozorom różnego rodzaju gumowe piszczki w kształcie kaczuszek, delfinów, rybek czy łodzi mogą stanowić źródło bakterii!  Wewnątrz zabawki szybko gromadzą się różnego rodzaju zanieczyszczenia, a z czasem może nawet rozwinąć się w nich pleśń, która podczas zabawy w wyciskanie przedostaje się na ciało i twarz maluszka.

Naukowcy sugerują, że bezpieczne zabawki do kąpieli powinny mieć uszczelnione dno, które nie pozwoli na przedostanie się wody do środka.

Wiek dziecka ma znaczenie

Zabawka musi być dostosowana do wieku i zdolności motorycznych dziecka. Jeżeli (w naszym mniemaniu) roczne dziecko jest genialne, to wcale nie oznacza, że można mu kupić zabawkę przeznaczoną dla trzylatka, bo szybciej się rozwinie. Przeciwnie, kiedy dziecko nie będzie mogło opanować pewnych umiejętności, po prostu się zniechęci, a to spowoduje blokadę i zahamuje jego rozwój.

Wybierając bezpieczne zabawki dla starszych dzieci, w pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na przeznaczenie wiekowe deklarowane przez producenta na opakowaniu. Następnie, koniecznym jest dokładne obejrzenie zabawki i ocenienie jej pod względem bezpieczeństwa: jak jest wykonana i z jakich materiałów. Sprzęt elektroniczny albo przyrządy sportowe (np. rowery, hulajnogi, rolki) powinny posiadać szczegółowe instrukcje w języku polskim, które ułatwią ocenę bezpieczeństwa.

Jak sprawdzić czy zabawka jest bezpieczna?

Każda zabawka, którą sprzedawca wprowadza na polski rynek, musi być zgodna z tzw. dyrektywą zabawkową, czyli Dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/48/WE oraz normą PN-EN 71-1, która określa procedury badań chemicznych, fizycznych i mechanicznych zabawek.

Jak sprawdzić, kto i na jakiej podstawie gwarantuje, że dana zabawka jest bezpieczna?

Zwróć uwagę na certyfikaty i oznaczenia podane na opakowaniu:

  • oznaczenie wiekowe,
  • dane producenta,
  • znaki CE (dla zabawek wyprodukowanych w UE) lub ASTM-F963 (dla zabawek wyprodukowanych i sprowadzonych z USA),
  • zalecenia dotyczące reżimu higienicznego.

Do najważniejszych symboli należą:

  • Znak CE – każda zabawka sprzedawana na terenie Unii Europejskiej musi mieć to oznaczenie, przy czym jest to deklaracja producenta. W przypadku tego znaku należy zachować wyjątkową ostrożność, ponieważ jest on bardzo często podrabiany.

  • Znak EN71 – oznacza zgodność z europejskim prawem, umieszczany jest na podstawie certyfikatu wystawianego przez niezależne od producenta instytucje. Szczegółowo oznacza zgodność z normą tzw. zabawkową.

  • Znak FairTrade – przyznawany jest przez organizacje zrzeszone w Fairtrade Labeling Organizations International (FLO). Świadczy o tym, że zabawka została wyprodukowana z poszanowaniem praw pracowniczych.

  • Znak GOTS – został utworzony przez International Working Group on Global Organic Textile Standard. Jest to certyfikat dla produktu, który w całości został wykonany z naturalnych surowców i tekstyliów.

  • Znak FSC – świadczy o tym, że zabawka została wykonana z drewna pozyskanego z poszanowaniem środowisk naturalnych. Jest udzielany przez międzynarodową organizację pożytku publicznego (ang.: Forest Stewardship Council®), zaangażowaną w zrównoważone zarządzanie lasami.

  • Znak PEFC – certyfikat nadawany przez The Programme for Endorsement of Forest Certification, mówiący o tym, że zabawka została wykonana z ekologicznego drewna.

  • Znak 0–3 – przekreślony: deklaracja producenta mówiąca o tym, że zabawka nie jest odpowiednia dla dziecka poniżej 3 roku życia.

  • Oznaczenie GS– skrót pochodzi od słów „Geprüfte Sicherheit” (niem. sprawdzone bezpieczeństwo) i świadczy o tym, że zabawka została przebadana wyłącznie w akredytowanych laboratoriach testujących. Certyfikat ten gwarantuje, że produkt spełnia wymogi regulacji prawnych oraz producenta.

  • Znak TÜV GS – gwarantuje, że produkt został zbadany przez laboratorium TÜV Rheinland i jest zgodny z wymogami oznaczenia GS.

  • Znak Safe Toys – jest to certyfikat bezpieczeństwa nadawany przez niezależny Instytut ds. Testów i Certyfikatów (Włochy). Wybierając zabawkę z tym znakiem, masz pewność, że została przypisana do właściwej klasyfikacji wiekowej i została oceniona pod kątem obecności wszystkich chemicznych i mikrobiologicznych zagrożeń.

  • Znak Państwowego Zakładu Higieny informuje, że produkt spełnia wymogi i normy higieniczne obowiązujące w Polsce. Nie jest obowiązkowy dla producentów, ale szczególnie mile widziany przy produktach dla dzieci.

  • Znak Instytutu Matki i Dziecka – informuje, że zabawka została dokładnie sprawdzona przez zespół ekspertów (specjalistów medycyny wieku rozwojowego, psychologów i pedagogów) pod kątem bezpieczeństwa rozwojowego dzieci. Opinia Instytutu to potwierdzenie, że deklarowana przez producenta zgodność z normą to faktycznie prawda. Wybierając zabawkę z logo Pozytywnej Opinii Instytutu Matki i Dziecka, masz pewność, że podczas badań sprawdzono pochodzenie surowców, proces produkcji, nietoksyczność użytych barwników i materiałów, możliwość utrzymania w czystości, prania i dezynfekowania koniecznego przy wyrobach dla dzieci. Eksperci dokładnie zweryfikowali też jakość i staranność wykonania, a następnie przeprowadzili badania na grupie użytkowników.

Jak odróżnić te dwa oznaczenia?

“China Export” ma równe litery umieszczone bardzo blisko siebie. Natomiast obowiązkowe “CE” dla zabawek to litery umieszczone od siebie w pewnej odległości. Poza tym w literze “E” z oznaczenia “CE” środkowa belka jest krótsza od pozostałych.

Sprawdź, z czego wykonana jest zabawka

Domeną małych dzieci jest ciągłe poznawanie świata. Czynią to z reguły ustami, czyli wszystko, co znajdą pod ręką w końcu wyląduje u nich w buzi. Dlatego przy zakupie zabawek bardzo ważny jest materiał, z jakiego są wykonane. Bezpieczne zabawki nie powinny zawierać żadnych szkodliwych substancji, takich jak: formaldehydy, metale ciężkie (ołów czy nikiel), barwniki.

Kupując zabawkę w sklepie stacjonarnym należy upewnić się, czy nie ma ona mocnego, chemicznego zapachu oraz czy farba lub lakier w żadnym miejscu nie odpryskują.

Informacja o zakazanych i wycofanych z produkcji zabawkach znajduje się na stronach Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów lub Rapex.

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Główny Specjalista ds. opiniowania wyrobów użytkowych

Uważaj na elektronikę!

Nowe technologie determinują styl życia nie tylko dorosłych, ale w sposób naturalny weszły również do świata dzieci: interaktywne zabawki, tablety z grami edukacyjnymi oraz rozrywkowymi, telewizja z bajkami, telefony komórkowe z filmikami. Z jednej strony są to urządzenia i technologie, z którymi dziecko powinno się zapoznać, ale badania polskie i zagraniczne sugerują, by czas spędzany przy tego typu rozrywce ostrożnie dozować, a treści, jakie wybierają dzieci – kontrolować.

Zagrożenia, płynące z nadmiernego korzystania przez dzieci z elektroniki to przede wszystkim pogorszenie się komunikacji między rodzicami a dzieckiem, pojawienie się wad postawy. Uważa się, że spędzanie co najmniej 2 godz. przed komputerem może powodować gorsze wyniki w nauce, rozdrażnienie, a nawet trudności w rozróżnieniu iluzji od świata rzeczywistego.

Dlatego też dzieci do drugiego roku życia w ogóle nie powinny oglądać telewizji, natomiast u dzieci w wieku 2-5 lat korzystanie z urządzeń elektronicznych nie powinno przekraczać 2 godz. dziennie.

Pobaw się, przytul się – nawet bezpieczne zabawki nie zastąpią kontaktu rodzica z dzieckiem

Zabawki i urządzenia to nie wszystko. Nie zastąpią przytulania, śpiewania, czy uśmiechów. Dla maluszka, ale też dla starszego dziecka najważniejsza jest obecność rodzica oraz wspólne spędzanie czasu, dotyk, kontakt wzrokowy, rozmowy, zabawy. Troskliwa opieka znacząco wpływa na jego prawidłowy rozwój.

Dowodzą tego też badania przeprowadzone w Waszyngtonie przez Patricię Kuhl, dyrektorkę Instytutu Nauk o Mózgu. Wynika z nich, że niemowlęta o wiele skuteczniej przyswajają wiedzę, kiedy uczą się bezpośrednio od innych ludzi, a nie za pośrednictwem przedmiotów czy urządzeń.

Dobrze dobrane i bezpieczne zabawki wspomogą rozwój dziecka, ale nie zastąpią kontaktu z rodzicem. Bo w zabawie liczy się jakość, nie ilość.

Ewa Łukasik Główny Specjalista ds. opiniowania wyrobów użytkowych z Instytutu Matki i Dziecka

Oceń ten wpis!

Rekomendowane produkty

Podobne artykuły