Rola dziadków w rozwoju dziecka

20 stycznia 2022

Dziadkowie – rodzice naszych rodziców, tak blisko związani z dziećmi. Kiedy myślimy o babci i dziadku, przychodzi nam do głowy dużo miłych skojarzeń i ciepłych emocji. W większości rodzin, są oni głównym filarem, stróżami dbającymi o zachowanie rodzinnych tradycji, strażnikami wspomnień oraz – co najważniejsze, ogniwem, łączącym wszystkich członków rodziny razem. Dziadkowie są tą częścią rodziny, która scala, spaja i zbliża do siebie kolejne pokolenia.

Wiele osób podkreśla rolę babci i dziadka w wychowaniu wnuków. Dziadkowie wielokrotnie ratują sytuacje zawodowe swoich dzieci, wspomagając je w opiece nad wnukami, organizując dzieciom czas wolny i dbając o zdrowe posiłki. Poniżej przypominamy, dlaczego dziadkowie wraz z wnukami tworzą szczególnie istotny typ relacji rodzinnych, zakorzeniony mocno w naszej kulturze.

Rola babci i dziadka w wychowaniu wnuków

Przyglądając się naturalnej bliskości i podstawowemu  modelowi relacji dziadków z wnukami,  dostrzec można silne więzi łączące oba pokolenia. Na pewno wiele osób pamięta momenty, w których jako dziecko, rodzice zawozili ich w odwiedziny do dziadków, bądź zostawiali pod opieką babci na parę dni. Chwile te pozostają cały czas, żywo obecne we wspomnieniach, głównie z uwagi na osobiste emocje, jakimi obdarowują się osoby najbliższe.

Joanna Pruban

Psycholog, Pedagog oraz Specjalista psychoonkologii, Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka

Ekspert radzi:

W większości rodzin dziadkowie, zaraz po rodzicach, są najważniejszymi postaciami i autorytetami w życiu dzieci. Życie dzieci w bliskości z dziadkami sprawia, że istotną rolę ma zdanie babci czy dziadka w kwestiach spornych, życiowych, gdzie miejsce ma podejmowanie decyzji. Rola babci i dziadka w wychowaniu wnuków różni się jednak od roli rodziców. Zadaniem rodziców jest przede wszystkim odpowiednie ukształtowanie i wychowanie dzieci, które nie może obyć się bez tworzenia zasad postępowania i obowiązków. Dziadkowie wraz ze swoimi wnukami mogą sobie natomiast pozwolić na więcej ustępstw, rozpieszczając maluchy w imię miłości jaką je darzą.

Miłość babci do wnuczki i wnuka

Dziadkowie w życiu rodzinnym są dla swoich wnucząt źródłem wszelkich pozytywnych emocji. Szczególnie obserwuje się to poprzez miłość babci do wnuczki i do wnuka. Rola babci, w głównej mierze, polega na rozwijaniu relacji interpersonalnych z wnukami. Pełni ona rolę powierniczki największych sekretów dziecięcych, a także staje się źródłem wsparcia i wyrozumiałości. Wielokrotnie to jej wnuki skarżą się na rodziców, bądź proszą o pomoc w rozwiązaniu problemów. Ogrom udzielonego najmłodszemu pokoleniu wsparcia, pokazuje jak wielka potrafi być miłość babci do wnuczki i do wnuka.

Dziadek i dzieci

Z kolei dziadka i dzieci, łączy relacja, w której dziadek-senior, pełni rolę przewodnika życiowego, źródła wszelkiej wiedzy i doświadczenia. Z tego też powodu, dziadek i dzieci, często spędzają czas na ożywionych dyskusjach, podczas których dziadek dzieli się z wnukami zdobytą przez lata mądrością, uczy majsterkowania, pokazuje świat. Rolą dziadka jest też często służenie radą, w wielu kwestiach życia codziennego, dotyczących nauki, pracy czy finansów. Ogół tych kwestii jest bardzo istotny w życiu i trzeba podkreślić, że dzieci, które mogą czerpać z porad dziadków, mają niesamowite szczęście.

Dziadkowie z wnukami: funkcja dziadków w rozwoju dzieci

Nie ma nic wspanialszego, niż zgodna rodzina, w której zarówno rodzice jak i dziadkowie, pełnią ważną rolę w życiu dzieci. Rodzina, która jest podstawą dla wartości życiowych, kręgosłupem moralnym i wsparciem, a także podporą i bezpieczną bazą, do której dzieci mogą się zwracać we wszelkich sprawach. Rola babci i dziadka w wychowaniu wnuków jest nieoceniona. Do głównych funkcji dziadków w rozwoju najmłodszych należą:

Zapewnienie rodzinnej stabilizacji

Jak już zostało wspomniane, dziadkowie pełnią rolę ogniwa, łączącego poszczególnych członków rodziny razem. Dzięki dziadkom, rodziny częściej się spotykają, co pomaga pielęgnować relacje. To sprawia, że najmłodsi poznają istotę utrzymywania więzów rodzinnych, a także uczą się szacunku i dbania o swoich bliskich.

Pomoc w wychowaniu dzieci

Dziadkowie, jako rodzice rodziców, są źródłem godnej zaufania opieki, którą dzieci chętnie akceptują. Wszystko dlatego, że dziadkowie z wnukami budują więź już od przyjścia maluchów na świat, w związku z czym, mimo ogólnej tęsknoty za rodzicami, spowodowanej rozstaniem, pozostanie pod opieką dziadków nie jest dla dzieci tak trudne, jak pozostawienie ich z zupełnie obcą osobą. Kolejną ważną kwestią jest fakt, że dziadkowie zwykle przypominają w zachowaniu rodziców, z racji bliskiego pokrewieństwa, podobieństwa w wychowaniu i ogólnie przyjętych w rodzinie schematów postępowania.

Doskonałe źródło mądrości życiowej

Trzeba podkreślić, że punkt spojrzenia na życie osoby starszej, może być istotną lekcją dla dziecka. Dziadkowie w piękny sposób uświadamiają wnukom, co jest tak naprawdę ważne w życiu, uczą ich wrażliwości i szacunku. Pomagają mierzyć się z trudnymi tematami, do jakich należy radzenie sobie z trudnościami dnia codziennego, upływem czasu, zmaganiem z dolegliwościami zdrowotnymi. Pokazują jak wśród problemów zachować pogodę ducha. To, czego dzieci doświadczają wraz z dziadkami, miłość babci do wnuka czy wnuczki, czas spędzony razem przez dziadka i dzieci, wszystko to w przyszłości może zaprocentować odpowiedzialnym podejściem dzieci w stosunku do ich własnych rodzin.

Rekomendowane produkty

Joanna Pruban

Psycholog, Pedagog oraz Specjalista psychoonkologii, Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka

Dbanie o rodzinne tradycje

Dziadkowie i pradziadkowie sprawiają, że faktycznie czujemy się członkami rodzin, jako kolejne pokolenie, dzięki czemu rośnie nasze poczucie zakorzenienia w rodzinie. Poza tym, to właśnie seniorzy dbają o rodzinne tradycje, pomagają nam je odpowiednio pielęgnować. Uczą jak obchodzić święta, czy przygotowywać świąteczne potrawy. Są także skarbnicą rodzinnych pamiątek, zdjęć, czy opowieści.

Arbitrowie w kontaktach dzieci z rodzicami

Jako rodzinni arbitrowie, dziadkowie od wieków sprawdzają się znakomicie. W końcu nic nie zastąpi zrozumienia i miłości babci do wnuka czy wnuczki oraz porozumienia łączącego dziadka i dzieci. Dziadkowie często pełnią rolę negocjatorów, w konfliktach między młodszym pokoleniem, a rodzicami i starają się pomóc dzieciom w odpowiedni sposób zrozumieć zamiary rodziców.

Dziadkowie z wnukami: współczesne problemy 

Współcześnie, model rodziny z dziadkami, mierzy się również z problemami. Szereg zmian społecznych i demograficznych, obserwowanych na przełomie ostatnich lat, takich jak coraz późniejsze zawieranie związków małżeńskich, szerokie zaangażowanie zawodowe kobiet, czy wydłużenie średniej długości życia, sprawiają że wiek współczesnych dziadków jest coraz bardziej zróżnicowany. W związku z tym, zmianie ciągle ulega także rola przypisywana dziadkom w relacjach z najmłodszymi oraz typy więzi łączące dziadków z wnukami.

Obserwuje się współczesnych dziadków, którzy w dalszym ciągu bardzo angażują się w wychowanie wnuków, dla których jest to istotne zadanie w życiu – zarówno z perspektywy opieki nad najmłodszymi, jak i przekazywaniem im wiedzy i życiowego doświadczenia. Dziadkowie tacy, często poświęcają wnukom dużo czasu, zwłaszcza wtedy, gdy rodzice dzieci są zajęci pracą.

Z drugiej jednak strony, zauważalna jest także tendencja do chęci aktywnego udziału seniorów w życiu towarzyskim i zawodowym, która poniekąd wyklucza możliwość częstego poświęcania czasu najmłodszym, co mija się z oczekiwaniami rodziny w stosunku do roli babci i dziadka w wychowaniu wnuków. Również sam fakt – zostania babcią, czy dziadkiem, czasem może być źródłem negatywnych emocji, związanych z uświadomieniem sobie upływu czasu, czy zaawansowania wiekowego.

Joanna Pruban

Psycholog, Pedagog oraz Specjalista psychoonkologii, Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka

Ekspert radzi:

W każdym układzie relacji, powinno się pamiętać o równowadze. Nawet zakochani we wnuczkach dziadkowie, nie powinni zatracać się w całości w opiece nad maluchami. Zawsze należy pamiętać także o sobie, tak by czerpać radość zarówno z roli dziadków, jak i z ciągle istotnego życia osobistego.

Rola wnuków w życiu dziadków 

Trzeba mieć świadomość, że tak jak ważna jest obecność dziadków w życiu wnucząt, tak równie ważna jest obecność wnucząt w życiu dziadków. Oczywiście, na wczesnym etapie rozwoju dzieci, to dziadkowie są źródłem ich wsparcia i opieki. Jednak wraz z upływem czasu, kiedy dzieci stają się coraz bardziej samodzielne, dziadkowie mogą zacząć potrzebować ich pomocy, chociażby z racji upływu czasu i pojawiających się problemów zdrowotnych.

W pewnym momencie, to wnuki – jako przejaw wdzięczności i miłości, przejmują główną rolę wsparcia swoich kochanych dziadków. Wsparcie to może przejawiać się:

  • pomocą w zakupach;
  • obecnością w trakcie wizyt u lekarza;
  • czy towarzystwem na spacerach.

Jednak nie tylko do tego ogranicza się rola wnuków.

Dzieci wprowadzają świeżość do życia seniorów – ucząc ich np. nowinek technologicznych, zapoznając z działaniem komputera, nowoczesnego aparatu fotograficznego bądź telefonu. Najmłodsi są też doskonałą motywacją do kontynuowania aktywności fizycznej tj. pływanie na basenie, czy wypad do lasu. Dzieci mogą pomagać seniorom także w kwestiach mody, czy doboru kosmetyków.

Co ciekawe, dziadkowie o wiele chętniej przyjmują takie porady od swoich wnuków, niż od własnych dzieci. Do istotnych źródeł wsparcia i zaangażowania wnuków w życie dziadków, zaliczamy przede wszystkim bezpośredni kontakt z nimi, rozmowę i wspólnie spędzany czas.

Relacja dziadków z wnukami dla każdej ze stron, niesie szereg korzyści. Dzięki dziadkom, dzieci mogą nabywać wiele wspaniałych umiejętności, a także rozwijać je w praktyce i uzupełniać. Natomiast dziadkowie czują się potrzebni i kochani, a ich życie dzięki kontaktom z dziećmi, nabiera młodzieńczych barw. Dzięki temu, zarówno wnuki jak i dziadkowie są dla siebie bezcennym wsparciem.

 

Autor

Joanna Pruban

Psycholog, Pedagog oraz Specjalista psychoonkologii, Klinika Onkologii i Chirurgii Onkologicznej Dzieci i Młodzieży, Instytut Matki i Dziecka

Dofinansowanie UE
Informujemy, iż w celu realizacji usług dostępnych w naszym serwisie, optymalizacji jego treści oraz dostosowania serwisu do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies. Więcej informacji zawartych jest w polityce prywatności serwisu.
Akceptuję