Jakie chusteczki nawilżane dla noworodka?

Chusteczki nawilżane są wyjątkowo wygodne w użyciu i mają szerokie zastosowanie. Pozwalają szybko wytrzeć czy przewinąć dziecko nawet w niezbyt dogodnych warunkach, np. na spacerze lub w podróży. Umożliwiają nie tylko szybkie oczyszczenie skóry, ale i jej jednoczesne nawilżenie. W tym tekście poznasz odpowiedzi na kilka bardzo ważnych pytań, ale najważniejsze z nich to: jakie chusteczki nawilżające dla noworodka są najlepsze?

Nie wszyscy zdają sobie sprawę, że chusteczki – początkowo nasączone oliwką, mleczkiem lub nawet kremem – towarzyszą nam już od ponad 30 lat. Pierwsze chusteczki Instytut Matki i Dziecka opiniował w 1991 r. Na przestrzeni lat zmieniał się skład płynów nasączających, coraz doskonalsza jest też włóknina. Straciły na popularności chusteczki nasączone oliwką, podobnie jak do rzadkości należy obecnie stosowanie oliwki do pielęgnacji niemowląt, ze względu na jej działanie uczulające, obserwowane u niektórych dzieci.

Skład chusteczek nawilżanych dla niemowląt

Dlaczego ocena składu chusteczek nawilżanych dla noworodków i starszych dzieci nie jest łatwa? Po pierwsze, producenci umieszczają składy swoich produktów na opakowaniach drobnymi literami. Po drugie, składy zawierają trudne, chemiczne nazwy, pisane na dodatek nie po polsku.

Ewa Kamińska
Ewa Kamińska
farmakolog, główny ekspert w zakresie opiniowania m.in. kosmetyków i środków do prania w Instytucie Matki i Dziecka

Z wyjątkiem wody, składniki chusteczek nawilżanych na opakowaniach podane są w języku angielskim. Z kolei surowce pochodzenia roślinnego mają nazwy łacińskie. Nic dziwnego, że większość rodziców nie orientuje się, jaki skład mają chusteczki dla noworodka. 

Postaramy się przybliżyć tę wiedzę, omawiając poniżej najbardziej wartościowe substancje, wchodzące w skład płynu nasączającego chusteczki, a także te, które nie powinny się tam znajdować.

Ewa Kamińska
Ewa Kamińska
farmakolog, główny ekspert w zakresie opiniowania m.in. kosmetyków i środków do prania w Instytucie Matki i Dziecka

Jakie składniki nawilżanych chusteczek są dobre?

Pożądane składniki nawilżanych chusteczek dla maluchów to:

  • Substancje o działaniu nawilżającym i natłuszczającym – tak działają np. naturalne oleje roślinne o działaniu emolientów, które pielęgnują skórę i odbudowują warstwę lipidową, takie jak: olej ze słodkich migdałów (Prunus Amygdalus Dulcis), rzepakowy (Brassica napus), słonecznikowy (Helianthus annuus), lniany (Linum usitatissimum), z awokado (Persea gratissima), czy z jojoby (Simmondsia chinensis). Dzięki korzystnemu działaniu oleje te są stosowane także w kosmetykach dla dzieci ze skórą atopową.
  • Niektóre ekstrakty roślinne o bezpieczeństwie potwierdzonym w długoletnim stosowaniu, jak ekstrakt z kwiatów rumianku pospolitego (Chamomilla recutita), z kwiatów nagietka (Calendula officinalis), z liści aloesu (Aloe barbadensis, ale surowiec  nie może zawierać aloiny), z nasion bawełny (Gossypium herbaceum), z liści oliwki (Olea europea).
  • Substancje silnie nawilżające, np. gliceryna (Glycerol), hydrolizaty protein jedwabiu (Hydrolyzed silk), hydrolizaty protein mleka (Hydrolyzed milk protein), hydrolizaty protein owsa (Hydrolyzed oat protein), a także substancje, które oprócz działania nawilżającego wykazują działanie regenerujące, zmiękczające i kojące (alantoina, pantenol, bisabolol).
  • Substancje powierzchniowo czynne (myjące) o bardzo łagodnym działaniu na skórę, np. z grupy pochodnych cukrowych (jak Decyl Glucoside, Coco Glucoside, Lauryl Glucoside)  lub pochodnych aminokwasów (Sodium Cocoyl Glutamate).
  • Konserwanty – płyn nasączający chusteczki musi zawierać konserwanty ze względu na łatwość nadkażenia mikrobiologicznego. Za najbezpieczniejsze dla dzieci uważa się kwas benzoesowy i jego sól (Benzoic Acid, Sodium Benzoate), kwas sorbowy i jego sól (Sorbic Acid, Potassium Sorbate), kwas lewulinowy i jego sól (Levulinic Acid, Sodium Levulinate). Często występuje w chusteczkach połączenie fenoksyetanolu z etyloheksylogliceryną (Ethylhexylglycerin), które umożliwia zmniejszenie stężenia obu tych konserwantów.
Ewa Kamińska
Ewa Kamińska
farmakolog, główny ekspert w zakresie opiniowania m.in. kosmetyków i środków do prania w Instytucie Matki i Dziecka

Zgodnie ze stanowiskiem Europejskiego Komitetu Naukowego ds. Bezpieczeństwa Konsumentów (SCCS) z 2016 r. fenoksyetanol jest bezpieczny dla dzieci w stężeniu do 1%, jednak francuska Agencja ds. Bezpieczeństwa Leków (ANSM) stosuje od 2012 r. wyjątek od tej reguły w postaci zakazu stosowania fenoksyetanolu na skórę pod pieluszką u dzieci do lat 3. We Francji zakaz ten odnosi się do  kosmetyków aplikowanych w tej okolicy, a więc dotyczy także  chusteczek nawilżanych zawierających ten konserwant. 

  • Ważna jest też włóknina chusteczki – jej wielkość, grubość, miękkość i odporność na rozerwanie, a także odpowiedni stopień nasączenia płynem. Zaletą byłoby, gdyby była biodegradowalna.

Chusteczki nawilżane: czego należy unikać?

Czas na listę składników niepożądanych w nawilżanych chusteczkach dla niemowląt:

  • Unikajmy chusteczek, które zawierają kilka konserwantów (niekiedy nawet 4-5!).
  • W produktach dla dzieci nie powinny już być stosowane konserwanty uwalniające toksyczny i uczulający formaldehyd, takie jak Diazolidinil Urea, Imidazolidinyl Urea, DMDM-Hydantoin. Wycofany z użycia został także Methylisothiazolinone (MIT), który wskutek szerokiego stosowania często wywoływał uczulenia. Zastąpił on parabeny wycofywane przez producentów kosmetyków, jednak okazał się dużo gorszym rozwiązaniem niż one.
  • Kompozycje zapachowe – na szczęście producenci coraz częściej rezygnują z pachnących chusteczek, ponieważ kompozycje zapachowe mogą silnie uczulać.
  • Kontrowersje dotyczące parabenówMethylparaben i Ethylparaben są nadal dopuszczone do stosowania w kosmetykach dla niemowląt. Zmniejszono natomiast dopuszczalne stężenia Propyl- i Butylparaben, zakazując jednocześnie ich stosowania w kosmetykach aplikowanych pod pieluszkę. Od 1997 r. toczy się dyskusja, czy wykazane w badaniach na zwierzętach działanie proestrogenne niektórych parabenów może wystąpić także u ludzi. Działanie to jest ok. 10 000 razy słabsze niż fitoestrogenów znajdujących  się w wielu roślinach (np. w soi) oraz 100 000 razy słabsze niż działanie estradiolu wytwarzanego przez organizm kobiety.
Ewa Kamińska
Ewa Kamińska
farmakolog, główny ekspert w zakresie opiniowania m.in. kosmetyków i środków do prania w Instytucie Matki i Dziecka

Dotychczasowe badania nie potwierdziły wystarczająco, że parabeny działają estrogennie u ludzi – tym bardziej, że w badaniach na zwierzętach podawano je w iniekcji podskórnej. Badania wykazały, że parabeny zastosowane na skórę (a więc np. jako składniki kosmetyków) bardzo słabo przenikają przez skórę i są rozkładane do nieaktywnych związków, które nie wykazują żadnego działania fizjologicznego. W prawidłowo zaplanowanych i przeprowadzonych badaniach z udziałem ludzi nie znalazła także potwierdzenia hipoteza o rakotwórczym działaniu parabenów. Badania, jakie podjęto wskutek kontrowersji wywołanych przez parabeny, są w toku, jednak na razie „psychoza parabenowa” nie znalazła w 100% potwierdzenia. 

Chusteczki nawilżane: testy i opinie

W internecie można znaleźć opinie rodziców-blogerów, zapalonych chemików i kosmetologów, a także fanów naturalnych rozwiązań, którzy przeprowadzają testy chusteczek dla niemowląt, a w nich drobiazgowo analizują składy. Jakie są wnioski z takich testów?

  • Chusteczki nawilżane najbardziej znanego producenta lub najdroższe nie są najlepsze. Cena i rozpoznawalność marki w tym przypadku nie przekładają się na skład.
  • Tanie chusteczki nawilżane dla niemowląt w testach czasem wygrywają! Nawet te marek własnych marketów.
  • Za bezpieczne w składzie uważa się ekstrakty z kwiatów rumianku, nagietka, aloesu czy rozmarynu. Koją one podrażnioną skórę.
  • Pożądane w są składzie naturalne oleje, które pielęgnują i natłuszczają skórę: lniany, rzepakowy, ze słodkich migdałów.
  • Im krótszy skład chusteczek, tym lepiej. Najlepiej wybierać takie bez sztucznych kompozycji zapachowych, oznaczonych zwykle jako Parfum. Mogą uczulać i podrażniać nie tylko dziecko, ale i rodzica.
  • Podrażniać i uczulać mogą też takie konserwanty, jak Phenoxyethanol, Methylisothiazolinone, Imidazolidinyl Urea, DMDM-Hydantoin (uwaga moja – te konserwanty nie są już stosowane w chusteczkach dla dzieci).
  • Parabeny, które rozpoznasz w składzie po końcówce paraben : wokół ich potencjalnej szkodliwości trwają badania, więc internet radzi, żeby lepiej ograniczać użycie takich chusteczek.

Na co zwracać uwagę przy zakupie i użytkowaniu chusteczek?

  • Przede wszystkim nie nadużywaj chusteczek u noworodka. Nie stosuj ich do oczyszczania pupy przy każdej zmianie pieluszki. Korzystaj z nich poza domem, a w domu używaj wody.
  • Jeśli dziecko ma wyjątkowo wrażliwą skórę, warto szukać chusteczek nawilżanych dla niemowląt do skóry atopowej.
  • Porównując chusteczki, sprawdzaj cenę jednostkową, tzn. za jedną sztukę. W jednym z internetowych testów chusteczek nawilżanych okazało się, że ceny wahają się  od 6 do 33 groszy za sztukę.
  • Zastanawiasz się, jakie są najlepsze chusteczki nawilżające? Forum nie jest najlepszym miejscem, by się tego dowiedzieć – wiele jest wpisów promowanych i reklamowych. Ostrożnie trzeba też traktować rekomendacje celebrytów i blogerów, którzy nie analizują uczciwie składu, a mogą reklamować dany produkt.
  • Jeśli chusteczek używasz od czasu do czasu, kupuj małe opakowania – dzięki temu zużyjesz chusteczki zanim wyschną.
  • Praktyczna rada – jeśli wolisz duże opakowanie chusteczek, co jakiś czas układaj opakowanie do góry dnem. Zapobiegnie to nierównomiernemu nasączeniu chusteczek płynem. W rezultacie chusteczki znajdujące się pod wieczkiem opakowania nie będą tak szybko wysychały, a te, które będą na dnie, nie będą zbyt mokre.

A może naturalne chusteczki nawilżane dla niemowląt?

Na forach internetowych można przeczytać, że coraz więcej mam zwraca uwagę na to, by produkty dla dzieci były jak najbardziej przyjazne środowisku. Jakie mają możliwości?

Istnieją wielorazowe myjki, które sklepy ekologiczne sprzedają zamiast chusteczek nawilżanych dla niemowląt. Opinie o nich są jednak w większości negatywne, bo takie chusteczki to dodatkowy kłopot dla rodziców – trzeba je prać. Są mało poręczne, nie zawierają też żadnych substancji myjących, bo trzeba je po prostu zmoczyć wodą. Plusem na pewno jest cena, poza tym takie chusteczki można nawet zrobić samemu.

W internecie znajdują się też informacje o ekologicznych markach, które mają w ofercie chusteczki nawilżane samą wodą i są konserwowane np. ekstraktem roślinnym. Mogą być drogie i nierównomiernie nawilżone (szybko wysychać lub przeciwnie – ociekać wodą). Niezbyt dokładnie umyją silne zabrudzenia. Poza tym jednak jest to całkiem rozsądna alternatywa dla zwykłych chusteczek dla niemowląt.

W Instytucie Matki i Dziecka ocenialiśmy chusteczki nawilżane płynem, zawierającym wodę z dodatkiem ekstraktu z pestek grejpfruta, które uzyskały bardzo wysoką ocenę zarówno osób prowadzących badanie, jak i stosujących je mam.

Ewa Kamińska
Ewa Kamińska
farmakolog, główny ekspert w zakresie opiniowania m.in. kosmetyków i środków do prania w Instytucie Matki i Dziecka

Na forum można przeczytać opinie mam o ekologicznych chusteczkach dla niemowląt. Okazuje się, że niektóre mają skład gorszy od składu „zwykłych” chusteczek nawilżanych dla niemowląt. Warto więc zwracać uwagę nie tylko na „zielone” opakowanie, czy nawet certyfikaty, bo niekoniecznie świadczą one o jakości. Nie ma kosmetyków w 100% naturalnych, choć niektóre firmy używają takich określeń. Duża liczba składników w kosmetykach naturalnych wiąże się z dużym ryzykiem alergii, które zależy od miejsca uprawy, nasłonecznienia, a nawet metody zbioru. Znacznie lepiej poznane i przebadane są surowce otrzymywane chemicznie.

Dobre chusteczki nawilżane, czyli jakie?

Więc jakie chusteczki nawilżane dla niemowląt warto kupić? Na pewno te z naturalnej tkaniny, oznaczone jako biodegradowalne. Jeśli statystyczny rodzic rocznie zużywa ok. 5 tys. chusteczek, to warto zadbać o to, jakie chusteczki nawilżane dla noworodków wybieramy. Bawełniane czy bambusowe nie będą się ponadto rozciągać i nie podrażnią, jak te ze sztucznego tworzywa. Takich dobrej jakości chusteczek można też używać w wielu awaryjnych sytuacjach: do demakijażu czy przecierania mebli i zabawek.


Autorka: Ewa Kamińska – farmakolog, główny ekspert w zakresie opiniowania kosmetyków, środków do prania i płukania oraz produktów biobójczych w Instytucie Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!