Jak pobudzić laktację?

2 czerwca 2022

Nastał ten piękny moment, kiedy po wielu tygodniach przygotowań, na świecie pojawił się nie kto inny, a Twój mały cud. To wielkie wydarzenie w świecie mamy, której organizm od miesięcy przygotowywał się do tej ważnej roli. Jednak euforię, spowodowaną pojawieniem się dziecka, mogą zaburzyć, występujące na tym etapie problemy, o których przyszła mama wcześniej nie myślała. 

Jednym z nich, może być problem z karmieniem piersią. Jak wspomóc i pobudzić laktację? W poniższym artykule, postaramy się przekazać najważniejsze informacje dotyczące sprawdzonych sposobów na wspomaganie laktacji.

Co to jest laktacja?  

Aby zadbać o odpowiednie przedstawienie tematu pobudzenia laktacji, zacznijmy od podstaw, czyli wyjaśnienia czym w ogóle jest laktacja. Zapewne nie pierwszy raz spotykasz się z niniejszym pojęciem, a jeśli jesteś w ciąży, to być może nawet zetknęłaś się już z tym zjawiskiem.

Laktacja to proces związany z produkcją i wydzielaniem pokarmu przez organizm kobiety. Pierwszy pokarm tzw. siara, wytwarzana jest już w okresie ciąży i może się pojawiać nawet w okolicy 16 tygodnia, chociaż zwykle występuje bliżej 20 tygodnia ciąży. Jednak nie obserwuje się jej u wszystkich kobiet, więc jeśli nie zauważyłaś u siebie siary, nie masz powodów do niepokoju.

Prolaktyna i oksytocyna a pobudzenie laktacji

Proces laktacji jest regulowany za pośrednictwem hormonów, a przede wszystkim wydzielające się w tym okresie: oksytocynę oraz prolaktynę.

Prolaktyna

Pierwszy z nich – prolaktyna, odpowiedzialny jest za proces wytwarzania mleka. Hormon ten produkuje przysadka mózgowa w momencie, w którym otrzymuje komunikat ze stymulowanych nerwów czuciowych, które są obecne w brodawkach sutkowych i otoczce. Dlatego ważne jest, aby dziecko do piersi przystawiać możliwie jak najczęściej. Odruch ssania u dziecka znajdującego się przy piersi, jest bodźcem dla mózgu, świadczącym o zapotrzebowaniu na pokarm. I jest to coś, co zdecydowanie wspomaga laktację. W efekcie, odpowiednio stymulowane piersi, produkują adekwatną ilość mleka.

Oksytocyna

Obecność oksytocyny, wpływa natomiast na obkurczanie się komórek otaczających pęcherzyki mleczne, a co za tym idzie, na wypływ mleka z piersi. Jest to bezpośrednio związane z samopoczuciem mamy, tym czy jest zrelaksowana i wypoczęta. Pamiętaj, że stres i zmęczenie nie będą Twoimi sprzymierzeńcami na drodze do właściwego wspomagania laktacji.

Czy pokarmu może być za mało?

Dla ,,świeżo upieczonej mamy”, która zdecydowała się karmić piersią, bardzo istotną kwestią jest poczucie, że jej dziecko jest nakarmione. Czasem jednak, kiedy maluch jest niespokojny, często płacze, bądź nie zasypia po zakończonym karmieniu, kobieta może mieć wrażenie, że pokarmu w jej piersiach jest za mało i może zacząć rozważać co i w jaki sposób wspomaga laktację. W większości przypadków nie jest to jednak prawda. Rzadko kiedy zdarza się, że organizm kobiecy nie jest w stanie wyprodukować, odpowiedniej dla potrzeb dziecka, ilości pokarmu. I nie ma to nic wspólnego z wielkością piersi.

W trakcie procesu laktacji, zmianie ulegają pewne kwestie:
  • Po ustabilizowaniu laktacji na odpowiednim poziomie (mniej więcej po 4 tygodniach) piersi mogą stać się miękkie. I nie oznacza to, że momentalnie stały się puste. Po prostu nie wypełniają się pokarmem tak intensywnie, jak miało to miejsce w początkowych dniach po porodzie.
  • Kobieta nie traci pokarmu nagle. Jeśli masz wrażenie, że Twoje dziecko się nie najada, zanim zaczniesz stosować domowe sposoby na laktację, zastanów się czy nie ma to związku z blokadą odruchu oksytocynowego (czyli właśnie wypływu pokarmu z piersi).
  • Pamiętaj, że mleko mamy trawi się szybciej, niż mleka sztuczne, w związku z czym dziecko karmione piersią, może potrzebować częstszego karmienia.
  • Maluch, który rozwija się prawidłowo, może  okresowo wymagać zwiększonej ilości karmień w związku z tzw. skokami rozwojowymi, z którymi wiąże się jego większy apetyt. Organizm mamy może potrzebować paru dni, aby dostosować się do nowych potrzeb malucha, jednak nie jest to powód do zmartwienia. Za moment wszystko się ureguluje. Należy w tym czasie uzbroić się  w cierpliwość i przede wszystkim zachować spokój.

Aby nie martwić się, że dziecko się nie najada można skontrolować przyrost masy dziecka, po mniej więcej tygodniu. Jeśli obserwujemy przyrost w granicach normy, nie powinnaś się zastanawiać, jak wspomóc laktację.

Co jeśli pokarmu rzeczywiście brakuje?

Barbara Niezgoda

Certyfikowany Doradca Laktacyjny (CDL), Psycholog, Położna w Klinice Położnictwa i Ginekologii, Instytut Matki i Dziecka

Ekspert radzi:

W większości przypadków, pokarm jest wytwarzany w piersiach kobiety zgodnie z zapotrzebowaniem. Jeśli w tym procesie coś idzie nie tak jak powinno, zwykle ma to swoją przyczynę w problemach, które można zaobserwować na dwóch płaszczyznach tj. nieodpowiedniego opróżniania piersi lub zbyt małej ilości pokarmu produkowanej w odpowiedzi na potrzeby dziecka. Jeśli przyrost masy ciała naszego malca jest nieodpowiedni lub nie obserwujesz wystarczającej ilości oddawanego stolca, moczu, dostrzegasz poważne zaburzenia mechanizmu ssania, skonsultuj to jak najszybciej z pediatrą lub doradcą laktacyjnym.

Nieodpowiednie opróżnianie piersi może wynikać z nieefektywnego ssania piersi przez maleństwo, zbyt małej częstotliwości  i długości karmień, a także z nieodpowiedniej techniki karmienia. Ważne aby sprawdzić u dziecka, czy nieefektywne ssanie nie ma przyczyny związanej ze skróconym wędzidełkiem podjęzykowym.

Zbyt mała ilość produkowanego pokarmu, może mieć wiele przyczyn. Mogą do nich należeć także: przemęczenie, stres, przyjmowanie niektórych leków, zaburzenia hormonalne, a także palenie papierosów.

Prawidłowa inicjacja laktacji: czyli co wspomaga laktację

Aby karmienie piersią maleństwa było możliwe, istotna jest prawidłowa inicjacja laktacji. Młoda mama powinna zadbać o kilka ważnych aspektów, które bez wątpienia przyczynią się do zapewnienia prawidłowego procesu karmienia:

  • Po porodzie, należy umożliwić mamie i noworodkowi kontakt „skóra do skóry”. Powinien on nastąpić jak najszybciej. Po cesarskim cięciu jeżeli jest to możliwe, maluszek powinien pojawić się przy mamie na sali pooperacyjnej, albo tuż po przewiezieniu mamy na salę pooperacyjną.
  • Podczas kontaktu „skóra do skóry”, ważne jest aby jak najszybciej przystawić dziecko do piersi. I to możliwie w jak najkrótszym odstępie czasu od porodu.
  • Częstotliwość karmienia, po skończeniu pierwszej doby, powinna wynosić od 8-12 razy na dobę, także w nocy, nawet jeżeli będzie to wymagało wybudzenia maluszka ze snu, na początku laktacji karmienia mogą być o wiele częstsze.
  • Podczas   jednego karmienia, staraj się robić to odpowiednio długo i równomiernie.  Przystawiaj wtedy do obu piersi.
  • Aby zapewnić komfort zarówno mamie, jak i dziecku, należy zadbać o odpowiednią pozycję do karmienia.  Należy pamiętać, że pozycji do karmienia jest tak wiele, jak mam i dzieci. Najważniejsze jest to, aby zarówno dziecku jak i mamie było wygodnie., oraz aby karmienie było efektywne. W zależności od rodzaju porodu, inna pozycja może okazać się wygodna dla świeżo upieczonej mamy, a inna dla wieloródki. Po cesarskim cięciu, najlepiej sprawdzi się pozycja leżąca, następnie naturalna. Pamiętaj, że tak jak po każdej innej operacji, tak i tym razem – należy chronić ranę – w tym wypadku tą po cesarskim cięciu.

Rekomendowane produkty

Ewa Łukasik

Główny specjalista ds. opiniowania produktów użytkowych dla dzieci w Instytucie Matki i Dziecka w latach 2004-06.2022

Domowe sposoby na laktację, czyli jak pobudzić laktację? 

Tak naprawdę, nie ma magicznych, czy domowych sposobów na laktację. Jak wcześniej wspomnieliśmy, za laktację odpowiadają przede wszystkim hormony, które produkowane są w związku z obecnością przy Twojej piersi maleństwa. Najlepszym i jednocześnie całkowicie domowym sposobem na laktację, jest zastosowanie się do paru podstawowych wskazań:

  • Częste przystawianie dziecka do piersi – utrzymanie regularnych karmień w dzień (mniej więcej co 2-3 godziny) oraz w nocy (co 3 godziny); Nie zapominajmy o karmieniu na żądanie dziecka;
  • Zachowane poprawnej techniki karmienia;
  • Podczas jednego karmienia należy podawać dziecku najpierw jedną pierś, a następnie drugą. Kolejne karmienie zaczynamy od drugiej piersi;
  • Zalecane są także sprawdzone preparaty, podnoszące poziom prolaktyny;
  • Zadbaj także o wypoczynek, spokój, odpowiednie nawodnienie i wartościowe posiłki;
  • W razie potrzeby – nie bój się skorzystać ze wsparcia doradcy laktacyjnego, bądź psychologa.

Cesarskie cięcie a laktacja: jak wspomóc laktację?

Zdarzają się sytuacje, w których poród siłami natury, nie jest możliwy. W przypadku występujących przeciwwskazań do porodu naturalnego, wykonywane jest cięcie cesarskie, czyli zabieg operacyjny. Może on nastąpić planowo, kiedy jeszcze w trakcie ciąży podejmowana jest decyzja o konieczności wykonania zabiegu, bądź pilnie – kiedy wskazania wystąpią już po rozpoczęciu akcji porodowej.

Barbara Niezgoda

Certyfikowany Doradca Laktacyjny (CDL), Psycholog, Położna w Klinice Położnictwa i Ginekologii, Instytut Matki i Dziecka

Ekspert radzi:

Sam fakt, że cięcie cesarskie jest operacją, sprawia że kobiety zaczynają być pełne obaw o swoje początki związane z laktacją. Tak naprawdę jednak, ta metoda porodu, niczego nie przekreśla, i wcale nie odbiera nam szansy na niezakłócone, spokojne i długoterminowe karmienie maluszka piersią. Zgodnie z zapisami Standardu Organizacyjnego Opieki Okołoporodowej, młode mamy, niezależnie od wykonanej cesarki, w dalszym ciągu mają zapewnione takie same możliwości wspomagania laktacji, jak w przypadku porodu naturalnego.

Faktem jest, że kobiety u których wykonany został zabieg cięcia cesarskiego, mogą się na początku zetknąć z trudnościami z pierwotnym zainicjowaniem laktacji. Jednak przy odpowiedniej pomocy i udzielonym ze strony personelu szpitalnego wsparciu, młode mamy spokojnie mogą liczyć na udaną laktację. Rodzaj porodu nie wpłynie w żaden sposób na późniejszą długość karmienia piersią.

Problemy z laktacją po cesarskim cięciu

Z uwagi na wzrastający odsetek ciąż, które mają swoje rozwiązanie w drodze cesarskiego cięcia, warto wspomnieć o najczęstszych problemach z laktacją, z którymi spotykają się kobiety:

  • Lęk przed stosowaniem środków przeciwbólowych w trakcie karmienia. Wydaje się jednak, że nie ma potrzeby aby znosić ból, gdyż istnieje wiele leków, które młode mamy mogą przyjmować bez obaw;
  • Zaburzenia wypływu mleka z piersi, które może być związane z sytuacjami stresogennymi, w jakich znajduje się kobieta;
  • Opóźnienie w wystąpieniu nawału pokarmu, które może trwać ponad cztery doby;
  • W niektórych sytuacjach, zaleca się pobudzenie laktacji w sposób mechaniczny np. laktatorem. Odciągnięty pokarm można oczywiście podawać dziecku;

Nie należy zapominać o istnieniu poradni laktacyjnych i w razie wszelkich problemów, bądź wątpliwości, warto zgłosić się tam na konsultację.


Źródło:
https://cnol.kobiety.med.pl

Autor

Barbara Niezgoda

Certyfikowany Doradca Laktacyjny (CDL), Psycholog, Położna w Klinice Położnictwa i Ginekologii, Instytut Matki i Dziecka

Dofinansowanie UE
Informujemy, iż w celu realizacji usług dostępnych w naszym serwisie, optymalizacji jego treści oraz dostosowania serwisu do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies. Więcej informacji zawartych jest w polityce prywatności serwisu.
Akceptuję