Co stosować na odparzenia u niemowlaka?

Skąd się biorą odparzenia skóry u niemowlaka? Jak wyglądają i jak im zapobiegać? Co na odparzenia skóry u noworodka? To tylko niektóre z pytań zadawanych przez rodziców najmłodszych dzieci. Odpowiedzi znajdziesz w naszym poradniku, w którym omawiamy również skuteczne sposoby radzenia sobie z tym problemem. Jeżeli zatem zastanawiasz się, czy mąka ziemniaczana na odparzenia u niemowlaka to dobry pomysł lub kiedy stosować clotrimazolum na odparzenia u niemowląt – ten tekst jest właśnie dla Ciebie.

Odparzenie skóry u niemowlaka: gdzie występuje i skąd się bierze?

Najpierw trzeba zaznaczyć, że “odparzenia u niemowlaka” to termin potoczny, bowiem z medycznego punktu widzenia powinniśmy mówić o odparzeniu skóry, zaś w liczbie mnogiej raczej o wyparzeniach skóry. Ze względu na to, że rodzice najczęściej  pytają o odparzenia, w niniejszym tekście również używamy tego słowa, omawiając problem odparzonej skóry u dzieci. Odparzenia u niemowlaka to zaczerwieniona skóra na pośladkach i wokół narządów płciowych malucha (np. na skórze moszny, co kolokwialnie, choć nieprawidłowo, określa się jako odparzenia jąder u niemowlaka), czyli najczęściej tam, gdzie przylega pieluszka. Problem ten u noworodka i niemowlęcia może obejmować również skórę pach i fałdy szyjne. Odparzenia występują w różnym stopniu nasilenia i miewają różny przebieg. 

Wiedząc, jak wyglądają odparzenia skóry u niemowlaka i gdzie mogą się pojawić, łatwo sprawdzić, czy ten problem dotyczy również  naszego malucha. Jeżeli już je zauważymy, nie zaczynajmy od pytania, co na odparzenia skóry u dzieci, ale spróbujmy najpierw ustalić, skąd się wzięły. Przyczyną jest:

  • brak dostępu powietrza, 
  • nadmierna wilgotność, 
  • pocieranie i maceracja skóry, 
  • obecność czynników drażniących takich, jak mocz, stolec, enzymy trawienne, sole żółciowe czy niewłaściwie dobrane detergenty i mydła. 

Problem może zatem pojawić się w różnych miejscach na skórze malucha i nie ogranicza się tylko do odparzenia pupy u niemowlaka.  

Katarzyna Nowicka
Katarzyna Nowicka
lekarz, specjalista pediatrii i neonatologii, Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka w Instytucie Matki i Dziecka

Warto wiedzieć, że skóra dziecka anatomicznie przypomina skórę dorosłego dopiero po 2. roku życia, czynnościowo dojrzewa zaś jeszcze rok dłużej. Cienki, niedojrzały naskórek szybciej wysycha, łatwo ulega podrażnieniu czy uszkodzeniu, a niedojrzały układ immunologiczny gorzej radzi sobie ze stanem zapalnym. Niestety, w takich warunkach u noworodka i niemowlęcia bardzo łatwo dochodzi do wtórnego zakażenia skóry bakteriami – takimi, jak gronkowce, paciorkowce lub grzybami np. candida albicans. Oprócz zaczerwienienia pojawiają się wtedy na niej pęknięcia, nadżerki, grudki czy pęcherzyki.

Jak nie dopuścić do odparzeń?

Odparzenie pupy u niemowlaka, choć zdarza się często, stanowi problem, którego można uniknąć. Niezależnie od miejsca występowania odparzeń, najważniejsze jest zapobieganie, czyli staranna pielęgnacja skóry malucha. Przede wszystkim należy myć ją ciepłą wodą  z dodatkiem emolientów, dokładnie wycierać delikatnym, chłonącym ręcznikiem  i smarować balsamem czy kremem łagodzącym. Nie wolno pocierać delikatnej skóry, by jej dodatkowo nie podrażniać. Przy każdej kąpieli dokładnie myjemy wszystkie fałdy i fałdeczki, zwracamy uwagę na szyję maluszka i skórę za uszami. Powinno się unikać ubranek ze sztucznych materiałów. Luźne, bawełniane kaftaniki i śpioszki pozwolą skórze prawidłowo „oddychać”. Konsekwencją braku dostępu powietrza mogą być np. odparzenia skóry pod szyją u niemowlaka. Bardzo ważne jest też korzystanie z łagodnych, delikatnych  środków piorących, przeznaczonych wyłącznie dla niemowląt i małych dzieci. Należy pamiętać o częstej zmianie pieluszek. Po każdym wypróżnieniu jak najszybciej trzeba dziecko przebrać. W przeciwnym razie odparzenie pupy u niemowlaka jest tylko kwestią czasu. Obecne na pieluszkach paski – indykatory wilgoci ułatwiają rodzicom sprawdzenie, czy maluszek już zrobił siusiu czy jeszcze nie. Dzięki nim nie tylko łatwiej zadbać o skórę na pupie, ale uniknąć np. odparzeń skóry moszny u niemowlaka. 

Co na odparzenia u noworodka i niemowlaka?

Jeżeli nie wiesz, co stosować na odparzenia skóry u niemowlaka, poniżej znajdziesz bezpieczne i łatwe do zastosowania metody. Gdy jednak po kilku dniach objawy nie znikają, należy skontaktować się z lekarzem.

Zwykle w zalecanej terapii wystarczające są domowe sposoby (zwiększona częstość zmiany pieluszek, smarowanie tłustą maścią lub kremem odbudowującym płaszcz lipidowy skóry), a także kąpiele w ciemnoróżowym roztworze nadmanganianu potasu. Przy odparzeniach pieluszkowych  szczególnie korzystnie działa wietrzenie pupy przez ok. 15 minut po każdej zmianie pieluszki. Niektóre babcie zalecają stosowanie mąki ziemniaczanej na odparzenia u niemowlaka, zwłaszcza  pachy czy pachwiny. Nie jest to idealny środek, bo w wilgotnym środowisku mąka zbryla się, powstają grudki, które mogą dodatkowo podrażniać skórę. Jeśli zmiany są bardzo nasilone, lekarz może zlecić miejscowo działające środki przeciwgrzybicze (np. clotrimazolum) i przeciwbakteryjne, np. maść lub krem z antybiotykiem do miejscowego stosowania 1-3 razy na dobę. Jeśli dziecko często miewa tego typu dolegliwości, winę za to mogą ponosić złej jakości pieluszki, trzeba więc wypróbować inne! Rynek oferuje ich naprawdę sporo, warto zatem poszukać produktu, którego używanie nie będzie skutkować odparzeniem pupy u niemowlaka.

Uwaga! Nie należy przegrzewać niemowląt. Dzieci w tym okresie rozwojowym nie są w stanie powiedzieć, że jest im za gorąco. Co najwyżej płaczem sygnalizują dyskomfort, ale opiekunowie szybciej podadzą w tym momencie butelkę z piciem lub dodatkową porcję jedzenia, niż zdejmą z malucha jedną warstwę ubrania.

Odparzenia skóry pod szyją u niemowlaka (a także pod pachami i w innych miejscach skupisk gruczołów potowych), mogą mieć związek właśnie z przegrzaniem.  

Jeżeli odparzenie nie znika mimo stosowanego leczenia, należy pamiętać o możliwości występowania innych schorzeń skóry o tej samej lokalizacji i ponownie skonsultować się z lekarzem.

Aleksandra Świeboda
Aleksandra Świeboda
Kierownik Działu Ocen i Rozwoju Współpracy w Instytucie Matki i Dziecka

Nie na skróty

Podsumowując, najkrótsza odpowiedź na pytanie, co na odparzenia skóry u dzieci, brzmi: profilaktyka.  Jest całkiem sporo rzeczy, które możesz zrobić, aby nie narażać swojej pociechy na tę dolegliwość. Przede wszystkim zadbaj o właściwą pielęgnację skóry malucha i używaj dobrej jakości produktów dla dzieci, przestrzegając podanych ograniczeń wiekowych. Pamiętaj, żeby ubranie noworodka czy niemowlęcia dostosować nie tylko do warunków otoczenia, ale również do jego aktywności. 

Jeśli zauważysz, że Twój maluch ma odparzoną skórę, poszukaj możliwej przyczyny i zastosuj jeden z podanych wyżej, sprawdzonych sposobów. Upewnij się, czy kosmetyki i detergenty, których używasz, są dla niego bezpieczne. Jeśli jednak objawy nie ustąpią, nie czekaj i skonsultuj się z lekarzem pediatrą. Nie idź na skróty, stosując na własną rękę maść z antybiotykiem lub clotrimazolum. Na odparzenia u niemowląt może go zalecić tylko lekarz, podobnie jak inne środki przeciwgrzybicze lub przeciwbakteryjne. 

 

Autorka: Katarzyna Nowicka, lekarz, specjalista pediatrii i neonatologii,  Klinika Neonatologii i Intensywnej Terapii Noworodka w Instytucie Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!