Azotyny w moczu u dziecka

Co oznaczają azotyny w moczu Twojej pociechy? Z jakich przyczyn azotyny mogą pojawić się w moczu u dziecka i jak leczyć związane z nimi infekcje? O czym świadczą azotyny w moczu po furaginie i co w takiej sytuacji robić? Jak uniknąć obecności azotynów w moczu dziecka? Dowiedz się, co na ten temat podpowiada wiedza i doświadczenie pediatry. 

Analiza moczu to jedno z podstawowych badań, które pomaga nam w diagnozowaniu wielu chorób. Wytwarzany w nerkach mocz zawiera produkty przemiany materii, bezużyteczne dla naszego organizmu. Tą drogą są one wydalane na zewnątrz.

Czy azotyny w moczu to norma?

W warunkach fizjologicznych – w zdrowym organizmie a– układ moczowy jest środowiskiem sterylnym, co oznacza, że w moczu nie ma drobnoustrojów. Mogą się ewentualnie pojawić tylko w końcowym odcinku dróg moczowych – dostają się tam drogą wstępującą z okolic krocza. W prawidłowym badaniu ogólnym moczu dziecka i osoby dorosłej nie powinno być azotynów. Obecne są azotany, które pochodzą ze spożywanych pokarmów oraz metabolizmu białek.

Co oznaczają azotyny w moczu dziecka?

Do przekształcenia azotanów w azotyny dochodzi w obecności bakterii gram-ujemnych. Jeśli więc wynik badania ogólnego moczu wskazuje na obecność azotynów, to zwykle przyczyną jest zakażenie, czyli infekcja dróg moczowych o podłożu bakteryjnym. Aby to potwierdzić, należy wykonać dodatkowe badania, ale przede wszystkim ocenić objawy chorobowe występujące u pacjenta. Infekcje układu moczowego to dość częsta dolegliwość u dzieci, ale nigdy nie należy ich bagatelizować. Ich objawy ogólne mogą być różne:

  • gorączka, czasem z wymiotami,
  • ból brzucha, ból podczas mikcji (oddawania moczu),
  • płaczliwość,
  • brak apetytu.
Jolanta Wacławek
Jolanta Wacławek

Zależnie od wieku dziecka ocena takich objawów może być niełatwa – im młodsze dziecko, tym będzie nam trudniej je ocenić. Wykonanie badania moczu pomaga w postawieniu prawidłowej diagnozy. Stwierdzenie w moczu azotynów czy zwiększonej liczby białych krwinek (leukocytów) to sygnał, że możliwa jest infekcja dróg moczowych i należy skontaktować się z lekarzem. Zwykle wykonuje się jeszcze posiew moczu, aby prawidłowo leczyć pacjenta.

Czy azotyny w moczu zawsze oznaczają obecność bakterii?

Czy azotyny stwierdzone w moczu dziecka zawsze świadczą o obecności w nim bakterii i rozwijającej się infekcji, czy zdarza się, że oznaczają coś innego?. Możliwa jest sytuacja fałszywie dodatniego wyniku badania moczu i obecności w nim azotynów. Dzieje się tak w przypadku, gdy przeznaczony do badania mocz nie był odpowiednio przechowywany – tzn. zbyt długo pozostawiono próbkę moczu w temperaturze pokojowej, w wyniku czego namnożyły się tam bakterie, które nie muszą pochodzić z dróg moczowych. W przypadku wątpliwości należy jeszcze raz prawidłowo pobrać mocz i w odpowiednich warunkach dostarczyć do laboratorium.

Czy brak azotynów w moczu to brak infekcji?

Czy jeśli nie ma azotynów w moczu, to znaczy, że u dziecka nie występuje infekcja dróg moczowych? Nawet, jeśli nie stwierdzimy w moczu obecności azotynów, możliwa jest obecność w nim bakterii. Dzieje się tak np. w przypadku częstomoczu – czyli zbyt krótkiej obecności moczu w pęcherzu (poliuria). Do postawienia rozpoznania zakażenia dróg moczowych potrzebna nam jest zawsze ocena objawów chorobowych pacjenta oraz ocena innych parametrów wykonanych badań (leukocyturia w badaniu moczu, posiew moczu).

Azotyny w moczu: czy i jak leczyć?

Właściwie należy zadać pytanie, czy podawać leki dziecku tylko na podstawie stwierdzenia obecności azotynów w moczu? Z pewnością nie. Konieczna jest konsultacja lekarska i wykonanie dodatkowych badań, zgodnie z zaleceniem lekarza. Prawidłowo dobrane leczenie to gwarancja szybkiego uzyskania poprawy i skutecznego wyleczenia dziecka.

Aleksandra Świeboda
Aleksandra Świeboda
Kierownik Działu Ocen i Rozwoju Współpracy w Instytucie Matki i Dziecka

Azotyny w moczu po furaginie: co robić?

A co, jeśli dziecko leczone furaginą, którą często stosujemy w leczeniu infekcji dróg moczowych, w badaniu kontrolnym moczu ma obecne azotyny? Jeśli mocz był prawidłowo pobrany i dostarczony w odpowiednich warunkach do laboratorium, to w przypadku stwierdzenia azotynów w moczu po furaginie koniecznie skontaktujmy się z lekarzem – być może należy zmienić terapię i zastosować inny lek. Zawsze jednak powinna to być decyzja podjęta po przeanalizowaniu objawów chorobowych – czy nadal są obecne, czy się nasiliły, czy może już ustąpiły – oraz na podstawie oceny innych dodatkowych badań. Zbyt pochopna zmiana leku również nie jest wskazana.

Jak zapobiegać infekcjom moczowym u dzieci? 

Aby nie martwić się obecnością azotynów w moczu, warto przede wszystkim zapobiegać infekcjom dróg moczowych u dzieci.

Najprostsza rada to odpowiednia higiena miejsc intymnych – duża część infekcji dróg moczowych u dzieci to tzw. infekcje wstępujące, czyli następstwo obecności bakterii w dolnych drogach moczowych. U niemowląt odpowiedzialni są za to rodzice, a z wiekiem koniecznie wyrabiajmy u dzieci odpowiednie zachowania higieniczne.


Autorka: Jolanta Wacławek – lekarz pediatra, Oddział Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!