Leżakowanie w przedszkolu: czy drzemka jest obowiązkowa?
Rozpoczęcie przygody z edukacją przedszkolną to duża zmiana – zarówno dla dziecka, jak i dla rodziców. W rozkładzie dnia malucha większość rodziców zwraca dużą uwagę na drzemki, zastanawiając się, jak wygląda leżakowanie w przedszkolu, oraz czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe. Pojawiają się też pytania o to, ile trwa drzemka w przedszkolu i jakie przepisy np. z sanepidu dotyczą leżakowania. W tym artykule wyjaśniamy, jak wygląda czas odpoczynku w placówkach przedszkolnych i jakie zasady obowiązują dzieci oraz personel.
Leżakowanie w przedszkolu – czy jest obowiązkowe?
Leżakowanie w przedszkolu to czas przeznaczony na odpoczynek po intensywnych aktywnościach, takich jak zabawa, zajęcia edukacyjne czy pobyt na świeżym powietrzu. Choć często kojarzy się wyłącznie ze snem, w praktyce drzemka w przedszkolu zazwyczaj nie wiąże się z koniecznością zaśnięcia – równie ważne jest spokojne wyciszenie organizmu np. poprzez leżenie w ciszy, czy spokojne aktywności.
Taki moment relaksu pozwala dziecku:
- zregenerować siły fizyczne i psychiczne,
- uporządkować zdobyte w ciągu dnia doświadczenia,
- obniżyć poziom napięcia i emocji.
Nawet krótka drzemka w przedszkolu lub czas przeznaczony na wyciszenie może pomóc w wyregulowaniu układu nerwowego i tym samym, utrzymaniu równowagi emocjonalnej.
Trudności pojawiają się jednak wtedy, gdy dziecko przestaje spać w ciągu dnia i leżakowanie w przedszkolu staje się dla niego prawdziwym wyzwaniem: leżenie w ciszy przez godzinę lub więcej, to dla malucha niełatwe zadanie. Z kolei w okresie, gdy dziecko stopniowo rezygnuje z drzemek, sen podczas leżakowania w przedszkolu może sprawić, że wieczorem maluch długo nie może zasnąć. W efekcie pora snu przesuwa się na bardzo późne godziny, nawet około północy, co zaburza rytm dobowy nie tylko dziecka, ale także całej rodziny. Właśnie wtedy rodzice najczęściej zaczynają zastanawiać się, czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe i co mówią na ten temat przepisy prawa oświatowego.
Czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe? Sprawdzamy przepisy
W polskim systemie prawnym nie ma przepisów, które jednoznacznie nakazywałyby dzieciom spanie w przedszkolu. Oznacza to, że drzemka w przedszkolu nie jest obowiązkiem dziecka, a odpowiedź na pytanie, czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe, brzmi: nie – przedszkole nie może zmusić malucha do zaśnięcia.
Przepisy nie określają także, do jakiego wieku leżakowanie w przedszkolu powinno być organizowane, dlatego decyzje w tej sprawie zwykle zależą od wieku dzieci i organizacji dnia w danej placówce. Jeśli dziecko nie odczuwa potrzeby snu, drzemka w przedszkolu nie powinna być dla niego przymusem.
Warto jednak pamiętać, że choć samo spanie nie jest obowiązkowe, leżakowanie w przedszkolu i przepisy dotyczące organizacji dnia nakładają na placówki pewne obowiązki. Zgodnie z przepisami organizacji dnia w przedszkolu:
- jeśli dziecko przebywa w placówce dłużej niż około 5 godzin, powinien zostać zaplanowany czas na relaks lub wyciszenie np. w formie leżakowania w przedszkolu, ale nie jest to jedyna możliwa do zaproponowania dzieciom forma wyciszenia;
- szczegółowy plan dnia ustala dyrektor i zapisuje go w statucie placówki;
- forma odpoczynku powinna być dostosowana do wieku i potrzeb dzieci.
W praktyce oznacza to, że leżakowanie w przedszkolu powinno być wpisane w plan dnia i odpowiednio zorganizowane przez dyrektora.
Czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe, czy można z niego zrezygnować?
Podsumowując odpowiedź na pytanie, czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe, warto podkreślić, że dziecko nie musi w tym czasie zasnąć i żadne przepisy tego nie nakazują.
W praktyce drzemka w przedszkolu jest elementem organizacji dnia całej grupy, dlatego decyzję o ewentualnych zmianach, np. rezygnację z drzemek i czasu wyciszenia, należy omówić z wychowawcą lub dyrektorem.
W wielu przedszkolach stosuje się rozwiązania pośrednie. Jeśli dziecko nie potrzebuje snu, leżakowanie w przedszkolu może przyjąć formę spokojnego odpoczynku. Dzieci mogą wtedy:
- leżeć na materacu/leżaczkach i słuchać czytanej bajki/słuchowiska,
- indywidualnie, po cichu oglądać książeczki,
- słuchać muzyki relaksacyjnej.
Dlatego odpowiedź na pytanie, czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe, jest dość złożona – jakaś forma odpoczynku/wyciszenia np. leżakowanie, zazwyczaj jest elementem planu dnia przedszkolaka, ale sen nie jest wymagany.
Rekomendowane produkty
Starszy specjalista w Dziale Ocen i Rozwoju Współpracy, Instytut Matki i Dziecka
Ile trwa drzemka w przedszkolu i kiedy się odbywa?
Rodzice często pytają, ile trwa drzemka w przedszkolu oraz o której godzinie dzieci odpoczywają. Najczęściej leżakowanie w przedszkolu odbywa się po obiedzie, ewentualnie po zjedzeniu zupy, podczas gdy drugie danie podawane jest po drzemce.
- O której zazwyczaj odbywa się leżakowanie w przedszkolu: około godziny 11:00-11:30 i trwa zazwyczaj do 12:00–13:00.
- Ile trwa drzemka w przedszkolu: zazwyczaj 1-1,5 godziny, choć to, ile trwa drzemka w przedszkolu, zależy przede wszystkim od danego malucha (kiedy – o ile w ogóle – uda mu się zasnąć i po jakim czasie sam się obudzi).
- Młodsze dzieci często zasypiają, a starsze jedynie odpoczywają.
Warto pamiętać, że to, ile trwa drzemka w danym przedszkolu i w jakich godzinach się odbywa, zależy od indywidualnego planu dnia ustalanego przez dyrekcję danej placówki.
Do jakiego wieku dzieci korzystają z drzemki w przedszkolu?
Nie ma jednej sztywnej zasady ani przepisów prawa jasno określających, do kiedy leżakowanie w przedszkolu jest organizowane. W dużej mierze zależy to od wieku dzieci oraz ich indywidualnych potrzeb, a także zasad organizacyjnych obowiązujących w danej placówce.
Najczęściej wygląda to następująco:
- 3-latki i 4-latki najczęściej korzystają z leżakowania w przedszkolu,
- 5-latki częściej odpoczywają bez konieczności snu (wyciszenie może, ale nie musi w danej placówce przyjmować formy leżakowania),
- 6-latki mają zwykle krótszy czas wyciszenia lub tzw. „cichy czas” bez konieczności klasycznego leżakowania w przedszkolu.
Dlatego rodzice starszych przedszkolaków rzadziej pytają, ile trwa drzemka w przedszkolu, ponieważ w starszych grupach odpoczynek ma często bardziej elastyczną formę.
Sanepid a leżakowanie w przedszkolu – jakie obowiązują przepisy i zasady higieny?
Rodzice często zastanawiają się, czy sanepid określa zasady leżakowania w przedszkolu i jakie przepisy dotyczące leżakowania w przedszkolu obowiązują placówki. W praktyce sanepid leżakowanie w przedszkolu traktuje przede wszystkim jako element tzw. higieny procesu wychowania i nauczania, dlatego placówki muszą zapewnić dzieciom bezpieczne i higieniczne warunki odpoczynku.
Zgodnie z wytycznymi sanitarnymi, podczas organizacji odpoczynku dzieci powinny być spełnione m.in. następujące warunki:
- każdy leżak, materac oraz pościel powinny być przypisane do konkretnego dziecka,
- sprzęt do odpoczynku musi być regularnie czyszczony i przechowywany w sposób zapewniający higienę,
- sala powinna być wywietrzona przed rozpoczęciem odpoczynku,
- podczas leżakowania należy zachować odpowiednią przestrzeń między dziećmi.
W poradnikach sanitarnych podkreśla się również, że podczas leżakowania w przedszkolu odstępy między leżakami powinny wynosić co najmniej 60 cm. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko przenoszenia infekcji i pomaga utrzymać właściwe warunki higieniczne w sali.
Dlatego w praktyce przepisy sanepidu w kontekście leżakowania w przedszkolu nie dotyczą samego obowiązku snu, lecz przede wszystkim bezpieczeństwa zdrowotnego dzieci oraz właściwej organizacji przestrzeni i higieny w czasie odpoczynku.
Leżakowanie w przedszkolu – najważniejsze informacje dla rodziców
Podsumowując, leżakowanie w przedszkolu jest przede wszystkim czasem wyciszenia i regeneracji po intensywnych aktywnościach w ciągu dnia. Choć drzemka w przedszkolu nie jest prawnie obowiązkowa i dziecko nie może być zmuszane do zaśnięcia, placówki powinny zapewnić możliwość spokojnego odpoczynku.
Warto pamiętać, że leżakowanie w przedszkolu i przepisy sanitarne regulują przede wszystkim organizację i higienę tego czasu, a nie sam obowiązek snu.
Jeśli masz wątpliwości, czy leżakowanie w przedszkolu jest obowiązkowe w danej placówce lub ile trwa drzemka w przedszkolu, najlepiej porozmawiać bezpośrednio z nauczycielami i dyrekcją przedszkola.
Bibliografia (dostępy do źródeł internetowych z dnia 16.03.2026):
- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) – w zakresie art. 70 ust. 2 dotyczącym bezpłatnej nauki.
- Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 910 z późn. zm.).
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 sierpnia 2017 r. w sprawie rodzajów innych form wychowania przedszkolnego, warunków tworzenia i organizowania tych form oraz sposobu ich działania (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1520).
- Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2019 r. poz. 502 z późn. zm.).
- Ministerstwo Edukacji Narodowej, Organizacja wychowania przedszkolnego – Pytania i odpowiedzi, Portal Gov.pl.
