Soki i owoce w diecie dziecka

Aby dziecko mogło prawidłowo się rozwijać, jako mama powinnaś dbać o jego odpowiednie żywienie. Właściwe żywienie dziecka zmniejsza ryzyko wystąpienia chorób cywilizacyjnych, np. otyłości, cukrzycy czy nadciśnienia – nie tylko w okresie dziecięcym, ale również w wieku dorosłym. W diecie dzieci ważnym składnikiem są owoce jako źródło witamin, zwłaszcza witaminy C, beta-karotenu, kwasu foliowego, a także składników mineralnych oraz błonnika.

 

Owoce dla niemowlęcia – od kiedy można je podawać?

Pierwsze pokarmy uzupełniające należy wprowadzać pomiędzy 17. a 26. tygodniem życia dziecka, czyli pomiędzy początkiem 5. i 7. miesiąca życia. Zgodnie z zasadami rozszerzania diety niemowląt pierwszymi produktami mogą być kaszki, warzywa, owoce. Po akceptacji pierwszych posiłków z warzyw np. w postaci puree z warzyw czy zupy jarzynowej następuje czas na dołączenie do diety owoców.

 

Jakie owoce może jeść niemowlę? Jak je podawać?

Pierwsze owoce dla niemowlęcia najlepiej podawać pojedynczo, zaczynając od małych ilości, np. 2-4 łyżeczek. Jakie owoce dla niemowlaka są najlepsze? Przede wszystkim owoce świeże i dojrzałe. Zalecane jest skrobane lub starte jabłko, gruszka, rozgnieciony/zmiksowany banan.

 

Owoce dla niemowlęcia – surowe czy gotowane?

Na początku rozszerzania diety, młodszym niemowlętom podaje się owoce gotowane, przetarte lub zmiksowane, np. rozgotowane jabłko, tarte jabłko, gruszkę, zmiksowany banan. Starszym niemowlętom można przygotowywać drobno posiekane owoce lub rozdrobnione, albo w formie miękkich kawałków podawanych do rączki.

 

Ile owoców powinno jeść dziecko w wieku powyżej 1. roku życia?

Dziecku powyżej 1. roku życia w ciągu dnia zaleca się spożywanie około 250 g owoców.
Przykład orientacyjnych wielkości porcji owoców zalecanych do spożycia dla dziecka w ciągu dnia:

  • jabłko (małe) – 1 sztuka – 100 g
  • morela (mała) – 1 sztuka – 50 g
  • banan (mały ) – 1/2 sztuki – 60 g
  • maliny 1/2 szklanki – 60 g

Najlepiej podawać świeże owoce, dojrzałe lub po krótkiej obróbce termicznej,co pozwala zachować ich wartość odżywczą, a także smak i konsystencję. Mogą stanowić dodatek do podstawowych posiłków, np. śniadania czy kolacji lub być głównym składnikiem II śniadania lub podwieczorku.

 

Przykład rozplanowania porcji owoców w codziennej diecie dziecka:

I śniadanie
Kaszka zbożowa/mleczna z cząstkami moreli (50 g/mała sztuka)

II śniadanie
Jogurt naturalny ze świeżymi truskawkami (50 g/4-5 sztuk)

Obiad
Zupa jarzynowa
II danie: Ziemniaki + ryba + surówka z marchwi z dodatkiem jabłka (5 g/łyżeczka ) i soku z wyciśniętej cytryny (kilka kropel do zakwaszenia)

Podwieczorek
Zapiekana gruszka (100 g/1 mała sztuka) z cynamonem z płatkami owsianymi

Kolacja
Kaszka zbożowa/mleczna z plasterkami banana (60 g /1/2 małego)

Jakie owoce są polecane w diecie dziecka?

  • Fioletowo-purpurowe: borówki, czarne jagody i porzeczki winogrona, śliwki
  • Czerwone: arbuz, maliny czereśnie, truskawki, porzeczki, poziomki, wiśnie, żurawina, jeżyny
  • Żółto-pomarańczowe, białe oraz zielone: ananas, brzoskwinia, banan, grejpfrut, cytryna, pomarańcza, morela, melon, nektarynki, gruszka, jabłko, winogrona, agrest, kiwi.

Pamiętaj o usunięciu pestek z owoców takich jak np. śliwki, wiśnie, czereśnie, morele, brzoskwinie.

 

Czy niemowlę może pić soki? Dlaczego lepsze są owoce niż soki?

Pod względem wartości odżywczej owoce są dużo korzystniejsze niż przygotowane z nich soki. Owoce są nie tylko wartościowym źródłem naturalnych witamin i składników mineralnych, naturalnych cukrów i innych związków wykazujących szerokie działanie prozdrowotne (polifenole, karotenoidy, fitoncydy). Owoce zawierają także błonnik pokarmowy korzystnie wpływający na perystaltykę jelit i uczucie sytości. Niemowlętom należy podawać skrobane jabłko, przeciery owocowe, a nie soki. Podawanie soków, zwłaszcza niemowlętom i małym dzieciom może mieć wpływ na zmniejszenie objętości spożywanego mleka.

 

Kiedy podawać soczki niemowlęciu?

Zgodnie z zaleceniami Amerykańskiej Akademii Pediatrii (2017) i Polskich Ekspertów, dzieciom nie należy podawać soków przed ukończeniem 1. roku życia. Aktualnie uważa się, że w diecie niemowląt sok może być podawany zgodnie z zaleceniem lekarza, np. w leczeniu dietetycznym zaparć.

 

Soki dla dzieci – jakie?

Dzieci w wieku 1-3 lata powinny otrzymywać soki, w których udział owoców i/lub warzyw wynosi 100%. Nie zaleca się napojów i nektarów. Mają mniejszą wartość odżywczą oraz dodatek cukrów i/lub soli. Zawarty w nich sok z owoców/warzyw stanowi jedynie niewielką część ich składu. W żywieniu dziecka poleca się soki przecierowe ze świeżych owoców przygotowane tuż przed podaniem.

Sok dla dziecka powinien być produktem naturalnym, przygotowanym w domu. Domowe soki dla dzieci nie powinny być dosładzane. Sok w codziennej diecie należy traktować jako część posiłku, a nie jako napój do zaspokajania pragnienia. Taką funkcję w diecie dziecka powinna pełnić wyłącznie woda.

 

Jaką ilość soku może pić małe dziecko?

Zgodnie ze stanowiskiem lekarzy pediatrów spożycie soków w diecie dzieci powinno być limitowane i w zależności od wieku wynosić:

  • dla dzieci 1-3 lat – maksymalnie do 120 ml (1/2 szklanki)
  • dla dzieci 4-6 lat – od 120 ml do maksymalnie 160 ml (1/2 -3/4 szklanki)

Warto pamiętać, że porcja 120 ml soku z miąższem odpowiada połowie dziennego zapotrzebowania na owoce. Na przykład taką ilość soku otrzymujemy ze średniej wielkości pomarańczy.

 

Jak przygotować sok dla dziecka?

Świeży sok można otrzymać łącząc np. warzywa z owocami. Wystarczy zmiksować lub zetrzeć i odcisnąć świeżą marchewkę i połączyć z owocami np. jabłkiem/brzoskwinią/pomarańczą czy malinami. Uzyskany sok należy podać dziecku w ilości dostosowanej do wieku, bezpośrednio po przygotowaniu.

Małgorzata Strucińska
Małgorzata Strucińska
Dietetyk, Specjalista w zakresie żywienia, Zakład Żywienia, Instytut Matki i Dziecka
Sposób podawania soku i ryzyko występowania próchnicy

Małe dzieci nie powinny otrzymywać soku w butelce. Należy podawać je w kubku. Stosowanie naczyń typu „kubek niekapek” lub „kubek z pokrywką i słomką” umożliwia sączenie soku przez cały dzień, co może zwiększać ryzyko wystąpienia próchnicy. Również z tego powodu niewłaściwe jest podawanie dzieciom soku do picia w nocy.

Wielu rodziców zastanawia się też, czy owoce, a więc i soki owocowe, podawać dziecku rano czy wieczorem. Dziecku należy podawać sok łyżeczką lub pozwolić mu wypić porcję z kubeczka w określonej porze posiłku, zawsze w ciągu dnia, a nigdy przed snem i w nocy.

Soki pasteryzowane – jakie?

W diecie dzieci można wykorzystywać gotowe soki przeznaczone dla dzieci. Najlepiej, aby były to soki 100 % przecierowe pasteryzowane. Gotowe soki dla dzieci nie zawierają dodatku cukru, syropu glukozowo-fruktozowego lub innych substancji słodzących. Dopuszczalne są wyłącznie naturalne cukry pochodzące z owoców. Owoce do produkcji soków pochodzą z upraw poddanych szczególnej kontroli. Na etykiecie produktu umieszczona jest informacja co do wskazań wiekowych dziecka. Najlepszy wybór to 100% soki przecierowe pasteryzowane bez dodatku cukru.

 

Dlaczego nadmierna podaż soków jest niewskazana w żywieniu dzieci?

Słodki smak soków jest przez dzieci chętnie akceptowany. Sprzyja to nadmiernej jego podaży w diecie, co w konsekwencji może prowadzić do nieprawidłowego stanu odżywienia – zarówno niedożywienia, jak i nadwagi/otyłości. Nadmierna podaż soków i związana z tym duża ilość cukrów w diecie dzieci może także być przyczyną występowania zaparć lub też nasilać procesy fermentacyjne i sprzyjać występowaniu biegunek.

Powiązane produkty

Podobne artykuły