Jak kupić bezpieczny fotelik samochodowy?

Bezpieczny fotelik samochodowy dla dziecka to sprzęt niezbędny w wyposażeniu każdego malucha, który będzie podróżował samochodem. Pierwszy fotelik kupuje się przed przyjściem dziecka na świat, a następny, gdy dziecko wyrasta z  produktu z pierwszej kategorii wiekowej. Polski Kodeks Drogowy nakłada obowiązek przewożenia dzieci w fotelikach do osiągnięcia przez nie 150 cm wzrostu. Ta kwestia  ma zasadnicze znaczenie, dlatego żadne  dziecko, które nie przekracza 150 cm wzrostu, nie może być przewożone bez fotelika.

Kodeks dopuszcza jeden wyjątek, kiedy możliwe jest przewożenie dziecka na tylnej kanapie, bez fotelika, ale w samochodowych pasach bezpieczeństwa. Chodzi o sytuację, w której na tylnym siedzeniu pojazdu znajduje się już dwoje dzieci w fotelikach i nie mam możliwości zainstalowania kolejnego dla następnego malucha. Dziecko siedzące bez fotelika  musi jednak być co najmniej w wieku 3 lat.

Na przednim siedzeniu dziecko do 150 cm wzrostu można przewozić wyłącznie w foteliku. Noworodki przewozi się tyłem do kierunku jazdy w fotelikach z grupy 0+, o których wspominaliśmy w artykule o pierwszym wózku i foteliku. Jeśli zatem planujesz podróżowanie z dzieckiem siedzącym na przednim siedzeniu, pamiętaj o wyłączeniu poduszki powietrznej. Warto jednak wziąć pod uwagę, że najbezpieczniejszym miejscem w samochodzie jest środek tylnej kanapy umożliwiający mocowanie ISOFIX lub zapięcie w trzypunktowy pas bezpieczeństwa.  

Prawo reguluje kwestie przewożenia dzieci w zależności od ich wzrostu, wymaga też od producentów homologacji na produkt  dostępny na rynku, ale nie określa, jaki fotelik wybrać. Z pomocą przychodzą eksperci Instytutu, którzy radzą jak kupić bezpieczny i funkcjonalny fotelik. Od rodziców, których spotykamy na kursach szkoły rodzenia i podczas opiniowania produktów wiemy, że zakup fotelika często stanowi wyzwanie, tym bardziej że tak jak wózek, fotelik należy do najdroższych produktów, w jakie trzeba zaopatrzyć się przy dziecku.  

Z artykułu dowiesz się, jak to zrobić krok po kroku:

  • Rozpocznij od zapoznania się z ofertą fotelików w specjalistycznych sklepach, zgodnie z kluczem dla jakich dzieci dany fotelik jest przeznaczony:
  1. Grupa 0 – poniżej 10 kg (do ok. 9 miesięcy)
  2. Grupa 0+ – poniżej 13 kg (do ok. 18 miesięcy)
  3. Grupa I – 9-18 kg (ok. 8 miesięcy – 3,5 roku)
  4. Grupa II – 15-25 kg (ok. 3-7 roku)
  5. Grupa III – 22-36 kg (ok. 6-12 roku)
  • Jeśli chcesz kupić fotelik przez internet, sprawdź wybrany model osobiście we własnym samochodzie (dobry sprzedawca to umożliwi),
  • Zwróć uwagę na atesty, certyfikaty bezpieczeństwa i homologację,
  • Atutem będzie zdejmowana do prania  tapicerka,
  • Dobry fotelik dla starszego dziecka powinien mieć także adapter umożliwiający pozycję do spania,
  • Sprawdź, czy można regulować pasy bezpieczeństwa i zagłówek stosownie do wzrostu dziecka.

 

<b>dr Lesław Kluba</b>
dr Lesław Kluba
Zakład Usprawniania Leczniczego Instytut Matki i Dziecka

Najwięcej ograniczeń w doborze odpowiedniego fotelika dla dziecka wynika z rozwiązań konstrukcyjnych danego modelu samochodu oraz sposobu mocowania. Warunkiem bezwzględnym przy zakupie jest przymierzenie fotelika wraz z dzieckiem we wnętrzu samochodu. Należy zwrócić uwagę na możliwość montażu w najbardziej komfortowym miejscu względem cyrkulacji nawiewanego powietrza. W samochodach bez blokad trzeba zachować bezpieczną odległość od klamek drzwi i okien. Dotyczy to przede wszystkim młodszych dzieci. Jeżeli fotelik posiada centralny jednopunktowy zamek, to trzeba sprawdzić zapięcie tak, żeby dziecko nie mogło samo wyswobodzić się z pasów. Podobnie jak w innych produktach, w których ograniczamy ruchy dziecka, musi być zachowana swoboda ruchu dla rąk i nóg. Ważne są różnego rodzaju kliny i podkładki zabezpieczające przed zsuwaniem się dziecka i jednocześnie zapewniające lepszy kontakt stabilizujący dziecko w foteliku. Z tego względu bardzo ważne wydają się duże granice regulacji poszczególnych elementów fotelika. Uwaga praktyczna: nie wolno przewozić żadnych przedmiotów na tylnej półce, ponieważ według badań ADAC, przy zderzeniu z prędkością 50 km/h przedmioty leżące  z tyłu powodują olbrzymie szkody wśród pasażerów. Puszka napoju to siła rażenia granatu, a parasol może przebić jak sztylet. Oczywistą kwestią jest zależność wpływu fotelika samochodowego na rozwój dziecka. Krótkie trasy to raczej podróż w warunkach niewygody, bez znaczenia dla rozwoju. Przy czym ta niewygoda wynika tylko ze skrępowania pasami. Długie trasy mogą być bardziej uciążliwe, ale robiąc częstsze przerwy niż w podróży osób tylko dorosłych, można całkowicie zlikwidować dyskomfort jazdy u dziecka. Pamiętajmy, że bez negatywnego wpływu na kształtowanie rozwoju będą foteliki dopasowane do rozmiarów ciała dzieci.

 

Dlaczego dzieci należy wozić w fotelikach?

Przede wszystkim wynika to z anatomii. Dzieci mają elastyczną konstrukcję szkieletu, a proces kostnienia przebiega aż do okresu dojrzewania.  Stopniowo rozwijają się także więzadła i mięśnie kręgosłupa szyjnego / w odcinku szyjnym . Różnice istnieją także w budowie trzonów kręgowych. U małych dzieci ukształtowane są płasko, zaś u dorosłych – siodełkowato. Dorośli w odróżnieniu od dzieci mają ukształtowany aparat więzadłowy kręgosłupa, który stanowi swoiste wzmocnienie odcinka szyjnego. Innymi słowy –  u dorosłych kręgi trzymają się razem w przypadku gwałtownego hamowania, dzieci zaś nie mają tej anatomicznej ochrony.

Podobnie jest z miednicą dziecka, której kości są u dzieci jeszcze niezrośnięte. Miednica uzyskuje „dorosły” kształt dopiero w wieku dojrzewania. Ma wówczas w pełni rozwinięte talerze i kolce biodrowe.

Kary za brak fotelika nie są dla kierowcy dotkliwe finansowo, jednak ryzyko utraty życia lub zdrowia dziecka jest stanowczo zbyt wielkie, by je podejmować i brać pod uwagę w jakichkolwiek kalkulacjach. Niektórzy przeciwnicy fotelików twierdzą, że kiedyś wszyscy jeździli bez nich i „nic się nie działo”. Należy jednak zwrócić uwagę na to, jak bardzo zwiększyła się liczba samochodów na naszych drogach. Jeździmy szybciej, pojazdów  jest więcej, a ryzyko wypadku znacznie większe niż kiedyś.


Czym kierować się podczas zakupu fotelika dla starszego dziecka?

Po wyrośnięciu dziecka z fotelika pierwszego grupy 0 czy 0+ należy dopasować maluchowi nowy sprzęt. Najnowszym trendem zgodnym z prawami fizyki jest jak najdłuższe wożenie dzieci w fotelikach dostosowanych do sadzania dzieci tyłem do kierunku jazdy. Obecnie na rynku są produkty do tego dostosowane, tzw.  RWF (ang. Rearward Facing). Nie każdy fotelik tradycyjny z grupy 1, 2 i 3 jest przystosowany do takiego montażu. Z praktycznego punktu widzenia wybierając ten produkt, należy brać pod uwagę następujące kryteria: wiek, wagę i wzrost użytkownika.

Wszystkie są bardzo ważne, powinny być zastosowane jednocześnie, bo zdarza się, że dwuletnie, dość masywnej budowy dziecko, waży więcej niż szczupły czterolatek. A dzieci różnią się wiekiem, wzrostem i możliwościami motorycznymi. Dwuletnie dziecko nie będzie jeszcze umiało samodzielnie rozpiąć klamry pasów, za to niejeden kreatywny i ruchliwy pięciolatek sobie z tym bez trudu poradzi. Dlatego właśnie należy wziąć pod uwagę nie tylko wagę, ale i wiek oraz wzrost pociechy.

Bardzo ważnym elementem każdego fotelika jest sposób montażu i stabilizacji w samochodzie. Wiele modeli ma tzw. system ISOFIX. Jest to rozwiązanie, dzięki któremu w szybki i pewny sposób zamontujemy fotelik bez użycia pasów bezpieczeństwa, których prawidłowe zastosowanie do montażu fotelika w samochodzie wymaga dużej precyzji i wysiłku ze strony dorosłego. Bezwzględnie należy to zrobić zgodnie z dołączoną do produktu instrukcją. Źle zamontowany w samochodowe pasy bezpieczeństwa fotelik stanowi zagrożenie dla wszystkich pasażerów samochodu w razie wypadku, nie tylko dla małego użytkownika. Na podstawie prowadzonych statystyk szacuje się, że około 70% fotelików jest źle montowanych w samochodach. Bez względu na to, czy dany model posiada ISOFIX, czy nie, powinien mieć odpowiednie atesty i certyfikaty. Zastosowanie systemu ISOFIX wymaga posiadania przez samochód złączy tegoż systemu, (tj. dwóch uchwytów, które znajdują się między siedziskiem a oparciem fotela), co należy sprawdzić przed zakupem.


Europejskie certyfikaty bezpieczeństwa ECE R44-03 oraz ECE R44-04 oznaczają, że fotelik spełnia podstawowe normy techniczne i uzyskuje homologację uprawniającą do używania w ruchu drogowym. Nie jest to wystarczające potwierdzenie czy pełna gwarancja bezpieczeństwa Waszego dziecka, bo normy te oznaczają spełnienie minimalnych wymogów  standardu i niekoniecznie są zgodne z najnowocześniejszymi rozwiązaniami technicznymi najnowszych produktów tego typu. Z tego powodu  równie ważne są testy zderzeniowe, które prowadzone są przez niezależne organizacje (jak niemiecki ADAC czy inne OEAMTC, AA i ANWB). Kryteria oceny bezpieczeństwa w testach są ostrzejsze niż te wymagane do uzyskania certyfikatu.

Zanim kupisz fotelik samochodowy, przymierz go do fotela samochodowego, w którym go zamontujesz, sprawdź czy jest dobrze dopasowany. Nigdy nie dokonuj takiego zakupu w ciemno. Warto także posadzić na nim swoją pociechę, by zasygnalizowała ewentualny dyskomfort, jeżeli  na początku już się pojawi.


Jak odczytywać wyniki testów fotelików samochodowych?

W testach foteliki otrzymują oceny od 1 do 5. Nie wszystkie parametry, którymi kierują się organizatorzy testów, są jawne, ale najistotniejszą informacją jest to, że nie powinno się kupować fotelików, które w testach zderzeniowych uzyskały mniej niż 3 punkty.

Bezpieczeństwo jest oczywiście najważniejsze, ale – dla rodziców powinna być ważna też wygoda użytkowania. Fotelik musi się bardzo łatwo czyścić, bo nie ma najmniejszych szans, żeby dziecko nigdy go nie zabrudziło jedzeniem lub piciem. Powinien też być łatwy w montażu i demontażu, a jednocześnie po montażu optymalnie ustabilizowany na fotelu pasażera.


Jak kupić bezpieczny fotelik samochodowy?

Na portalach ogłoszeniowych i aukcyjnych nie brakuje  ogłoszeń sprzedaży fotelików. Mają przystępną cenę i wielu rodziców się na taki zakup decyduje. Jednak nie jest to najlepsza decyzja. Nie mamy pewności, czy fotelik był użytkowany w prawidłowy sposób, czy nie uczestniczył w jakimś zdarzeniu drogowym i czy pasy i zapięcia nadal zapewniają bezpieczeństwo. Nie wszystko widać gołym okiem, a ryzykować zdecydowanie nie warto. Używany fotelik można kupić ewentualnie od kogoś bliskiego, jeśli mamy pewność, że był użytkowany prawidłowo.

Jeśli chodzi o zakres cenowy, to najdroższe są foteliki z szeroką skalą wagową (9-36 kg). Plusem takich modeli jest to, że posłużą zdecydowanie dłużej, posiadają takie rozwiązania konstrukcyjne, które rosną wraz z dzieckiem, np. wysuwany w górę zagłówek z osłonami głowy i nie trzeba będzie ich wymieniać. Wydatek na fotelik sięga zwykle rzędu kilkuset złotych. Nie są to niskie kwoty, jednak rodzice, którzy zdecydowali się na taki zakup, zwykle są bardzo z niego zadowoleni.

Najtańsze są podstawki pod pośladki (siedzisko do samochodu) – to rozwiązanie już dla najstarszych dzieci (czyli raczej tych bliżej 12. roku życia). Dzieci powyżej 135 cm często nie mieszczą się w największych fotelikach, są one zbyt ciasne szczególnie w rejonie barków.

Przed wyborem fotelika koniecznie przejrzyjmy wyniki niezależnych testów zderzeniowych, kierujmy się przede wszystkim bezpieczeństwem, a mniej ceną.


Autor: Ewa Łukasik, Główny Specjalista ds. Opiniowania Wyrobów Użytkowych, Dział Ocen, Instytut Matki i Dziecka

Powiązane produkty

Podobne artykuły