Jak przekonać dziecko do dentysty?

8 lutego 2022

Jak przekonać dziecko do dentysty? Ta misja tylko z pozoru wydaje się niewykonalna – jeśli dobierzesz odpowiednią strategię zarówno pierwsza, jak i kolejne wizyty malucha u stomatologa przestaną być problemem. Co zrobić, jeśli lęk przed dentystą już się u dziecka wykształcił? Na to też są skuteczne, przyjazne naszym pociechom sposoby, o których warto wiedzieć!

Dziecko boi się dentysty – jak uniknąć takiego scenariusza?

Kluczowa rada: do stomatologa dobrze udać się z maluchem zanim w ogóle ząbki zaczną boleć. Leczenie, zastosowane już podczas pierwszej wizyty może wywołać u dziecka trwałą niechęć, a często wręcz paraliżujący strach przed dentystą (dentofobia). Jak przekonać dziecko do dentysty w skuteczny sposób? Przede wszystkim jak najwcześniej rozpocząć wizyty adaptacyjne. Pierwszą z nich zaleca się odbyć z maluszkiem wtedy, kiedy pojawi się pierwszy, mleczny ząbek. Podczas takich odwiedzin u stomatologa, dziecko przede wszystkim ma się z nim oswoić, oraz poznać zapach i wygląd sprzętu stomatologicznego. Dentysta zajrzy do małej buzi tylko na momencik, aby ocenić stan pierwszego/pierwszych mleczaków.

Jeśli dziecko boi się dentysty i jest niespokojne, podczas takiej wizyty adaptacyjnej, lekarz może nie zaglądać do buzi wcale, a jedynie zaprzyjaźnić malucha z nową sytuacją. W trakcie pierwszych odwiedzin u stomatologa, poinstruuje on rodziców, jak prawidłowo dbać o higienę jamy ustnej dziecka, oraz udzieli podstawowych wskazówek odnośnie diety przyjaznej dla małych ząbków.

Alicja Zawiślak

Lekarz stomatolog, Specjalista ortodonta, Biolog molekularny, p.o. Kierownika Zakładu Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji, Instytut Matki i Dziecka

Ekspert radzi:

Na wizyty z dzieckiem u dentysty zabieramy ulubioną zabawkę oraz kilka ciekawych książeczek, które mogą przydać się w poczekalni. Wizyty kontrolne powtarzamy co 3-6 miesięcy aby mieć pewność, że mleczaków nie atakuje próchnica. Profilaktyka i codzienna higiena ząbków jest zupełnie bezbolesna. Właśnie dlatego warto odwiedzać stomatologa regularnie – wtedy z pewnością będzie budził u dziecka miłe odczucia.

Jak przekonać dziecko do dentysty? Od początku buduj pozytywne skojarzenia! 

W oswajaniu malucha ze stomatologiem absolutnie najważniejsze jest jego nastawienie do wizyty. Dziecko buduje je w sobie na bazie doświadczeń i historii wyniesionych z domu – od  rodziców i najbliższej rodziny. Nie opowiadaj maluchowi o swoich lękach związanych z dentystą. Poproś najbliższych, aby unikali przy dziecku opowieści typu: ,,Za moich czasów to był prawdziwy dentysta-sadysta i zero znieczulenia. Sam ból, nie to co teraz!” lub ,,Nie ma się czego bać – zachowuj się ładnie, a nie będzie bólu”. Mimo (zapewne) najlepszych intencji, takie opowieści sprawiają, że dziecko boi się dentysty i tego, co może się dziać w gabinecie.

Staramy się także nie straszyć malucha: ,,Jak nie wyczyścisz ząbków, pójdziemy do stomatologa!”. Dentysta to wszak nie zło wcielone i ,,zębowa policja”, ale lekarz specjalista, który dba o zdrowe i piękne uśmiechy dzieci i dorosłych. Warto od samego początku uświadamiać dziecko, że wszyscy, którzy chcą być zdrowi i uśmiechnięci, chodzą do dentysty regularnie. Rodzice i dziadkowie również.

Oswajanie dziecka z dentystą poprzez zabawę

Oswojone i przyjazne jest to, co znane. Dlatego przed każdą wizytą u dentysty rozmawiaj z dzieckiem i przypominaj o tym, czym stomatolog się zajmuje. Możecie również pobawić się z malcem w dentystę i sprawdzić stan ząbków wszystkich misiów w domu. Postaraj się dostosować język wypowiedzi do możliwości poznawczych dziecka: dentysta ogląda ząbki używając magicznego lusterka, w którym trudno ułożyć sobie fryzurę. Później ssak, niczym mały słoń odciąga nadmiar śliny, a magiczną różdżką lekarz dotknie i sprawdzi, czy w ząbkach nie ma nieproszonych gości.

Rekomendowane produkty

Ewa Łukasik

Główny specjalista ds. opiniowania produktów użytkowych dla dzieci w Instytucie Matki i Dziecka w latach 2004-06.2022

Jak przekonać dziecko do dentysty? Na kilka dni przed wizytą możecie z maluchem poczytać książeczki i obejrzeć bajki o tym, jak dzieci odwiedzają dentystę. Pamiętaj – nie obiecuj dziecku, że stomatolog tylko zajrzy do buzi i nie będzie wykonywał żadnych zabiegów. Jeśli bowiem trzeba będzie zastosować leczenie lub czynności profilaktyczne np. lakowanie, dziecko może poczuć się oszukane, tracąc zaufanie zarówno do dentysty, jak i do Ciebie.

Dziecko histeryzuje u dentysty? Zmiana gabinetu może pomóc!

Warto poświęcić chwilę na znalezienie dla swojej pociechy odpowiedniego specjalisty. Możesz zapisać malca do stomatologa, do którego chodzicie całą rodziną i do którego masz pełne zaufanie. Jeśli jednak chcesz, aby wizyty u dentysty były dla dziecka wyjątkowo miłe lub Twój maluch, mimo starań, histeryzuje u tradycyjnego stomatologa, poszukaj gabinetu specjalisty stomatologii dziecięcej – pedodonty. Jego gabinet jest zwykle w pełni przygotowany na wizyty małych pacjentów. Często ma kolorowe ściany, fartuchy medyczne personelu ozdobione postaciami z bajek czy fotele dentystyczne w kształcie smoka.

Jeśli dziecko histeryzuje u dentysty i zdążyło wyrobić sobie negatywne skojarzenia, zmiana gabinetu na wyjątkowo pro-dziecięcy, może bardzo pomóc. Na dzieci bardzo uspokajająco działa także zapewnienie, że lekarz z wyprzedzeniem pokaże i poinformuje o wszystkim, co zmierza w małej buzi wykonać. Warto porozmawiać o tym z dentystą przed wizytą.

Jak przekonać dziecko do dentysty? Po każdej udanej wizycie, dobrze zastosować u malca wzmocnienie pozytywne, w postaci małej nagrody. W niektórych gabinetach dziecko otrzyma naklejkę dzielnego pacjenta, dyplom lub drobiazg np. kolorowankę. Można również umówić się z maluchem na małą przyjemność po wizycie – wspólne wyjście do kina, a może do ZOO? W ramach profilaktyki próchnicy postaraj się unikać nagród w formie łakoci.

Dziecko histeryzuje u dentysty – jak mu pomóc?

Alicja Zawiślak

Lekarz stomatolog, Specjalista ortodonta, Biolog molekularny, p.o. Kierownika Zakładu Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji, Instytut Matki i Dziecka

Ekspert radzi:

Przede wszystkim należy uświadomić sobie, że osiągnięcia współczesnej stomatologii pozwalają na realne leczenie zębów bez bólu, także u najmłodszych! Rozmawiaj z dzieckiem o tym, że profilaktyka generalnie jest bezbolesna, natomiast jeśli zajdzie konieczność leczenia ząbków, dentysta ma możliwość zrobić to tak, że malec nie odczuje dyskomfortu. Jeśli dziecko boi się dentysty, lekarz może zaproponować tzw. premedykację, czyli uspokojenie farmakologiczne przed podjęciem właściwego leczenia stomatologicznego. Ma to na celu rozluźnienie i zmniejszenie niepokoju malucha, który też zaczyna lepiej współpracować ze stomatologiem. Jest to szczególnie ważne przy konieczności leczenia ząbków i ewentualnym podaniu znieczulenia (wkłucie igły w dziąsło).

Jeśli dziecko histeryzuje u dentysty, wskazaniami do premedykacji są m.in.: zaburzenia ze spektrum autyzmu, nadpobudliwość psychoruchowa (ADHD), niepełnosprawność intelektualna czy epilepsja. Podawany środek jest z wyprzedzeniem konsultowany pod kątem wskazań i przeciwwskazań, a także ewentualnego uczulenia małego pacjenta na niektóre substancje farmakologiczne. Premedykacji nie zaleca się stosować u zdrowych dzieci, bez wyraźnych wskazań lekarskich. W takich przypadkach stawiamy przede wszystkim na zniwelowanie lęku przez edukację i zmianę nastawienia maluszka (aspekt psychologiczny). O zastosowaniu uspokojenia farmakologicznego decyduje lekarz stomatolog.

Jaką premedykację może zaproponować specjalista, jeśli dziecko boi się dentysty? Jest to m.in. hydroksyzyna (łagodny środek uspokajający, który można stosować po ukończeniu 1 roku życia), Medizolam z ketaminą, czy gaz rozweselający (podtlenek azotu) zwany inaczej ,,głupim Jasiem”.

Dziecko boi się dentysty: metody łagodzenia bólu związanego z leczeniem zębów

Jeśli dziecko dobrze współpracuje ze stomatologiem, jednak odczuwa lęk przed bólem związanym z leczeniem ząbków, warto wiedzieć o skutecznych metodach znieczulenia miejscowego:

Zastosowanie żelu/maści z lignokainą przed podaniem znieczulenia miejscowego

Dentysta smaruje nim dziąsło, dzięki czemu mały pacjent nie poczuje momentu wkłucia igły z właściwym środkiem znieczulającym.

Znieczulenie komputerowe

The Wand oraz QuickSleeper. To niezwykle nowoczesne metody znieczulenia miejscowego, które stosuje się podczas konieczności leczenia stomatologicznego dzieci oraz dorosłych. Jeśli dziecko boi się dentysty i bólu związanego z leczeniem zębów, warto wypróbować taką metodę komputerowego znieczulania. Sam aplikator, przez który podaje się lek, w niczym nie przypomina klasycznej strzykawki. Moment wkłucia i wprowadzenia znieczulenia są dla malucha niewyczuwalne. Nie wszystkie gabinety stomatologiczne dysponują tego typu formą znieczulania – warto zapytać o nie przed wizytą w danym gabinecie.

Znieczulenie ogólne

Lekarz stomatolog może zaproponować również znieczulenie ogólne, czyli leczenie zębów pod narkozą. Nie jest to rutynowe postępowanie w stomatologii dziecięcej. Z uwagi na to, że jest obciążające dla organizmu maluszka, stosuje się je wyłącznie w uzasadnionych przypadkach np. przy konieczności leczenia rozległej próchnicy (obejmującej sporo ząbków np.10), czy potrzebie wyrwania większej ilości zębów. Decyzję o znieczuleniu ogólnym podejmuje lekarz stomatolog z wyprzedzeniem, uwzględniając stan zdrowia małego pacjenta.

Przed zastosowaniem którejkolwiek z wyżej opisanych metod łagodzenia bólu, warto dokładnie wypytać stomatologa o wszelkie wskazania, przeciwwskazania oraz o to, czego można spodziewać się po zastosowaniu konkretnego środka. Można wybrać się do gabinetu bez dziecka, aby na spokojnie i z wyprzedzeniem, wspólnie ze specjalistą wybrać metodę najlepszą dla swojej pociechy.

Jeśli dziecko histeryzuje u dentysty nieustannie, warto skorzystać z pomocy psychologa

Czasem, mimo naszych największych starań dziecko boi się dentysty panicznie, wykazując cechy dentofobii (utrwalony lęk przed stomatologiem). Profilaktyka i leczenie zębów są bardzo ważne dla ogólnego stanu zdrowia. Jeśli paniczny strach, wciąż uniemożliwia wizyty malucha u dentysty, warto rozważyć odwiedziny u psychologa dziecięcego. Czasami już jedna-dwie wizyty u tego specjalisty, pomogą dziecku lepiej radzić sobie ze swoimi lękami, a rodzicom pokażą różne możliwości pracy nad nimi.


Autorka: Alicja Zawiślak – dr n. med., specjalista ortodonta, p.o. kierownika Zakładu Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji, Instytut Matki i Dziecka

Autor

Alicja Zawiślak

Lekarz stomatolog, Specjalista ortodonta, Biolog molekularny, p.o. Kierownika Zakładu Ortopedii Szczękowej i Ortodoncji, Instytut Matki i Dziecka

Dofinansowanie UE
Informujemy, iż w celu realizacji usług dostępnych w naszym serwisie, optymalizacji jego treści oraz dostosowania serwisu do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies. Więcej informacji zawartych jest w polityce prywatności serwisu.
Akceptuję