Rewolucja w plecakach: co musisz wiedzieć o zakazie telefonów w szkołach od 01 września 2026 roku?
Od 1 września 2026 roku w polskich przedszkolach i szkołach podstawowych zaczną obowiązywać nowe zasady korzystania z telefonów komórkowych i innych urządzeń elektronicznych. Prezydent RP Karol Nawrocki dnia 30 lipca 2026 roku podpisał nowelizację ustawy – Prawo oświatowe, która wprowadza ustawowy zakaz używania takich urządzeń przez najmłodszych uczniów. Nowe przepisy mają sprzyjać poprawie koncentracji podczas zajęć, wspierać dobrostan psychiczny dzieci oraz ułatwiać budowanie bezpośrednich relacji z rówieśnikami. Dla rodzin oznacza to konieczność przygotowania dziecka na zmianę codziennych zasad obowiązujących w placówce.
Od kiedy obowiązuje zakaz telefonów w szkołach?
Nowe przepisy zaczną obowiązywać uczniów 1 września 2026 roku. Obejmą publiczne i niepubliczne szkoły podstawowe, przedszkola, oddziały przedszkolne działające w szkołach oraz inne formy wychowania przedszkolnego.
Jednolite zasady zostaną więc wprowadzone przede wszystkim w placówkach, do których uczęszczają najmłodsze dzieci. W liceach, technikach i innych szkołach ponadpodstawowych sposób korzystania z urządzeń będzie określany odrębnie.
Gdzie i kiedy będzie obowiązywał zakaz używania telefonów?
Ograniczenia nie będą dotyczyły wyłącznie czasu lekcji. Dzieci i uczniowie nie będą mogli korzystać z objętych zakazem urządzeń:
- podczas lekcji i przerw;
- w trakcie innych zajęć prowadzonych przez placówkę;
- na terenie szkoły lub przedszkola;
- podczas zajęć edukacyjnych organizowanych poza budynkiem placówki.
W praktyce oznacza to, że telefon nie będzie mógł być używany również podczas lekcji wychowania fizycznego odbywających się na basenie, boisku zewnętrznym czy w wynajętej hali sportowej.
Inaczej będzie w przypadku wycieczek szkolnych. Nie zostaną one objęte ogólnym zakazem wynikającym z ustawy, jednak szkoła będzie mogła ustalić własne zasady korzystania z urządzeń podczas wyjazdów.
Jakich urządzeń dotyczy zakaz telefonów w szkole?
Nowe regulacje nie odnoszą się wyłącznie do smartfonów. Obejmują także inne urządzenia elektroniczne służące do komunikowania się, nagrywania dźwięku lub rejestrowania obrazu.
W zależności od wyposażenia i dostępnych funkcji zakaz może więc dotyczyć także smartwatchy umożliwiających wykonywanie połączeń, tabletów, aparatów cyfrowych czy urządzeń nagrywających. Decydujące znaczenie ma to, do czego sprzęt może być używany, a nie sama jego nazwa.
Czy szkoła będzie przechowywać telefony uczniów?
Szkoły i przedszkola będą mogły przygotować wyznaczone miejsca do przechowywania telefonów i innych urządzeń, ale przepisy nie nakładają na nie takiego obowiązku.
Jeżeli placówka zdecyduje się na wprowadzenie takiego rozwiązania, powinna zadbać zarówno o bezpieczeństwo sprzętu, jak i o prywatność uczniów. Przechowywane urządzenia muszą być zabezpieczone przed dostępem osób nieuprawnionych.
Szczegółowe zasady odkładania i odbierania telefonów będzie mógł określić dyrektor. Decyzja o utworzeniu miejsca do przechowywania sprzętu ma być podejmowana za zgodą rady pedagogicznej i rady rodziców, po zapoznaniu się z opinią samorządu uczniowskiego.
Jakie mogą być konsekwencje złamania zakazu korzystania z telefonu w szkole?
Sposób reagowania na złamanie zakazu będzie zależał między innymi od statutu danej szkoły. Placówka może przewidzieć działania wychowawcze, upomnienia, konsekwencje określone w swoich wewnętrznych przepisach, a także możliwość uwzględnienia naruszenia zasad przy wystawianiu oceny z zachowania.
Nie oznacza to jednak, że każde jednorazowe sięgnięcie po telefon automatycznie wpłynie na ocenę ucznia. Znaczenie będą miały okoliczności zdarzenia, częstotliwość łamania reguł oraz procedury przyjęte przez konkretną placówkę.
Kiedy uczeń będzie mógł skorzystać z telefonu?
Zakaz nie będzie obowiązywał bez wyjątków. Przepisy uwzględniają sytuacje, w których urządzenie może być potrzebne ze względów edukacyjnych, zdrowotnych lub związanych z bezpieczeństwem.
Uczeń będzie mógł użyć telefonu, gdy:
- nauczyciel uzna, że urządzenie jest potrzebne podczas zajęć lub sprawdzania wiedzy;
- konieczny będzie pilny kontakt z rodzicem;
- pojawi się bezpośrednie zagrożenie zdrowia lub życia;
- korzystanie ze sprzętu będzie wynikało ze stanu zdrowia dziecka, niepełnosprawności lub innych szczególnych potrzeb danego ucznia.
Telefon nadal będzie więc mógł pełnić funkcję narzędzia wspierającego naukę, kontakt lub monitorowanie stanu zdrowia, ale jego użycie będzie możliwe wyłącznie w określonych okolicznościach.
Czy zakaz telefonów obejmie licea i technika?
W szkołach ponadpodstawowych nie zostanie wprowadzony jeden ogólnopolski zakaz o takim samym zakresie jak ma to miejsce w podstawówkach.
Licea, technika, szkoły branżowe i szkoły dla dorosłych będą musiały określić w swoich statutach zasady korzystania z telefonów i innych urządzeń elektronicznych. Placówka będzie mogła dopuścić ich używanie w wybranych sytuacjach albo zdecydować się na szersze ograniczenia.
W efekcie zasady mogą różnić się między szkołami. W jednej placówce telefon będzie dozwolony podczas przerw, podczas gdy w innej jego używanie może zostać ograniczone przez cały czas pobytu ucznia w szkole.
Czy zakaz będzie obowiązywał podczas wycieczek i w internacie?
Ustawowy zakaz korzystania z telefonów komórkowych przez dzieci nie obejmie wycieczek szkolnych, pobytu w internacie ani korzystania z infrastruktury placówki poza godzinami zajęć, na przykład ze szkolnego boiska udostępnionego mieszkańcom.
Nie oznacza to jednak, że w tych sytuacjach uczniowie zawsze będą mogli używać telefonów bez ograniczeń. Szczegółowe zasady mogą zostać zapisane w statucie szkoły.
Jak przygotować dziecko na zakaz telefonów w szkole?
Nowe przepisy mogą być szczególnie odczuwalne dla dzieci, które do tej pory pozostawały z rodzicami w stałym kontakcie za pomocą telefonu lub smartwatcha. Dlatego warto wcześniej omówić z dzieckiem, co zmieni się od września i jak będzie wyglądał kontakt w razie nagłej potrzeby.
Przed rozpoczęciem roku szkolnego dobrze jest:
- wyjaśnić dziecku, w jakich sytuacjach nadal będzie mogło skorzystać z telefonu;
- ustalić, jak skontaktuje się z rodzicem w pilnej sprawie;
- sprawdzić statut i komunikaty konkretnej szkoły;
- dowiedzieć się, czy placówka planuje przechowywanie urządzeń;
- zgłosić wychowawcy lub dyrektorowi potrzeby zdrowotne dziecka;
- przypomnieć, że ograniczenia obejmą także przerwy i część zajęć poza budynkiem szkoły.
Warto podkreślić, że dziecko nie zostanie pozbawione możliwości poproszenia o pomoc. W nagłej sytuacji będzie mogło skontaktować się z rodzicem za zgodą nauczyciela albo zwrócić się do pracownika placówki.
Globalna fala zmian: gdzie smartfony już zniknęły ze szkół?
Polska nie jest odosobniona w zmianach Prawa oświatowego – globalny trend ograniczania elektroniki w edukacji nabrał w ostatnich latach niesamowitego tempa. Według danych z marca 2026 roku, już 114 systemów edukacyjnych na świecie wprowadziło narodowe zakazy używania telefonów, co oznacza, że decyduje się na to niemal 60% krajów [4].
To gigantyczny skok w porównaniu z połową 2023 roku, gdy podobne restrykcje obowiązywały w zaledwie co czwartym państwie. Pionierem w Europie była Francja, która jako jedna z pierwszych wycofała smartfony ze szkół podstawowych i niższych klas średnich, a od końca 2025 roku do tego grona dołączyły m.in. Chorwacja, Malta, Gruzja czy Kostaryka.
Nawet w krajach bez odgórnego, krajowego zakazu, jak USA, aż 39 stanów zdecydowało się na wprowadzenie stanowych regulacji, które wymuszają na szkołach ograniczenie dostępu do telefonów w klasach [4].
Ochrona koncentracji i zdrowia psychicznego, czyli realne efekty obostrzeń
Głównym motywatorem dla rządów wprowadzających te zmiany jest chęć wyeliminowania rozpraszaczy i wzmocnienia umiejętności społecznych uczniów, które w świecie zdominowanym przez ekrany zaczęły zanikać.
Z danych UNESCO wynika, że ograniczenie dostępu do urządzeń w szkołach staje się kluczowe dla ochrony dobrostanu emocjonalnego, szczególnie w przypadku dziewcząt [4]. Badania wskazują, że media społecznościowe dwukrotnie częściej negatywnie wpływają na postrzeganie własnego ciała u uczennic niż u ich rówieśników, a algorytmy popularnych aplikacji potrafią bombardować młodych ludzi szkodliwymi treściami co kilkanaście sekund [4].
Zakaz używania telefonów przez uczniów może być skutecznym narzędziem porządkowania środowiska szkolnego, ale nie zastępuje edukacji cyfrowej, współpracy z rodzicami ani janych zasad korzystania z telefonu obowiązujących również poza szkołą.
Taki kierunek jest zgodny również ze stanowiskiem UNESCO, które zaleca używanie technologii w klasie wtedy, gdy wyraźnie wspiera cele edukacyjne, a nie jako rozwiązanie stosowane rutynowo i domyślnie [5].
Bibliografia (dostęp z dnia 31.07.2026):
- Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo oświatowe. Druk nr 2668, Warszawa 2026, wraz z projektem ustawy, uzasadnieniem oraz dokumentacją procesu legislacyjnego, dostęp: 31.07.2026.
- Ministerstwo Edukacji Narodowej, Sejm uchwalił ustawę dotyczącą korzystania z telefonów komórkowych w szkołach i przedszkolach, 3.07.2026, Portal Gov.pl, dostęp: 31.07.2026.
- Ministerstwo Edukacji Narodowej, Senat bez poprawek przyjął ustawę dotyczącą korzystania z telefonów komórkowych w szkołach i przedszkolach, 8.07.2026, Portal Gov.pl, dostęp: 31.07.2026.
- UNESCO, Global Education Monitoring Report, Phone bans in schools are spreading worldwide as the policy debate rages on, 17.03.2026, aktualizacja: 19.03.2026, https://www.unesco.org/gem-report/en/articles/phone-bans-schools-are-spreading-worldwide-policy-debate-rages, dostęp: 31.07.2026.
- UNESCO, To ban or not to ban? Monitoring countries’ regulations on smartphone use in school, 26.07.2023, aktualizacja: 24.01.2025, https://www.unesco.org/en/articles/smartphones-school-only-when-they-clearly-support-learning, dostęp: 31.07.2026.
