Suplementacja w ciąży – żelazo

Po kwasie foliowym i witaminie D, czas na omówienie roli żelaza i zaleceń dotyczących jego przyjmowania w okresie ciąży. Niedobór żelaza jest jednym z najczęściej występujących zaburzeń występujących podczas ciąży. U kobiet ciężarnych często stwierdzana jest niedokrwistość z niedoboru żelaza, a także tzw. fizjologiczna niedokrwistość związaną z obniżeniem hematokrytu.

Skutki niedoboru żelaza

Niedobór żelaza najczęściej wiąże się ze zmniejszoną erytropoezą, anemią i niedotlenieniem, co może powodować:

  • obniżenie tolerancji na wysiłek fizyczny,
  • uczucie zmęczenia,
  • zwiększenie ryzyka wystąpienia porodu przedwczesnego.

Dlatego też w okresie ciąży konieczna jest dodatkowa suplementacja żelaza, aby utrzymać na prawidłowym poziomie proces namnażania i różnicowania erytrocytów oraz wzrastanie łożyska i płodu.

Małgorzata Więch
Małgorzata Więch
dr inż. - specjalista w zakresie żywienia, Zakład Żywienia, Instytut Matki i Dziecka

Zapotrzebowanie na żelazo zwiększa się wraz z zaawansowaniem ciąży i wzrostem płodu, szczególnie podczas II i III trymestru. Niedokrwistość, zwłaszcza w II trymestrze wiąże się ze zwiększonym ryzykiem urodzenia dziecka z niską masą urodzeniową i przedwczesnego porodu, a także wpływa na rozwój noworodka w okresie poporodowym. U niemowląt matek z anemią, spowodowaną niedoborem żelaza w okresie ciąży, istnieje większe ryzyko wystąpienia niedoboru żelaza i anemii w pierwszym półroczu życia.

Suplementacja żelaza – ile i od kiedy?

Zgodnie ze stanowiskiem Zespołu Ekspertów Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego, suplementacja żelazem powinna być prowadzona u kobiet z niedokrwistością już przed poczęciem. Następnie suplementację należy rozpocząć ponownie po ukończeniu 8. tygodnia ciąży. Takie postępowanie jest konieczne ze względu na większe ryzyko niekorzystnego działania wysokich stężeń żelaza w płynie pęcherzykowym na rozwijający się zarodek. Suplementacja żelazem jest zalecana szczególnie w grupie kobiet ciężarnych z ryzykiem niedokrwistości (np. wegetarianki, kobiety z zaburzeniami wchłaniania) oraz z niedokrwistością (Hb<11 mg/dl). Uzasadniona jest kontynuacja suplementacji w okresie karmienia piersią. Dzienne zapotrzebowanie na żelazo kobiety niebędącej w ciąży wynosi 18 mg, w ciąży wzrasta do 26-27 mg, a w czasie laktacji wynosi 20 mg.

Małgorzata Więch
Małgorzata Więch
dr inż. - specjalista w zakresie żywienia, Zakład Żywienia, Instytut Matki i Dziecka

Według rekomendacji Centers for Disease Control (CDC), od pierwszej wizyty prenatalnej, czyli około 8. tygodnia ciąży, należy zalecać suplementację doustnymi preparatami żelaza w dawce 30 mg żelaza/dzień. W wypadku niedokrwistości dawka powinna być wyższa i wynosić 60-120 mg/dzień.

Przy wyborze preparatu należy kierować się przede wszystkim jego biodostępnością i profilem tolerancji, ze względu na często występujące problemy w zakresie tolerancji suplementów żelaza przez kobiety w okresie ciąży (nudności, wymioty, zaparcia).

Autor: dr inż. Małgorzata Więch – dietetyk, specjalista w zakresie żywienia w Zakładzie Żywienia, Instytut Matki i Dziecka

W następnej części naszego poradnika na temat ciążowej suplementacji,  omawiamy dwa inne ważne pierwiastki, jakimi są jod i magnez.

Literatura:

  1. Atta CA, Fiest KM, Frolkis AD, Jette N, Pringsheim T, St Germaine-Smith C, Rajapakse T, Kaplan GG, Metcalfe A.: Global birth prevalence of spina bifida by folic acid fortification status: A systematic review and meta-analysis. American Journal of Public Health 2016; 106(1): e24–e34, doi: 10.2105/AJPH.2015.302902
  2. Bomba-Opoń D, Hirnle L, Kalinka J, Seremak-Mrozikiewicz A.: Suplementacja folianów w okresie przedkoncepcyjnym w ciąży i połogu. Ginekologia i Perinatologia Praktyczna 2017; 2(5): 210-214
  3. Czech-Kowalska J, Dobrzanska A.: Suplementacja witaminy D u kobiet ciężarnych i karmiących oraz ich potomstwa. Standardy Medyczne/Pediatria 2012; 9: 689-698
  4. Demuth IR, Martin A, Weissenborn A.: Iron supplementation during pregnancy – a cross-sectional study undertaken in four German states. BMC Pregnancy and Childbirth 2018; 18(1): 491. Doi: 10.1186/s12884-018-2130-5
  5. Dobrzańska A., Socha P.: Suplementacja diety. Wytyczne postępowania u dzieci, kobiet ciężarnych i karmiących piersią. Standardy Medyczne. Wydawnictwo Media-Press Sp. z o.o. Warszawa 2015

Oceń ten wpis!

Rekomendowane produkty