Patelnie i garnki z powłoką nieprzywierającą - czy jest się czego bać? - ePozytywna Opinia

Patelnie i garnki z powłoką nieprzywierającą – czy jest się czego bać?

Gdy przyrządzamy w domu posiłki, szczególnie dla naszych dzieci, zdrowe i bezpieczne gotowanie powinno być priorytetem – dotyczy to również naczyń, jakich używamy. Wokół garnków i patelni z powłokami nieprzywierającymi (ang. non-stick) narosło wiele kontrowersji i niejasności – przygotowywanie potraw przy ich użyciu ma zarówno wiernych zwolenników, jak i zagorzałych przeciwników. Trudno jednak zaprzeczyć, że technologia produkcji tego rodzaju naczyń  na przestrzeni lat znacząco się zmieniła, co ma przełożenie na bezpieczeństwo stosowania ich w kuchni.

Po pierwsze – co z tym teflonem?

Zacznijmy od terminologii. Teflon® jest zastrzeżoną marką handlową jednego z koncernów chemicznych, choć odnosi się do powszechnie stosowanego w wielu branżach związku chemicznego – PoliTetraFluoroEtylenu (PTFE). O PTFE dużo napisano w kontekście jego szkodliwości, przy czym sporo argumentów odnosi się do przeszłości, nie mając zastosowania do wielu obecnie produkowanych naczyń kuchennych z powłoką nieprzywierającą.

Echa przeszłości

Stosowane od lat 50. XX w. powłoki PTFE na patelniach bywały miękkie, delikatne i mało odporne na zarysowania – często jednorazowe choćby użycie metalowej łyżki zostawiało trwały ślad, zaś głębsze zadrapania sprawiały, że powłoka traciła w tych miejscach swoje właściwości. 

Obawy budziła zarówno możliwość przedostawania się drobin z porysowanych powłok – wraz z przygotowywanymi na nich potrawami – do organizmu, jak i wdychania trujących oparów, uwalniających się z powłok podczas podgrzewania naczyń.   

Główny winowajca, czyli PFOA

PTFE zyskał złą sławę (a w ślad za nim naczynia z powloką nieprzywierającą), głównie za sprawą kwasu perfluorooktanowego (PFOA). 

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Główny Specjalista ds. opiniowania wyrobów użytkowych

Związki PFOA, używane w procesie produkcji PTFE, pozostawały w niewielkich ilościach w gotowych produktach. PFOA, jak pokazują wyniki badań, może mieć związek z zaburzeniami rozwoju, problemami hormonalnymi, a nawet podwyższonym poziomem cholesterolu we krwi. Obecnie, producenci naczyń z powłoką nieprzywierającą coraz częściej rezygnują z używania PFOA i oznaczają swoje wyroby jako wolne od tego związku chemicznego.

Jeśli chodzi o inne, używane w produkcji perfluorowane związki organiczne (PFC) – według aktualnego stanu wiedzy szkodliwa może być przede wszystkim ich obecność w opakowaniach produktów żywnościowych.   

Czego nie robić?

Nawet jeśli drobinki PTFE z uszkodzonych patelni czy garnków przedostaną się do naszego organizmu, nie są w nim metabolizowane – aby jednak nie ryzykować ich kumulowania, warto wybierać produkty o wysokiej odporności na zarysowanie i użytkować je we właściwy sposób, zgodnie ze wskazówkami producenta.

Tworzywo, jakim jest PTFE, zaczyna zmieniać swoje właściwości chemiczne po podgrzaniu do temperatury przekraczającej 250-260 st. C, czyli sporo powyżej zakresu zalecanego przy smażeniu czy duszeniu potraw. Przy tak wysokich temperaturach PTFE najpierw mięknie, a później zaczyna częściowo przechodzić w stan gazowy – wdychanie jego oparów może skutkować zatruciem, objawiającym się gorączką, osłabieniem, kaszlem, zawrotami głowy. Aby tego uniknąć, nie należy rozgrzewać naczyń do zbyt wysokiej temperatury – tym bardziej, że w ten sposób doprowadzamy do dymienia tłuszczów i przypalania potraw, co samo w sobie (niezależnie, od tego, jakich garnków czy patelni używamy) powoduje wytworzenie szkodliwych dla zdrowia substancji. 

Bezpieczny, czyli jaki?

Korzystanie z nowoczesnych technologii to wygoda i oszczędność czasu –  również w kuchni, podczas przygotowywania posiłków z dziećmi i dla dzieci. Najpierw warto jednak upewnić się, czy są bezpieczne.  

Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Główny Specjalista ds. opiniowania wyrobów użytkowych

Producenci naczyń z powłoką nieprzywierającą, dbający o jakość i bezpieczeństwo swoich wyrobów, zlecają badania niezależnym jednostkom badawczym, aby potwierdzić, że oferowane produkty nie zawierają niedozwolonych ilości metali ciężkich i innych substancji, które mogą mieć negatywny wpływ na zdrowie, zwłaszcza zdrowie dzieci. Opiniując produkty w Instytucie Matki i Dziecka, szczegółowo analizujemy dokumentację dotyczącą ich zgodności z obowiązującymi normami i składu surowcowego.

Autor: Zespół ePozytywnaOpinia.pl

Oceń ten wpis!

Rekomendowane produkty