Przekłuwanie uszu dzieciom: tak czy nie?

Kiedy przekłuć dziecku uszy i czy wiek jest najistotniejszy przy podejmowaniu takiej decyzji? Dlaczego przekłuwanie uszu niemowlakom, wbrew obiegowym opiniom, jest bardzo złym pomysłem? Jak maluch reaguje na taką operację i jakie mogą być jej skutki zdrowotne? Jeśli zastanawiasz się, czy i kiedy można przebić uszy dziecku, przeczytaj koniecznie, co sądzi o tym doświadczony pediatra.  

Przekłuwanie uszu niemowlakom i starszym dzieciom – a także noszenie przez nie kolczyków – wzbudza sporo kontrowersji. Poniżej wyjaśniamy, czy z medycznego punktu widzenia przekłuwanie uszu małym dzieciom i zakładanie w tym miejscu ozdób jest zdrowe i bezpieczne. Odpowiadamy również na często zadawane pytanie, kiedy można przebić uszy dziecku.

Przekłuwanie uszu niemowlakom: popłaczą i przestaną?

W sieci można znaleźć niezliczoną ilość opinii, artykułów, wątków na forach internetowych, poruszających ten temat. Zwolennicy bardzo wczesnego przekłuwania uszu dzieciom twierdzą, że maluch zapomni o bólu z tym związanym o wiele szybciej niż starsze dziecko („chwilkę popłacze i przestanie” – takie opinie łatwo znaleźć na forach). Argument ten wydaje się jednak zupełnie nietrafiony.

Jolanta Wacławek
Jolanta Wacławek

Nie mamy pewności, że niemowlę nie będzie pamiętało momentu przekłuwania uszu, a nawet gdyby tak było, to nie oznacza, że cierpi wówczas mniej. Jest dodatkowo bezbronne, ponieważ nie może o tym bólu powiedzieć wprost, posługuje się płaczem, bo to jego jedyna broń. Ponadto przekłuciu ucha najczęściej stosowaną techniką, czyli za pomocą tzw. pistoletu, towarzyszy niezbyt przyjemny „strzał”, który potęguje stres malucha.

Paradoksem jest to, że rodzicom trudno jest poradzić sobie ze strachem i płaczem niemowlęcia np. podczas szczepień ochronnych, których wykonywanie jest wskazane i w pełni uzasadnione, za to niektórzy świadomie narażają swoje pociechy na ból i stres związany z przekłuwaniem uszu.

Tradycja czy dobro dziecka?

Niektórzy rodzice, zwłaszcza mamy, uważają, że tak nakazuje tradycja, inne przekonują, że bez kolczyków mała dziewczynka wygląda jak chłopiec. Niestety, tego rodzaju argumenty mają niewiele wspólnego z dobrem dziecka, które nie jest przecież własnością rodziców – nie do nich zatem powinno należeć decydowanie o tego rodzaju ingerencji. Czy warto narażać nasze pociechy na ból tylko po to, żeby podkreślić dziewczęcość czy jakiekolwiek inne atrybuty?

Przekłuwanie uszu dzieciom: ryzyko alergii

Argumenty zdecydowanych przeciwników przekłuwania uszu u niemowląt i małych dzieci są trudne do podważenia. Po pierwsze, zabieg ten powoduje wspomniany wyżej, niepotrzebny ból i stres dla dziecka. I nie dotyczy to tylko niemowlaków, ale również starszych, kilkuletnich dzieci. 

Drugi argument – nie mniej istotny – to ryzyko podrażnienia i wywołania alergii. Biżuteria może zawierać nikiel, który bardzo często uczula. Nawet jeśli pierwszy kolczyk, którego używamy do przekłucia ucha, wykonany jest z tworzywa antyalergicznego czy metalu szlachetnego, nie mamy pewności, jak zareaguje delikatna skóra i ciało malucha.

Kwestia, w jakim wieku przebić dziecku uszy, powinna być brana pod uwagę również ze względu na długofalowe skutki zdrowotne. Wyniki badań potwierdzają, że przekłuwanie uszu w bardzo młodym wieku niesie ze sobą ryzyko wystąpienia objawów alergii – nie tylko bezpośrednio po zabiegu, ale również dużo później. 

Przekłuwanie uszu: jak zagraża zdrowiu dziecka?

Ze względu na niedojrzały układ immunologiczny, niemowlę należy chronić przed kontaktem z groźnymi drobnoustrojami. Niestety, zabieg przebicia uszu może go na ryzyko takiego kontaktu narazić, jeżeli stosowane do tego celu narzędzia nie są poddawane sterylizacji po każdym użyciu, a co do tego trudno mieć absolutną pewność. 

Jolanta Wacławek
Jolanta Wacławek

Nie zapominajmy o tym, że ucho po przekłuciu jest wrażliwe i boli, trzeba je odkażać. Niemowlęciu trudno to wytłumaczyć, często wyrywa się i płacze przy wykonywaniu czynności higienicznych, zaś proces gojenia nierzadko trwa wiele tygodni. Z kolei niewłaściwa pielęgnacja może prowadzić do infekcji, krwawienia, a nawet ropienia okolicy przekłucia. Dziecko będzie przecież stale dotykało bolącego uszka, nie zawsze czystymi rączkami. Im młodszy maluch, tym bardziej niebezpieczny może być dla niego rozwijający się w przebitym uchu stan zapalny.

Nie tylko samo przekłucie uszu wiąże się z niebezpieczeństwem. Nawet jeśli dziurka po przekłuciu w miarę łatwo i szybko się zagoi, nie oznacza to końca możliwych problemów. Kolczyk w uchu niemowlęcia to ryzyko rozdarcia skóry, zaczepienia o ubranko, a także oderwania i połknięcia przez malucha elementu ozdoby. To kolejne argumenty przemawiające za tym, aby poważnie się zastanowić, czy i w jakim wieku przekłuć dziecku uszy. 

Aleksandra Świeboda
Aleksandra Świeboda
Kierownik Działu Ocen i Rozwoju Współpracy w Instytucie Matki i Dziecka

Kiedy przekłuć dziecku uszy?

Odpowiedź na pytanie, kiedy można przebić uszy dziecku, brzmi: na pewno nie wcześniej, niż samo wyrazi na to chęć, a co do zasady – im później, tym lepiej. Noszenia kolczyków w żadnym wypadku nie powinniśmy dziecku narzucać. Co jednak, jeśli samo tego chce? Z czysto praktycznego punktu widzenia warto poczekać, aż nasza pociecha będzie na tyle duża, aby samodzielnie zadbać zarówno o przekłute uszy, jak i umieszczone tam kolczyki. Wówczas powinna być również na tyle świadoma, aby zrozumieć, jak wygląda zabieg i co się z nim wiąże.

Jeżeli już wyrazimy na to zgodę, zadbajmy, aby przekłucie uszu i założenie kolczyków odbyło się w higienicznych warunkach. Sprawdźmy wcześniej salon kosmetyczny, zweryfikujmy opinie – tak, aby nie narażać dziecka dodatkowo na czyjś brak profesjonalizmu.


Autorka: Jolanta Wacławek – lekarz pediatra, Oddział Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!