Kalendarz szczepień obowiązkowych

18 kwietnia 2022

Każde nowo narodzone w Polsce dziecko, podlega Programowi Szczepień Ochronnych. Szczepienia odbywają się według Kalendarza Szczepień Ochronnych dla dzieci i młodzieży. Taki harmonogram szczepień dzieci, jest co roku aktualizowany, przez powołany specjalnie w tym celu zespół specjalistów Głównego Inspektoratu Sanitarnego. W związku z tym, możemy mieć pewność, że kalendarz szczepień na rok 2022 również został odpowiednio skonsultowany.  

Oceniając sytuację epidemiologiczną w kraju, czyli analizując ilość zachorowań na poszczególne choroby zakaźne, decydują oni, czy wykonywane szczepienia skutecznie zabezpieczają przed rozwojem tych chorób. Jeśli nie, wprowadza się zmiany na liście szczepień obowiązkowych, bądź w kalendarzu obowiązkowych szczepień.Więcej na temat kalendarza szczepień w Polsce, przeczytasz w poniższym wpisie.

Kalendarz szczepień obowiązkowych: terminologia

Program Szczepień Ochronnych i Kalendarz Szczepień Ochronnych to zamiennie używane nazwy, ale w praktyce oznaczają to samo. Przedstawiają harmonogram szczepień dzieci. Zawiera on listę szczepień obowiązkowych, szczepień zalecanych i zasady ich wykonywania.

Jeśli z jakiegoś powodu, wymienionych na liście szczepień, nie można wykonać zgodnie z zaleceniami (zwykle z powodu stanu zdrowia dziecka), stosuje się indywidualny kalendarz szczepień dla danego pacjenta. Niezależnie od tego czy dotyczy to 5 latka, czy dzieci w innym wieku.

Kalendarz szczepień: dlaczego szczepimy dzieci?

Po pierwsze, chronimy dzieci przed zachorowaniem na groźne choroby zakaźne, a jednocześnie przyczyniamy się do wyeliminowania tych chorób w społeczeństwie. Chronimy też tych, którzy nie są zaszczepieni, bo z przyczyn zdrowotnych nie jest to wskazane np. w przypadku chorych z chorobą nowotworową.

Jolanta Wacławek

Lekarz pediatra

Ekspert radzi:

Szczepienia, to jeden z elementów budowania odporności naszego dziecka. A przecież każdy rodzic chce, by jego dziecko było zdrowe. Co prawda, czasem młodzi rodzice mają różne wątpliwości związane z tym tematem, a informacje z nieodpowiednio zweryfikowanych źródeł jeszcze je nasilają. Jednak, należy pamiętać, że nic nie zastąpi korzyści płynące z profilaktyki jaką są szczepienia, ulokowane na liście obowiązkowych szczepień i zorganizowane za pośrednictwem kalendarza szczepień dzieci i młodzieży.

Jaka jest lista szczepień obowiązkowych w naszym kraju?

Na liście bezpłatnych szczepień obowiązkowych znajdują się szczepienia przeciwko takim chorobom jak:

  • gruźlica;
  • wirusowe zapalenie wątroby typu B;
  • zakażenie rotawirusowe;
  • błonica;
  • tężec;
  • krztusiec;
  • zakażenie Hemophilus influenzae typu B;
  • poliomielitis;
  • zakażenie pneumokokowe;
  • odra;
  • świnka;
  • różyczka;
  • ospa wietrzna (wybrane grupy pacjentów).

Kalendarz szczepień obowiązkowych a szczepienia zalecane?

Szczepienia zalecane nie są ujęte w kalendarzu szczepień obowiązkowych dzieci i młodzieży, jednak z uwagi na skuteczność działania, warto o nich pomyśleć.

Chronią one przed takimi chorobami jak:
  • grypa;
  • zakażenia meningokokowe;
  • zakażenia ludzkim wirusem brodawczaka;
  • kleszczowe zapalenie mózgu;
  • wirusowe zapalenie wątroby typu A.

Wymienione na powyższej liście szczepienia, aktualnie są płatne. Jednak korzyści płynące z ich stosowania są duże. W związku z tym, nie ustają starania odpowiednich władz w Polsce o ich refundację.

Aktualnie, w odpowiedzi na powstałe zagrożenie związane z zakażeniem koronawirusem, wprowadzono szczepienia przeciwko SARS-CoV-2 dla dzieci od 5 roku życia. W przeciwieństwie do wyżej wymienionych, te szczepienia są one nie tylko zalecane, ale i aktualnie bezpłatne.

Jak wygląda kalendarz szczepień dzieci i młodzieży w Polsce na 2022 rok? 

Pierwsze szczepienie maluch otrzymuje w Oddziale Noworodkowym w ciągu 24 godzin po urodzeniu. Jest to szczepienie WZW typ B. Przed wyjściem z Oddziału dziecko szczepi się jeszcze przeciwko gruźlicy– śródskórnie szczepionką BCG. Kolejne szczepienia odbywają się według Kalendarza Szczepień dzieci i młodzieży, już w gabinecie wybranego przez rodziców lekarza POZ.

Jakie szczepienia dla niemowlaka?
  • 2 miesiąc życia (po ukończeniu 6 tygodnia życia): szczepienie przeciwko rotawirusom (szczepionka doustna), WZW typ B, DTP (błonica, tężec, krztusiec), Hib (Haemophilus Influenzae typu B), szczepienie przeciw pneumokokom;
  • 4 miesiąc życia: DTP, Hib, polio (Poliomyelitis), pneumokoki, rotawirusy;
  • 5 – 6 miesiąc życia: DTP, Hib, polio, rotawirusy;
  • 7 miesiąc życia: WZW typ B;
  • 13 miesiąc życia: odra , świnka, różyczka, pneumokoki;
  • 16-18 miesiąc życia: DTP, Hib, polio.
Jolanta Wacławek

Lekarz pediatra

Ekspert radzi:

Przed każdym szczepieniem, dziecko powinno zostać zbadane przez lekarza. Szczepimy tylko zdrowe dzieci. Kolejność szczepień wyznacza Kalendarz Szczepień w Polsce. Jednak rodzic ma możliwość wyboru rodzaju szczepionki, którą zostanie zaszczepione jego dziecko. Można wybrać szczepionki skojarzone, czyli połączenia 5 lub 6 szczepionek w jednym zastrzyku co znacznie zmniejsza ilość ukłuć dziecka. Wiąże się to jednak czasem z dodatkowymi wydatkami, bo nie wszystkie takie szczepionki są refundowane.

Kalendarz obowiązkowych szczepień: jakie szczepienia dla 5-latka?

Po cyklu szczepień wymienionych powyżej, następuje przerwa aż do skończenia przez dziecko 5 lat. W 6 roku życia, harmonogram szczepień dzieci przewiduje podanie dziecku dawki przypominającej przeciwko błonicy, tężcowi i krztuścowi oraz dawki przypominającej przeciwko odrze, śwince i różyczce.

Czy w Kalendarzu Szczepień przewiduje się szczepienia dla starszych dzieci i młodzieży?

W 10 roku życia podaje się dawkę przypominającą szczepionki przeciwko odrze, śwince i różyczce, w 14 roku życia – drugą dawkę przypominająca szczepionki DTP (błonica, tężec, krztusiec). Ostatnie szczepienie w Kalendarzu Szczepień przewiduje się dla młodzieży w 19 roku życia. To trzecia dawka przypominająca szczepionki przeciwko tężcowi i błonicy.

Kalendarz Szczepień Ochronnych w Polsce kończy się na 19 roku życia. Jednak, także w dalszych latach życia, przewidziano szczepienia dla różnych grup pacjentów. Mogą to być szczepienia potrzebne przed podróżami w określone rejony świata, dawki przypominające zastosowanych już szczepień, czy inne zalecane szczepienia w związku z sytuacją epidemiologiczną i stanem zdrowia danej osoby.

Wątpliwości wyjaśniajmy z bezpośrednio lekarzem

Pamiętajmy, strach czy wątpliwości niektórych rodziców przed szczepieniem swoich dzieci, najlepiej wyjaśnić w gabinecie lekarza. Przygotujmy sobie wszystkie nurtujące nas pytania jeszcze przed wizytą, by o niczym nie zapomnieć. Szczepienia ochronne to nadal jedna z najbezpieczniejszych i najbardziej skutecznych metod zapobiegania wielu groźnym chorobom. Nie narażajmy więc niepotrzebnie swojego dziecka, jeśli dysponujemy takim narzędziem do walki z chorobami.


Autor: Jolanta Wacławek – lekarz pediatra, Oddział Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka.

Dofinansowanie UE
Informujemy, iż w celu realizacji usług dostępnych w naszym serwisie, optymalizacji jego treści oraz dostosowania serwisu do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies. Więcej informacji zawartych jest w polityce prywatności serwisu.
Akceptuję