Jak zapewnić dziecku odporność?

Twoja pociecha znowu nie może chodzić do żłobka, przedszkola czy szkoły, bo złapała kolejną infekcję? Marzysz, aby dziecko przynajmniej przez kilka tygodni dni było zdrowe – aby nie trzeba było co chwila zabierać go do lekarza, ani „stawać na głowie”, aby zorganizować opiekę w domu? Dowiedz się, co możesz zrobić, aby wzmocnić odporność swojego malucha, już od pierwszych dni życia.  

Sezon na infekcje

Nawracające infekcje dróg oddechowych u dzieci to zmora przede wszystkim okresu jesienno-zimowego, choć zdarzają się o każdej porze roku. Z reguły, dopóki maluch przebywa w domu pod opieką najbliższych i nie ma codziennego kontaktu z innymi dziećmi, choruje sporadycznie lub wcale, a jeśli już, to infekcje mają zwykle łagodny przebieg. Po przyjęciu do żłobka czy przedszkola, sytuacja zmienia się często diametralnie – czasem wręcz trudno stwierdzić, kiedy jedno przeziębienie się kończy, a drugie zaczyna. Jak tylko uda się podleczyć dziecko w domu, wraca normalnych zajęć i często wszystko zaczyna się od nowa. 

Ważny z punktu widzenia odporności jest rodzaj i przebieg infekcji – czy bywa to katar, kaszel, podwyższona temperatura ciała, które szybko ustępują czy też u dziecka występuje zapalenie oskrzeli, płuc, zatok, uszu, wymagające podawania antybiotyków. Ponadto, niedoleczone infekcje oddechowe – nawet te krótkotrwałe o łagodnym przebiegu – mają tendencję do przedłużania czy nawracania i mogą prowadzić do niepotrzebnych, a czasem groźnych powikłań, takich jak: zapalenia oskrzeli czy uszu.

Co może sprzyjać podatności dziecka na sezonowe infekcje dróg oddechowych?

Można wskazać szereg czynników: 

  • tryb życia i warunki środowiskowe – zwłaszcza ekspozycja na dym tytoniowy oraz zanieczyszczenie powietrza, wilgoć w domu, nieprawidłowe żywienie dziecka, mała ilość snu, mało ruchu na powietrzu;
  • styczność z czynnikami infekcyjnymi – poprzez kontakt z rówieśnikami, którzy mogą przenosić różne patogeny;
  • wrodzone lub nabyte zaburzenia odporności;
  • choroby atopowe – dzieci z alergią są bardziej narażone na infekcje;
  • inne choroby, np. refluks żołądkowo-przełykowy, mukowiscydoza, wrodzone wady serca.
Alicja Karney
Alicja Karney
Dr n. med. – pediatra, Kierownik Oddziału Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka

Zakażenia wirusowe czy bakteryjne stanowią codzienne zagrożenie zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Dla maluchów mogą jednak okazać się szczególnie niebezpieczne, ponieważ ich system odpornościowy nie jest jeszcze dojrzały. Większość mechanizmów odporności dojrzewa w miarę rozwoju dziecka, osiągając pełną sprawność dopiero w okresie przestrojenia hormonalnego (w wieku do 12-14 lat). Wymienione wyżej czynniki mogą mieć wpływ na kształtowanie się odporności – dlatego warto dbać o nią od samego początku. Karmienie piersią i szczepienia ochronne należą do naturalnych i sprawdzonych sposobów – ich pozytywne oddziaływanie na układ odpornościowy dziecka zostało już wielokrotnie potwierdzone.

ABC dbania o odporność u dzieci

Nie na wszystko mamy wpływ, warto jednak od samego początku wprowadzać jak najzdrowszy styl życia i dbać o kondycję zdrowotną malucha już w okresie noworodkowym

O czym warto pamiętać:

  • Właściwe odżywianie – ważne jest odpowiednio długie karmienie piersią i stopniowe rozszerzanie diety malucha (zgodnie z zaleceniami lekarza), aby zapewnić mu wszystkie niezbędne składniki odżywcze oraz kształtować dobre nawyki żywieniowe na przyszłość.  
  • Ubiór adekwatny do pogody i warunków otoczenia – nie należy dopuszczać ani do wyziębienia, ani przegrzania malucha (ze względu na skłonność do przesady z ilością ubranek, to ostatnie zdarza się nawet częściej). 
  • Zapewnienie właściwej temperatury otoczenia – w pomieszczeniach, w których przebywa, a zwłaszcza śpi dziecko, nie powinno być zbyt ciepło, ponieważ sprzyja to wysychaniu błon śluzowych, co zwiększa podatność na infekcje.

  • Spacery – zalecane niezależnie od pory roku i pogody (o ile mróz nie przekracza minus 8-10 st. C, a upał – 25 st. C), sprzyjają hartowaniu dziecka i wzmacniają jego odporność, nawet jeśli trwają tylko 15-20 min. dziennie.
  • Przestrzeganie kalendarza szczepień ochronnych – oprócz szczepień obowiązkowych warto porozmawiać z lekarzem na temat zalecanych szczepień dodatkowych – zwłaszcza w przypadku maluchów, które będą uczęszczać do żłobka czy przedszkola. 
  • Zmiana klimatu – aby wspomóc dojrzewanie układu odpornościowego u dziecka, warto raz czy dwa razy w roku wyjechać z nim za miasto, w góry czy nad morze – w miarę możliwości na 1-2 tygodnie.  

Jeśli uda nam choćby w niewielkim stopniu zadbać o każdy z wymienionych aspektów, mamy szansę znacznie ograniczyć częstotliwość wizyt u lekarza z chorym dzieckiem. 

Autor: Alicja Karney, dr n. med. – pediatra, Kierownik Oddziału Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka

O tym, jak funkcjonuje układ odpornościowy u dzieci, jak rozpoznać zaburzenia odporności i czy leki na wzmocnienie odporności to dobry pomysł, piszemy tutaj

Literatura:

  1. „Zaburzenia odporności u dzieci” red. K. Zeman, PZWL, 2002
  2. „Immunologia” red. nauk. J. Gołąb, M. Jakóbisiak, W. Lasek, T. Stokłosa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007
  3. Bernatowska Ewa „Jak rozpoznawać i leczyć pierwotne niedobory odporności”. Pediatra Po Dyplomie, 2010; 14/3/83-94 

 

Oceń ten wpis!

Rekomendowane produkty