Jak sprawdzić, czy jest się w ciąży?

Czy jestem w ciąży? W momencie, gdy pojawia się takie przypuszczenie, warto je jak najszybciej potwierdzić lub wykluczyć. Jak sprawdzić, czy jest się w ciąży i czy da się to zrobić bez testu? Kiedy najwcześniej zrobić test ciążowy? Czy istnieją domowe sposoby, za pomocą których można potwierdzić ciążę? Przeczytaj, kiedy i jak sprawdzić, czy rzeczywiście spodziewasz się dziecka.

Spóźniająca się miesiączka u współżyjącej kobiety, z regularnymi dotychczas cyklami, może z pewnością budzić podejrzenie ciąży.  Zdarzają się jednak również inne przyczyny braku miesiączki w jej naturalnym terminie. Dlatego poniżej podpowiadamy, jak sprawdzić, czy jest się w ciąży oraz kiedy zgłosić się do ginekologa.

Skąd wiadomo, czy jestem w ciąży?

W procesie zapłodnienia komórki jajowej przez plemnik, powstaje zygota, która musi zagnieździć się w jamie macicy, aby dalej prawidłowo się rozwijać. Dochodzi wówczas do połączenia komórek jaja płodowego i naczyń krwionośnych błony śluzowej macicy. Jedną z substancji produkowanych przez zarodek i pozostałe komórki jaja płodowego jest hormon – ludzka gonadotropina kosmówkowa, hCG. Po implantacji jaja płodowego w jamie macicy, hormon ten przedostaje się do krwi kobiety, następnie w mniejszym stężeniu do moczu. Obecność hCG we krwi można stwierdzić właśnie około 7-10 dni po zapłodnieniu. Stwierdzenie tego hormonu w organizmie kobiety stanowi potwierdzenie obecności komórek zarodkowych. Gonadotropina kosmówkowa może być obecna w surowicy również w innych sytuacjach klinicznych, ale najczęściej stanowi podstawę do rozpoznania ciąży.

Kiedy najwcześniej zrobić test ciążowy?

Test ciążowy to badanie poziomu jednej z dwóch składowych gonadotropiny kosmówkowej – podjednostki ß (beta-hCG) w moczu lub we krwi. Wynik badania z krwi będzie pozytywny już w ciągu 48 godzin od zagnieżdżenia zarodka w jamie macicy, a więc około 7-10 dni od czasu zapłodnienia, podczas, gdy test z moczu może jeszcze nie wykryć ßhCG w tym czasie. Wraz z rozwojem ciąży poziom gonadotropiny kosmówkowej rośnie, osiągając najwyższe stężenie około 10. tygodnia ciąży, a następnie stopniowo się obniża. Im wyższy poziom gonadotropiny w organizmie, tym łatwiej wykrywa się ją w teście ciążowym.

Kiedy zrobić test ciążowy z moczu? 

Pytanie, kiedy najwcześniej zrobić test ciążowy, dotyczy zwykle testu z moczu, który – w oparciu o dostępne w sprzedaży, gotowe zestawy wykonuje się samodzielnie w domu. Można zrobić taki test już po 10 dniach od zapłodnienia, czyli 2-5 dni przed spodziewaną miesiączką, w zależności od długości trwania cyklu. Najbardziej optymalny czas wykonania testu ciążowego z moczu to dzień spodziewanej miesiączki lub kilka dni po tym terminie. Wówczas szansa na wynik fałszywie ujemny, a więc negatywny – pomimo ciąży – jest mniejsza. 

Po co test ciążowy z krwi?

W warunkach domowych możliwe jest wykonanie testu ciążowego z moczu i jest to badanie wystarczające w większości przypadków podejrzenia ciąży. Badanie ßhCG z krwi wskazane jest np. w sytuacji podejrzenia nieprawidłowego rozwoju ciąży, nietypowych dolegliwości lub obciążonego wywiadu położniczego, czy ciąży pozamacicznej w wywiadzie.

Katarzyna Opuchlik
Katarzyna Opuchlik
ginekolog-położnik, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka

W takich przypadkach konieczna jest również konsultacja u ginekologa i zaplanowanie odpowiedniego postępowania. Najczęściej istotne jest wówczas nie tyle określenie wartości bezwzględnej poziomu ßhCG, ile jego dynamiki stężeń w określonym przedziale czasu. Dwukrotny przyrost tego hormonu w badaniu powtórzonym po 48 godzinach wskazuje najczęściej na prawidłowy rozwój ciąży. 

Test ciążowy: rodzaje i wynik

Jeśli chodzi o testy ciążowe do samodzielnego wykonania (z moczu), wyróżniamy następujące rodzaje:

  1. paskowy – pasek bibuły zanurza się w próbce moczu;
  2. płytkowy – krople moczu wkrapla się pipetką na płytkę;
  3. strumieniowy – test umieszcza się bezpośrednio pod strumieniem moczu.

O wyniku dodatnim testu ciążowego mówimy w przypadku pojawienia się dwóch kresek na pasku. O wyniku ujemnym informuje nas jedna kreska w teście. Brak przebarwienia jakiejkolwiek kreski w teście, oznacza nieprawidłowe wykonanie bądź uszkodzenie testu. Warto pamiętać, że nawet delikatnie zaznaczoną drugą kreskę należy interpretować jako wynik pozytywny.

Dlaczego testu ciążowego nie warto robić zbyt wcześnie?

Każdy test charakteryzuje się inną czułością wykrywania ßhCG. Testy o największej czułości wykrywają gonadotropinę kosmówkową już w stężeniu 1 mIU/ml. Im mniejsza czułość testu, tym później, w miarę rozwoju ciąży i wzrostu poziomu hormonu, uzyskamy dodatni wynik. Może się więc zdarzyć, że we wczesnym stadium ciąży test pokaże tylko jedną kreskę. Najlepiej wykonać test ciążowy z pierwszej po przebudzeniu próbki moczu, z powodu największego stężenia gonadotropiny. Pozytywny wynik testu ciążowego zawsze wymaga konsultacji i potwierdzenia podczas wizyty u ginekologa. 

Katarzyna Opuchlik
Katarzyna Opuchlik
ginekolog-położnik, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka

Obecność gonadotropiny kosmówkowej jest do wykrycia w każdym przypadku ciąży – również tej rozwijającej się poza jamą macicy – oraz ciąży z zaśniadem groniastym (czyli postacią niezłośliwą ciążowej choroby trofoblastycznej, której przyczyną są nieprawidłowości przy zapłodnieniu), ale może być także stwierdzona, gdy mamy do czynienia z rzadkimi guzami jajnika i łożyska.

Jak sprawdzić, czy jestem w ciąży bez testu?

U większości kobiet będą występowały tak zwane przypuszczalne objawy ciąży, które mogą sugerować ciążę, zanim uda się ją potwierdzić u lekarza. Do takich objawów należą:

  • poranne nudności i wymioty;
  • bolesność piersi;
  • częste oddawanie moczu;
  • zmęczenie, omdlenia;
  • niechęć do niektórych pokarmów, używek.

Symptomy te pojawiają się w pierwszych tygodniach po zapłodnieniu, jako konsekwencja działania hormonów płciowych i gonadotropiny kosmówkowej m.in. na układ nerwowy, pęcherz moczowy i gruczoły piersiowe. Warto zatem obserwować własne ciało i jego reakcje, aby w dalszej kolejności móc sprawdzić, czy rzeczywiście jest się w ciąży. Bez testu – wykonanego w odpowiednim czasie, którego wynik potwierdzimy później u lekarza – są to jedynie przypuszczenia.

Aleksandra Świeboda
Aleksandra Świeboda
Kierownik Działu Ocen i Rozwoju Współpracy w Instytucie Matki i Dziecka

Domowe sposoby nie dadzą pewności

Trzeba mieć świadomość, że opisane wyżej wczesne objawy ciąży występują w bardzo różnym zakresie i z różną intensywnością, a u niektórych kobiet bywają na tyle słabo odczuwalne, że można je łatwo przeoczyć. W odpowiedzi na pytanie: „jak sprawdzić, czy jestem w ciąży”, mile widziane byłyby domowe sposoby, ale niestety, takie nie istnieją. Nie można bowiem ze stuprocentową pewnością stwierdzić ciąży bez wizyty u ginekologa, gdzie ostateczne, pewne rozpoznanie stawia się na podstawie badania ultrasonograficznego.


Autorka: Katarzyna Opuchlik – ginekolożka-położniczka, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka.

Oceń ten wpis!