Czym grozi szczepienie chorego dziecka?

5 marca 2021

Aby szczepienia ochronne spełniły swoje główne zadanie, muszą być podawane w odpowiednim czasie oraz przy uwzględnieniu aktualnego stanu zdrowia malucha. Warto wiedzieć, czym grozi szczepienie chorego dziecka czy skutkiem mogą być powikłania i jak postępuje się w takich sytuacjach. Sporo pytań ze strony rodziców dotyczy możliwości szczepienia dziecka z katarem, a także kwestii, jak przeziębienie matki wpływa na szczepienie dziecka

Szczepimy, żeby uniknąć zachorowania na wiele groźnych chorób lub złagodzić przebieg tych chorób, gdy nie uda się zapobiec zachorowaniu. Szczepienia zapobiegają ciężkim powikłaniom w przebiegu tych chorób. Dlatego w Polsce istnieje obowiązek szczepień do 19. roku życia. Pierwsze szczepienia odbywają się w pierwszych 24 godzinach życia dziecka, potem w następnych miesiącach i latach, według obowiązującego Programu Szczepień Ochronnych, modyfikowanego w każdym roku.

Ważna kwalifikacja w dniu szczepienia

Przed każdym szczepieniem odbywa się kwalifikacja lekarska. To lekarz badający dziecko w dniu szczepienia wydaje zgodę na podanie konkretnej dawki szczepionki. Takie badanie jest ważne 24 godziny i ma na celu wykrycie ewentualnych przeciwwskazań do podania szczepionki. Jeśli takowe istnieją, lekarz podejmuje decyzję o zmianie terminu szczepienia czyli opóźnieniu podania danej dawki, rezygnacji z niej, by zastosować inny preparat lub ustalić indywidualny tok szczepień dla pacjenta.

Jolanta Wacławek

Lekarz pediatra

Ekspert radzi:

Odpowiednia kwalifikacja to zapewnienie pełnej skuteczności szczepienia i uniknięcie lub zminimalizowanie wystąpienia ryzyka niepożądanego odczynu poszczepiennego. Niestety, żadne badanie kwalifikacyjne nie jest w stanie wyeliminować w 100 procentach ryzyka niepożądanego odczynu poszczepiennego czyli NOP, ale pozwala to ryzyko bardzo mocno ograniczyć.

Kiedy nie można szczepić dziecka? 

  • Przeciwwskazaniem do szczepienia zawsze jest ostra choroba infekcyjna przebiegająca z gorączką – np. angina, zakażenie układu moczowego, zapalenie oskrzeli, infekcje wirusowe takie jak ospa wietrzna lub mononukleoza zakaźna.
  • Nie wolno też szczepić pacjenta, jeśli nastąpiło zaostrzenie przewlekłej choroby pacjenta – czyli np. astmy oskrzelowej czy reumatoidalnego zapalenia stawów.
  • Przeciwwskazaniem do szczepienia jest też alergia na składniki szczepionki lub informacja, że po poprzednich dawkach szczepionki wystąpiła jakakolwiek ciężka reakcja alergiczna.
  • Nie wolno podawać szczepionek zawierających żywe drobnoustroje pacjentom z poważnymi zaburzeniami odporności.

Szczepienie a katar u dziecka

W sezonie jesienno-zimowym szczególnie aktualne staje się pytanie o szczepienie dziecka z katarem. Wielu rodziców ma bowiem wątpliwości, czy można szczepić pociechę, która ma katar?

Katar czy łagodna infekcja z gorączką poniżej 38 st. C nie są przeciwwskazaniem do szczepienia. Jednak lekarz badający dziecko i kwalifikujący je do szczepienia, po zebraniu wywiadu, może odroczyć podanie preparatu do czasu wyzdrowienia małego pacjenta.

Jolanta Wacławek

Lekarz pediatra

Ekspert radzi:

Nie chodzi o to, że podanie szczepionki dziecku, u którego może rozwijać się infekcja, spowoduje jej cięższy przebieg albo sprawi, że szczepienie nie zadziała. Po prostu, w razie wystąpienia gorączki lub innych objawów, nie będzie można jednoznacznie stwierdzić, czy są następstwem szczepienia, czy też wynikiem rozwijającej się choroby.

Chora mama a szczepienie dziecka

A co z przeziębieniem matki? Czy chora mama może przyjść z dzieckiem na szczepienie? Przeziębienie czy inna choroba matki dziecka może być względnym przeciwwskazaniem do szczepienia. Jeśli w domu dziecka, u którego planowane jest szczepienie, rozwijają się objawy infekcji – i dotyczy to matki dziecka, czyli osoby najwięcej się nim zajmującej, to – niestety – trzeba liczyć się z możliwością rozwoju infekcji również u dziecka. Czy będą to objawy łagodne, czy bardziej nasilone – trudno przewidzieć. Odizolowanie dziecka od chorej mamy na kilka dni byłoby tu najlepszym rozwiązaniem, ale czy możliwym do zrealizowania? Lekarz kwalifikujący do szczepienia powinien wiedzieć o takiej sytuacji i jeśli zdecyduje o szczepieniu dziecka, udzieli wskazówek, jak zorganizować domową opiekę w czasie choroby matki. Jeśli nie będzie to możliwe, szczepienie zostanie przesunięte do czasu wyjaśnienia sytuacji infekcyjnej w domu.

Rekomendowane produkty

Ewa Łukasik

Główny specjalista ds. opiniowania produktów użytkowych dla dzieci

Czym grozi szczepienie chorego dziecka?

Warto w tym miejscu wyjaśnić, dlaczego nie podaje się szczepionek chorym dzieciom. Upewnienie się, czy maluch jest zdrowy, jest ważne, ponieważ szczepienie chorego dziecka może grozić różnymi powikłaniami. Dlatego każda szczepionka, każde jej podanie musi być rozpatrywane indywidualnie – w tym celu zbierany jest wywiad, a pacjent jest badany. Nazywamy to kwalifikacją do szczepienia – wszystko po to, żeby uniknąć poważnych powikłań. W czasie takiej rozmowy kwalifikacyjnej należy rzetelnie przedstawić sytuację zdrowotną rodziny, powiedzieć o przebiegu poprzednich szczepień, jeśli coś nas niepokoiło. To w oparciu o te informacje lekarz podejmuje decyzję: szczepić czy nie szczepić w danym dniu.

W jakim czasie po infekcji możemy zaszczepić dziecko?

Już wiemy, że w czasie ciężkiej infekcji nie możemy szczepić dziecka, gdyż szczepienie chorego dziecka grozi powikłaniami. Jednak po ustąpieniu jej objawów, szczepienie powinno być możliwie jak najszybciej – zależnie od stanu pacjenta. Nie ma ściśle określonego czasu, który musi upłynąć od zakończenia choroby do szczepienia. Zawsze decyduje tu stan pacjenta, jego samopoczucie, wynik badania lekarskiego.  Każdy może chorować w inny sposób, a infekcja infekcji nierówna.


Autorka: Jolanta Wacławek – lekarz pediatra, Oddział Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka.

Powiązane artykuły

Zachowanie dziecka po szczepieniu MMR

Zachowanie dziecka po szczepieniu MMR

Czytaj więcej
Kiedy pierwsze szczepienie?

Kiedy pierwsze szczepienie?

Czytaj więcej
Dofinansowanie UE
Informujemy, iż w celu realizacji usług dostępnych w naszym serwisie, optymalizacji jego treści oraz dostosowania serwisu do Państwa indywidualnych potrzeb korzystamy z informacji zapisanych za pomocą plików cookies na urządzeniach końcowych użytkowników. Pliki cookies można kontrolować za pomocą ustawień swojej przeglądarki internetowej. Dalsze korzystanie z naszego serwisu internetowego, bez zmiany ustawień przeglądarki internetowej oznacza, iż użytkownik akceptuje stosowanie plików cookies. Więcej informacji zawartych jest w polityce prywatności serwisu.
Akceptuję