Czy w ciąży można latać samolotem?

Czy lot samolotem w 6. tygodniu ciąży to dobry pomysł? Przyszłe mamy i pary spodziewające się dziecka często zastanawiają się, czy można latać samolotem w ciąży. Przypuszczalnie ze względu na zaplanowane z dużym wyprzedzeniem podróże, sporo pytań dotyczy latania samolotem w ciąży w pierwszym trymestrze. W dobie pandemii dochodzą do tego również wątpliwości związane ze zwiększonym ryzykiem kontaktu z koronawirusem.

Latanie samolotem jest najbezpieczniejszym rodzajem transportu – nie trzeba nikogo do tego przekonywać. Do niedawna dostępność cen  i liczba połączeń sprawiały, że często i chętnie korzystaliśmy z połączeń lotniczych, zarówno krajowych, jak i zagranicznych. Wielogodzinna podróż samochodem, szczególnie uciążliwa dla kobiet w ciąży, blado wypadała w porównaniu z np. godzinnym lotem krajowym. Wybór samolotu wydawał się wówczas bardzo kuszący. Dziś, ze względu na sytuację epidemiologiczną, podróże wiążą się z dodatkowym ryzykiem, siatka połączeń jest ograniczona, zaś procedury związane z podróżami lotniczymi – skomplikowane i czasem uciążliwe. Nic dziwnego zatem, że wielu przyszłym mamom zapala się czerwona lampka i w głowie kołacze się pytanie: czy na pewno w ciąży można latać samolotem? Postaramy się na nie odpowiedzieć.

Czy kobieta w ciąży może latać samolotem?

Generalna zasada jest taka, że jeżeli ciąża przebiega prawidłowo i nie występują żadne powikłania, nie ma przeciwwskazań do lotów samolotem. Zatem odpowiedź na pytanie, czy w ciąży można latać samolotem, jest generalnie twierdząca, co jednak nie oznacza, że każda przyszła mama powinna się na to decydować – a już na pewno nie powinna takiej decyzji podejmować sama, bez konsultacji z lekarzem. Dlatego zamiast zadawać na forum internetowym pytania np. o lot samolotem w 6 tygodniu ciąży, lepiej porozmawiać o tym z opiekującym się nami ginekologiem. 

Obawy dotyczące latania w ciąży samolotem sprowadzają się głównie do trzech zagadnień. Mowa tu o:

  1. potencjalnym wpływie względnego niedotlenienia płodu, spowodowanego obniżonym ciśnieniem parcjalnym tlenu w kabinie;
  2. szkodliwym działaniu promieniowania jonizującego na rozwój płodu oraz
  3. zwiększonym ryzyku chorób zatorowo-zakrzepowych.

Badania dowodzą, że różnica ciśnienia czy spadek wilgotności powietrza nie wpływają negatywnie na prawidłowo rozwijającą się ciążę. Niewielkie promieniowanie jonizujące również nie stanowi zagrożenia dla ciężarnej i nie zwiększa ryzyka przedwczesnego porodu.

Katarzyna Opuchlik
Katarzyna Opuchlik
ginekolog położnik, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka

Wykazano, że spadek stężenia tlenu w trakcie pojedynczego lotu jest tak nieznaczny, iż nie ma wpływu na przebieg prawidłowo rozwijającej się ciąży. W przypadku promieniowania jonizującego nie ma możliwości dokładnego oszacowania dawki, na jaką narażony jest płód podczas lotu, ale w wyliczeniach teoretycznych jest ona minimalna i bez znaczenia dla zdrowia ciężarnej i płodu. Nie udowodniono również związku pomiędzy podróżami samolotem, a większą częstością występowania wad wrodzonych u płodu. Ryzyko zakrzepicy natomiast uzależnione jest od innych czynników predysponujących oraz od czasu trwania lotu. Uważa się, że lot trwający do 4 godzin w przypadku ciąży fizjologicznej, bez dodatkowych czynników ryzyka zakrzepicy, nie stanowi zagrożenia dla jej przebiegu. Loty dłuższe niż 4 godziny wiążą się z nieznacznie podwyższonym ryzykiem zakrzepicy. W ramach profilaktyki konieczne jest odpowiednie nawodnienie, jakakolwiek, nawet niewielka aktywność ruchowa (np. spacer po pokładzie samolotu) oraz sporadyczne napinanie mięśni łydek (co usprawnia krążenie żylne).

Co z obawą przed lataniem?

Niezależnie od względów medycznych, na obawy przed lataniem w ciąży mogą wpływać czynniki o charakterze subiektywnym. To, czy kobieta w ciąży może latać samolotem, zależy również od jej nastawienia do takiej podróży – jeżeli, nawet przy braku medycznych przeciwwskazań, ma się to wiązać z dużym lękiem i dodatkowym stresem, nie warto go sobie w tym czasie fundować. Kwestia samopoczucia ma znaczenie zwłaszcza przy odpowiedzi na pytanie, czy można latać samolotem w pierwszym trymestrze ciąży, choć może również dotyczyć późniejszych miesięcy.

Latanie samolotem w ciąży w pierwszym trymestrze

Czy można latać samolotem w pierwszym trymestrze ciąży? Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że bez widocznego brzuszka to niezły pomysł, zwłaszcza biorąc pod uwagę ograniczoną przestrzeń w kabinie samolotu. Czynnikiem, który może nas skutecznie zniechęcić do podróży samolotem na początku, ciąży jest… złe samopoczucie, które bardzo często występuje właśnie w pierwszym trymestrze. Mdłości czy senność, które utrudniają codzienne funkcjonowanie przyszłym mamom, będą zapewne towarzyszyć im również w samolocie.

Objawy te, oczywiście nieprzyjemne, nie są jednak medycznym przeciwwskazaniem do podróży. Indywidualną kwestią pozostaje zatem to, czy przyszła mama musi odbyć podróż w tym konkretnym terminie, czy może ją przełożyć o kilka tygodni.

Same (izolowane) nudności nie są problemem medycznym, ale jeśli towarzyszą im wymioty, obawiamy się odwodnienia, co w warunkach lotu, może wiązać się z ryzykiem zakrzepicy.

Latanie w ciąży: drugi trymestr najlepszy

Zdecydowana większość przyszłych mam uważa drugi trymestr ciąży za najlepszy okres w ciągu dziewięciu miesięcy oczekiwania na maleństwo. Dolegliwości wczesnej ciąży  mamy już za sobą, a brzuch nie jest jeszcze tak duży, aby przeszkadzał w poruszaniu się. Parcie na pęcherz również staje się mniej dokuczliwe. Z tych właśnie względów jest to najlepszy czas na latanie w ciąży samolotem.

O czym warto pamiętać, aby ta podróż była bezpieczna, a nasze samopoczucie dobre?

Oto kilka wskazówek:

  • Bezwzględna zasada: poinformuj lekarza prowadzącego ciążę o planowanej podróży.
  • Już przed wejściem na pokład samolotu możemy sobie ułatwić podróż i poinformować obsługę lotniska o ciąży, prawdopodobnie nie będziemy musiały wówczas stać w kolejce np. do bramek bezpieczeństwa. Ważna uwaga: obecnie używane bramki magnetyczne są bezpieczne dla rozwijającego się dziecka, ale jeżeli chcemy ich uniknąć, możemy poddać się tradycyjnej kontroli. Możemy również wykupić opcję pierwszeństwa wejścia na pokład.
  • Na podróż wybierzmy luźne, wygodne ubrania z naturalnych materiałów.
  • Pamiętajmy o tym, aby podczas podróży pić dużo wody. W ciąży zapotrzebowanie na nią wzrasta. Przydatna może również być woda termalna, która w trudnych warunkach przyjemnie nawilży i schłodzi twarz.
  • Zrezygnujmy z gazowanych napojów.
  • W samolocie, jeżeli mamy taką możliwość, wybierzmy miejsce przy przejściu, po pierwsze po to, aby wychodzenie do toalety nie było problemem, po drugie – aby móc wstać, rozprostować nogi, wykonać delikatne ćwiczenia. Siedzenie podczas długiego lotu w jednej pozycji może sprzyjać powstawaniu opuchlizny i zakrzepów. Pamiętajmy, aby nie siadać przy wyjściu ewakuacyjnym!
  • Ciąża nie zwalnia z zapinania pasów w samolocie, możemy poprosić o pomoc stewardessę, która je odpowiednio wyreguluje.
Ewa Łukasik
Ewa Łukasik
Główny Specjalista ds. opiniowania wyrobów użytkowych

 Latanie w ciąży: ograniczenia przed porodem

Czy można latać samolotem w ciąży niedługo przed porodem? Jeżeli okaże się, że musimy podróżować samolotem w trzecim trymestrze i lekarz prowadzący ciążę wyrazi na to zgodę, należy sprawdzić na stronie internetowej przewoźnika lotniczego, jakie dana linia ma wymogi odnośnie wieku ciąży. Niektóre linie pozwalają na podróż samolotem kobietom do 34 tygodnia, inne do 36, a jeszcze inne do 37 tygodnia ciąży pojedynczej. W przypadku ciąży mnogiej jest to o 2 do 4 tygodni mniej.

Od około 28. tygodnia ciąży musimy pamiętać o zaświadczeniu od lekarza, zapewniającym przewoźnika o bezpieczeństwie takiej podróży. Najlepiej, gdyby było przetłumaczone na język angielski. Powinno być wydane od 7 do 14 dni przed planowanym lotem – termin ten również należy potwierdzić u przewoźnika, ponieważ linie lotnicze mają swoje wewnętrzne przepisy w tym zakresie. Niektóre linie lotnicze mają gotowe do pobrania druki – warto to wcześniej sprawdzić. Dokument ten będzie potrzebny już podczas odprawy, bez niego możemy nie zostać wpuszczone na pokład samolotu.

Latanie w ciąży: ważne dokumenty

Poza zaświadczeniem, w podróż zabieramy oczywiście całą ciążową dokumentację medyczną. Warto również – dla własnego komfortu psychicznego – zorientować się przed wylotem, gdzie na miejscu zlokalizowany jest najbliższy szpital. Jeżeli wybieramy się za granicę, możemy rozważyć wykupienie dodatkowego ubezpieczenia. Wiele towarzystw ubezpieczeniowych posiada taką ofertę.

Dokąd kobieta w ciąży może latać samolotem?

Odpowiadając na pytanie, czy w ciąży można latać samolotem, nie sposób pominąć kwestii czasu trwania i kierunku takiej podróży. Pamiętajmy, aby w miarę możliwości, nawet w drugim trymestrze ciąży, nie wybierać zbyt długich lotów, najlepiej takie trwające do 3-4 godzin. Oczywiście ostateczna decyzja należy do Was, ale zdecydowanie odradzamy w tym czasie egzotyczne wycieczki. Radykalna zmiana klimatu, stref czasowych, konieczność przyjęcia dodatkowych szczepień, czy też zupełnie inna dieta, to atrakcje, z których radzimy zrezygnować w okresie ciąży.

Katarzyna Opuchlik
Katarzyna Opuchlik
ginekolog położnik, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka

Okazjonalne loty samolotem nie są przeciwwskazane w niepowikłanej ciąży, ale zawsze wymagają konsultacji z lekarzem prowadzącym. W przypadku lotów częstych, odbywanych na przykład zawodowo, decyzję o kontynuacji pracy w takiej formie podejmuje się indywidualnie, uwzględniając wszystkie czynniki mające znaczenie dla konkretnej pacjentki i płodu. W ciąży powikłanej chorobami przewlekłymi u matki, zaburzeniami rozwoju płodu, czy nieprawidłowościami łożyska, decyzję o możliwości odbycia lotu samolotem, jak również innych podróży powinno się uzależnić od opinii lekarza prowadzącego.

Latanie w ciąży a koronawirus 

W poradniku poświęconym podróżowaniu samolotem podczas ciąży, nie może aktualnie zabraknąć odniesienia do sytuacji epidemiologicznej związanej z COVID-19. Planując lot samolotem trzeba koniecznie wziąć pod uwagę obowiązujące przepisy sanitarne oraz ich przewidywane zmiany, a także warunki panujące w miejscu docelowym naszej podróży. Warto sprawdzić konieczność odbycia kwarantanny na miejscu lub po powrocie do kraju i wliczyć ten czas w ogólny plan urlopu.

Należy pamiętać, że ciąża stanowi przeciwwskazanie do zastosowania szczepionki przeciw COVID-19, więc – niestety – nie można skorzystać z takiej formy ochrony przed podjęciem decyzji o podróży samolotem.

Pakując się do podróży samolotem, nie zapomnijmy o zapasie maseczek ochronnych na twarz i jednorazowych rękawiczek oraz środku do dezynfekcji rąk w płynie lub żelu. Należy jednak unikać środków do dezynfekcji w aerozolu, z racji większego narażenia na wdychanie szkodliwych substancji, będących ich składową.

Świadomie, rozważnie i za zgodą lekarza

Podsumowując: jeżeli występuje konieczność, czy też potrzeba udania się w niezbyt długą podróż samolotem w okresie ciąży, nie obawiajmy się tego nadmiernie, ale podejmując decyzję weźmy pod uwagę wszystkie za i przeciw. Pamiętajmy o niezbędnych kwestiach formalnych, uzależnionych od etapu ciąży, ale przede wszystkim poradźmy się naszego lekarza prowadzącego – on najlepiej oceni nasz stan zdrowia i możliwości fizyczne w danym momencie.


Autorka: Katarzyna Opuchlik, ginekolożka-położniczka, Klinika Położnictwa i Ginekologii Instytutu Matki i Dziecka.

 

 

Oceń ten wpis!