Co musisz wiedzieć o układzie odpornościowym Twojego dziecka? - ePozytywna Opinia

Co musisz wiedzieć o układzie odpornościowym Twojego dziecka?

Na odporność (o tym, jak o nią zadbać u naszych pociech, pisaliśmy tutaj) składa się wiele powiązanych ze sobą elementów, dlatego mówimy o systemie lub układzie immunologicznym. U dzieci wykształca się on stopniowo, aż do osiągnięcia wieku szkolnego – pełną sprawność, porównywalną z osobami dorosłymi, system odpornościowy uzyskuje dopiero w okresie dojrzewania, kiedy następuje przestrojenie hormonalne

Jak działa odporność?

Główne zadanie układu odpornościowego to ochrona przed zewnętrznymi czynnikami (takimi, jak wirusy, bakterie, grzyby, pierwotniaki czy większe organizmy pasożytujące, a także związki chemiczne, np. białka, wielocukry i lipidy), które mogą powodować choroby i uszkodzenia organizmu. 

Warto zauważyć, że system immunologiczny ma unikalną zdolność rozpoznawania, zapamiętywania i uczenia się (tzw. pamięć immunologiczna) – podobnie funkcjonuje jedynie centralny układ nerwowy. 

 

O ile układ odpornościowy działa sprawnie, zapewnia organizmowi bezpieczeństwo. Zdarza się jednak, że wrodzone lub nabyte zaburzenia upośledzają jego funkcjonowanie – organizm nie potrafi wówczas bronić się przed infekcją i nie potrafi rozróżniać własnych elementów od obcych.

Alicja Karney
Alicja Karney
dr n. med. – pediatra, Kierownik Oddziału Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka

W momencie narodzin organizm człowieka charakteryzuje tzw. odporność wrodzona (naturalna, nieswoista) – składają się na nią: – bariery anatomiczne (skóra bez uszkodzeń, zdrowy nabłonek błon śluzowych) – mechaniczne czynności fizjologiczne (odruchy kaszlu i kichania, złuszczanie nabłonka, ruch rzęsek występujących na błonach śluzowych) – bariera immunologiczna (komórki żerne, granulocyty, interferon) Z czasem, poprzez kontakt z różnymi drobnoustrojami i dzięki szczepieniom, system obronny zdobywa doświadczenie immunologiczne, dzięki czemu odporność wrodzona zostaje wzmocniona przez nabytą odpowiedź immunologiczną (swoistą).

Co świadczy o zaburzeniach odporności dziecka?

Objawy, które powinny zaniepokoić rodziców, bo mogą świadczyć o zaburzeniach odporności, to:

  • Osiem lub więcej zakażeń w ciągu roku.
  • Dwa lub więcej zakażeń zatok o ciężkim przebiegu w ciągu roku. 
  • Dwa lub więcej zapaleń płuc w ciągu roku. 
  • Antybiotykoterapia trwająca dwa miesiące lub dłużej, bez wyraźnej poprawy.
  • Nawracające głębokie ropnie skóry lub narządowe. 
  • Przewlekająca się grzybica jamy ustnej lub grzybica skóry u dziecka po pierwszym roku życia. 
  • Konieczność długotrwałego dożylnego leczenia antybiotykami.
  • Zahamowanie przyrostu masy ciała lub zahamowanie wzrostu dziecka. 
  • Przebycie dwóch lub więcej ciężkich zakażeń, np. zapalenia mózgu, kości, sepsy. 
  • Wywiad rodzinny wskazujący na występowanie pierwotnych zaburzeń odporności.

W opisanych przypadkach najlepiej skonsultować się z lekarzem immunologiem, od którego dowiemy się, czy i jakie badania powinniśmy wykonać. Nie warto robić ich na własną rękę i bez wyraźnie stwierdzonej potrzeby narażać dziecko na niezbyt przyjemną procedurę pobierania krwi. 

Czy leki na wzmocnienie odporności mają sens?

Ingerencja medyczna w układ immunologiczny za pomocą leków to inaczej immunomodulacja lub immunostymulacja. Do tego celu wykorzystuje się różne substancje – pochodzenia roślinnego, z grzybów, bakterii, a także inne związki chemiczne.

Alicja Karney
Alicja Karney
dr n. med. – pediatra, Kierownik Oddziału Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka

Immunostymulatory oddziałują na komórki systemu odpornościowego, pobudzając zwłaszcza nieswoiste mechanizmy odpowiedzi immunologicznej. Terapia tego rodzaju powinna być dostosowana do wieku dziecka i opracowana na podstawie dokładnego wywiadu chorobowego. Indywidualnie dobrany preparat, podany dziecku w odpowiednim czasie, daje szansę na pozytywny wynik leczenia.

Nie na własną rękę 

Wybór leków immunostymulujących zawsze wymaga konsultacji z pediatrą, który dobrze zna nasze dziecko. To, co pomogło maluchowi znajomych lub zbiera mnóstwo pozytywnych opinii na internetowych forach parentingowych, niekoniecznie będzie dobre dla naszej pociechy – pamiętajmy, że każde dziecko choruje inaczej i może inaczej reagować na podawane leki. Źle dobrana, nadmierna immunostymulacja może przynieść efekty odwrotne do zamierzonych – wówczas nasz maluch nie tylko nie przestanie chorować, ale walka z infekcjami będzie przychodzić mu jeszcze trudniej.   

Autor: Alicja Karney, dr n. med. – pediatra, Kierownik Oddziału Hospitalizacji Jednego Dnia w Instytucie Matki i Dziecka

Literatura:

  1. „Zaburzenia odporności u dzieci” red. K. Zeman, PZWL, 2002
  2. „Immunologia” red. nauk. J. Gołąb, M. Jakóbisiak, W. Lasek, T. Stokłosa, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2007
  3. Bernatowska Ewa „Jak rozpoznawać i leczyć pierwotne niedobory odporności”. Pediatra Po Dyplomie, 2010; 14/3/83-94 

 

 

 

Oceń ten wpis!

Rekomendowane produkty