Wartościowe przekąski w diecie dziecka

Wielu rodziców zastanawia się, jakie przekąski dla małych dzieci są najlepsze. Co podać dziecku, kiedy jesteśmy na spacerze lub w podróży? Dokonywanie świadomych wyborów przez rodziców ma duży wpływ na zdrowie ich dzieci w przyszłości, a także na wybory, które będą podejmować już samodzielnie. 

Świadome żywienie to klucz do zdrowia

Dobry wybór żywności jest kluczem do prawidłowego żywienia. W przypadku starszych dzieci i młodzieży wybór określonych produktów spożywczych często dyktowany jest przykładem rodziców/opiekunów i rówieśników, reklamą telewizyjną oraz usamodzielnianiem się wraz z wiekiem. Dlatego tak ważnym elementem wychowania dla zdrowia jest nauka dokonywania świadomych, prawidłowych wyborów i mądrego korzystania z dostępnej żywności przez dzieci i młodzież.

Na co zwrócić uwagę planując dietę dla dzieci?

Modelowy Talerz Żywieniowy

W modelach bezpiecznego żywienia dzieci i młodzieży zwraca się uwagę na kilka istotnych elementów:

  • częstość spożywania posiłków – dzieci powinny spożywać 4-5 posiłków w ciągu dnia, 3 posiłki główne (śniadanie, 

  • obiad, kolacja) i 1-2 posiłki dodatkowe (drugie śniadanie, podwieczorek). Ważne jest aby posiłki były spożywane, w miarę możliwości, w regularnych odstępach czasu.
  • wartość energetyczna i odżywcza diety dziecka – powinna być zgodna z indywidualnym zapotrzebowaniem i zbliżona do norm i racji pokarmowych.
  • dobór produktów – w diecie dzieci powinna przeważać żywność naturalna, wysokiej jakości, mało przetworzona. Spożywanie różnych produktów ze wszystkich grup warunkuje odpowiednie dostarczanie niezbędnych składników pokarmowych.

Żywienie dzieci – najczęściej popełniane błędy

Znajomość zasad prawidłowego odżywiania nie zawsze przekłada się na odpowiednie zachowania z tym związane. Pomimo opracowanych zaleceń dotyczących żywienia dzieci i młodzieży, rekomendacji i standardów medycznych, a także licznych ogólnopolskich programów upowszechniających zasady zdrowego odżywiania, nadal obserwuje się wiele nieprawidłowości w sposobie żywienia. Do najczęściej popełnianych błędów należą:

  • niedostateczne spożycie mleka i produktów mlecznych, warzyw, pełnoziarnistych produktów zbożowych i ryb;
  • nadmierne spożycie słodyczy (np. batonów, cukierków, ciast, lizaków), słodzonych soków i napojów, żywności typu fast food;
  • nieprawidłowe zachowania żywieniowe, takie jak: pojadanie między posiłkami, zbyt mała lub duża liczba posiłków, traktowanie jedzenia w kategorii kary lub nagrody, wybiórczość w jedzeniu.

Współczesny styl życia, często w pośpiechu, długie godziny w ciągu dnia spędzane poza domem nie sprzyjają regularnemu spożywaniu posiłków. Dlatego coraz większą rolę w codziennej diecie odgrywają przekąski, i to zarówno małych dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Czym jest przekąska?

Przekąska to produkt spożywczy, a nie posiłek czy danie, spożywany dla zaspokojenia głodu między głównymi posiłkami (śniadanie, obiad, kolacja). Niekiedy może zastępować drugie śniadanie lub podwieczorek. Dlatego jeśli wybieramy przekąski, to ważne jest, żeby były to „zdrowe przekąski”, które mają odpowiednią wartość i gęstość odżywczą oraz zaspokajają preferencje smakowe dzieci. Zdrowa przekąska może służyć poprawie jakości diety oraz zachowaniu regularności w spożywaniu posiłków. Podczas planowania posiłków dla dzieci należy zwrócić uwagę, by dzienny bilans energetyczny był zgodny z zalecaną normą wiekową oraz podejmowaną przez dziecko aktywnością.

Zgodnie z aktualnymi normami żywienia Instytutu Żywności i Żywienia (2017 r.) przyjmuje się, że zalecane spożycie energii, w zależności od wieku dziecka i przy umiarkowanej aktywności fizycznej wynosi:

 

grupa wiekowa waga masa ciała [kg] energia [kcal/dobę]
1-3

4-6

7-9

12

19

27

1000 

1400 

1800 

chłopcy

10-12

13-15

16-18

 

38

54

67

 

2350

3000

3400

dziewczęta

10-12

13-15

16-18

 

38

51

56

 

2100

2450

2500

 

Co warto wybierać na przekąskę dla dzieci?

Do zdrowych przekąsek zaliczamy:

  •        świeże warzywa w formie nieprzetworzonej lub jako sałatka – źródło witamin, składników mineralnych i błonnika;
  •        świeże owoce i produkty na ich bazie, jak sałatki i musy – źródło witamin i składników mineralnych oraz błonnika;
  •        mleczne produkty fermentowane, takie jak naturalne i smakowe jogurty, maślanki i serki homogenizowane, które mają wysoką gęstość żywieniową, są źródłem wapnia i pełnowartościowego białka

oraz w ograniczonych ilościach (ze względu na wysoką wartość kaloryczną):

  •      pełnoziarniste produkty zbożowe – płatki, drobne ciasteczka pełnoziarniste – źródło błonnika i węglowodanów złożonych;
  •      orzechy – źródło składników mineralnych, korzystnych dla zdrowia kwasów tłuszczowych;
  •      suszone owoce – źródło składników mineralnych i błonnika.

Zdrowe przekąski powinny zastępować spożycie przekąsek o dużej wartości energetycznej i/lub małej wartości żywieniowej, takich jak słodycze, słone przekąski, ciasta i ciastka, chrupki kukurydziane.

W komponowaniu diety najmłodszych dzieci przydatny może być tzw. talerz żywieniowy, który pokazuje udział poszczególnych grup produktów wyrażony w ilościach porcji w jadłospisie dziecka:

  • produkty białkowe: 4-5 porcji,
  • produkty zbożowe: 5 porcji
  • warzywa: 5 porcji
  • owoce: 4 porcje
  • tłuszcze: 1-2 porcje

Należy również pamiętać o odpowiedniej ilości płynów jakie dziecko powinno wypijać w ciągu dnia. W żywieniu dzieci poleca się do picia przede wszystkim dobrej jakości wodę (źródlana i naturalna woda mineralna) najlepiej butelkowaną posiadającą pozytywną opinię jednostki pediatrycznej.  

Jak przygotować przekąski dla dzieci?

Jako przekąski najczęściej polecane są świeże warzywa i owoce. Żeby zachęcić dzieci do ich regularnego spożywania najlepiej podawać je w formie kolorowych, odpowiednio dobranych smakowo kompozycji, np. cząstki jabłka, mandarynki lub pomarańczy obrane z białej otoczki, plasterki banana, cząstki świeżych lub gotowanych warzyw pokrojone w ciekawe kształty. Wartościową przekąskę stanowią produkty mleczne, np. jogurt naturalny, który można podać dziecku w połączeniu ze świeżymi owocami lub przecierami owocowymi.

Zgodnie z zaleceniami żywieniowymi dieta dziecka powinna być indywidualizowana, dostosowana do jego potrzeb i apetytu. W żywieniu dzieci szczególnie należy dbać o:

 

  • urozmaicenie diety dziecka pod względem doboru produktów spożywczych,
  • uregulowanie diety pod względem częstości spożywanych posiłków,
  • umiarkowanie – dostosowanie wielkości porcji posiłków/potraw do potrzeb dziecka,
  • unikanie nadmiaru soli i cukru oraz substancji dodatkowych (np. barwniki, konserwanty).

 

 

Rekomendowane produkty

Podobne artykuły